Uzasadnienie
Funkcjonariusze celni przeprowadzili rewizję celną środka przewozowego /pchacza/, stanowiącego własność Przedsiębiorstwa Państwowego "Żegluga na Odrze". W wyniku rewizji ujawniono w jednym z kontenerów 227 magnetowidów i 70 odtwarzaczy nie zgłoszonych do odprawy celnej. Wobec niedopełnienia obowiązku zgłoszenia towaru do odprawy, wymierzono przewoźnikowi opłatę manipulacyjną dodatkową na podstawie art. 70 ust. 3 prawa celnego w wysokości ponad 1 mld zł.
Przedsiębiorstwo "Żegluga na Odrze" odwołało się od decyzji dyrektora Urzędu Celnego w Sz. wymierzającej mu opłatę manipulacyjną dodatkową, zarzucając organowi I instancji błędne zastosowanie przepisów prawa celnego. Przedsiębiorstwo to, jako państwowa osoba prawna wykonuje własne zobowiązania poprzez swoje organy w osobie kapitana statku, który był zobowiązany do zgłoszenia towaru do odprawy celnej. Nie dokonywało ono przewozu magnetowidów i odtwarzaczy, zaś przedmiotowy towar umieszczony został na statku bez jego wiedzy i zgody.
W związku z powyższym - zdaniem odwołującego się - nie był on zobowiązany do wykonania czynności określonych w art. 40 prawa celnego, ponieważ nie jest podmiotem dokonującym obrotu towarowego z zagranicą.
Prezes Głównego Urzędu Ceł, decyzją z 16 lipca 1992 r. utrzymał w mocy za
skarżoną decyzję, podzielając stanowisko i argumentację prawną organu celnego I instancji.
W skardze do NSA "Żegluga na Odrze" podniosła, że przewoźnik nie mógł zgłosić do odprawy celnej towaru, o którym nie wiedział, ponieważ w wyniku przeprowadzonego postępowania przygotowawczego wykluczono, aby nielegalnego przewozu przedmiotowego towaru dopuściła się załoga statku.
W uzasadnieniu wyroku NSA podkreślił, że zgodnie z art. 70 ust. 3 prawa celnego - opłata manipulacyjna dodatkowa w wysokości wartości celnej towaru wymierzana jest przewoźnikowi lub spedytorowi, w przypadku ujawnienia towaru nie zgłoszonego do odprawy celnej. Wobec jednoznacznego brzmienia powołanego przepisu, nie może budzić wątpliwości zasadność wymierzania przewoźnikowi przedmiotowej opłaty.
Nie ma zatem racji "Żegluga na Odrze" twierdząc, że skoro nie dokonywała przewozu magnetowidów i odtwarzaczy ujawnionych w toku rewizji na należącym do niej środku transportowym, to nie była ona zobowiązana do czynności określonych w art. 40 ust. 2 prawa celnego, tj. zgłoszenia przewozowego towaru do odprawy celnej. Wykładnia gramatyczna przepisu art. 70 ust. 2 prawa celnego prowadzi bowiem do wniosku, że przedmiotową opłatę pobiera się od każdego przewoźnika, przewożącego towar nie zgłoszony do odprawy celnej i to niezależnie od tego czy w konkretnej sytuacji działa on formalnie jako przewoźnik lub spedytor. Opłata manipulacyjna dodatkowa ma charakter sankcji wymierzonej w przypadku przemytu towarów nie zgłoszonych do odprawy celnej.
Sąd zważył, że obowiązkiem właściciela środka transportowego przewożącego towar z zagranicy jest taka organizacja pracy, aby uniemożliwiała przemyt towarów i aby chroniła swój środek transportowy przed tego rodzaju ewentualnością.
Przyjęcie przeciwnego poglądu stworzyłoby sytuację, w których każdy przewożący towar nie zgłoszony do odprawy celnej, a powołujący się na to, że przewożony towar do niego nie należy, byłby zwolniony od obowiązków i konsekwencji z tego tytułu przewidzianych w prawie celnym. Byłoby to sprzeczne również z zasadą powszechności opłacania cła.
Sąd podkreślił ponadto, że ilość przewożonych na statku magnetowidów i odtwarzaczy wskazuje na zorganizowany charakter przewozu tych towarów. W konsekwencji stwarza to możliwość roszczenia regresowego wobec pracowników, którzy zaniedbali wykonywanie swoich obowiązków. Wreszcie sąd zauważył, że przepis art. 70 ust. 3 prawa celnego ma charakter normy powszechnie, bezwzględnie obowiązującej, a więc nie dopuszcza wyjątków.