Uzasadnienie
Jolanta i Krzysztof małżonkowie P. złożyli zeznanie podatkowe za 1992 r., w którym od dochodu w wysokości 83.975.600 zł odliczyli wydatek w wysokości 7.786.000, stanowiący spłatę pierwszej raty za mieszkanie zakupione dnia 12 grudnia 1991 r. od miasta S.S.
Urząd Skarbowy w S.S. odmówił odliczenia tego wydatku, twierdząc, że zakupu lokalu mieszkalnego dokonano w okresie, gdy ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych jeszcze nie obowiązywała, a uiszczona przez podatników kwota jest pochodną umowy nabycia mieszkania z 1991 r.
Wniesione przez podatników odwołanie nie zostało uwzględnione i decyzją z dnia 25 stycznia 1995 r. nr PO.32-823/12-232/93 Izba Skarbowa w (...) utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji, wyrażając pogląd, że wprawdzie Zarząd Miasta S.S. sprzedał małżonkom P. mieszkanie w wybudowanym domu komunalnym, lecz sprzedaż nie była dokonywana w ramach prowadzonej przez gminę działalności gospodarczej. Także fakt, że zakup mieszkania nastąpił przed wejściem w życie ustawy, przesądza o nieuwzględnieniu wydatku związanego z uiszczeniem w 1992 r. raty za to mieszkanie.
Powyższą decyzję zaskarżyli podatnicy do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargą, w której twierdzili, że gmina miejska wybudowała dom w celu sprzedaży mieszkań mieszkańcom miasta. Cena lokali ustanowiona była w trybie przetargowym, a należność rozłożona na raty płatne przez 30 lat. W 1992 r. spłacili pierwszą ratę za nabyty lokal w wysokości 7.786.000 zł i dlatego kwotę tę odliczyli od podstawy opodatkowania za ten rok. Zdaniem skarżących, organy podatkowe odmówiły odliczenia wymienionej kwoty z naruszeniem art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350/; dlatego domagają się uchylenia zaskarżonej decyzji, jako sprzecznej z prawem.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w (...) wniosła o oddalenie skargi, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Z brzmienia art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350/, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1992 r., wynika, że uprawnienie do odliczania od podstawy opodatkowania wydatku na zakup mieszkania ustawodawca uzależnił od spełnienia dwóch przesłanek: 1/ wydatkowania w okresie obowiązywania ustawy określonej kwoty pieniężnej na zakup mieszkania oraz 2/ nabycia mieszkania od osób, które wybudowały dom w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. (...)
Druga przesłanka dotyczy sprzedającego mieszkanie, a mianowicie musi to być osoba prowadząca działalność gospodarczą, która w ramach tej działalności wybudowała dom mieszkalny w celu sprzedaży w nim mieszkań traktowanych jako przedmiot obrotu handlowego.
Gmina miejska w S.S. wybudowała komunalne domy mieszkalne z przeznaczeniem na ich zasiedlenie przez osoby będące w trudnych warunkach mieszkaniowych i tym osobom sprzedała mieszkania na dogodnych warunkach spłat ratalnych, rozłożonych na 30 lat.
Celem art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" cytowanej ustawy było promowanie takiej działalności gospodarczej, która polegała na rozwoju budownictwa mieszkaniowego przez wznoszenie domów wyłącznie w celu sprzedaży mieszkań w tych domach. Tego rodzaju działalności gospodarczej gminy nie prowadzą i budownictwo komunalne, o jakim mowa w art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95/, nie jest prowadzone w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./, lecz ma charakter wykonywania zadań związanych z zaspokajaniem potrzeb mieszkańców gminy przez organ administracji terenowej. Artykuł 9 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy o samorządzie terytorialnym upoważniał gminy do prowadzenia także działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów powyższej ustawy o działalności gospodarczej, to jest działalności wykraczającej poza zadania o charakterze użyteczności publicznej, ale tylko wówczas, gdy wymagały tego potrzeby społeczne. Przepis ten ograniczony był terminem i uprawnienie do prowadzenia takiej działalności wygasło z dniem 30 czerwca 1994 r. /Dz.U. 1992 nr 100 poz. 499/.
Tak więc budownictwo komunalne organów samorządu terytorialnego, wchodzące w zakres działania gminy, nie jest działaniem gospodarczym wymaganym przez art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (...).
W świetle przytoczonych argumentów należało dojść do wniosku, że skarżący nie spełnia drugiej z przesłanek koniecznych do odliczenia od podstawy opodatkowania za 1992 r. wydatku poniesionego na zakup mieszkania, wobec czego zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Z tych przyczyn i na zasadzie art. 207 par. 5 Kpa należało orzec jak w sentencji.