Uzasadnienie
Urząd skarbowy przeprowadził kontrolę zakładu i stwierdził, że 11 faktur VAT z marca 1994 r. nie spełnia wymogów określonych w par. 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176/, gdyż faktury te nie zostały podpisane przez nabywającego towary i usługi podatnika prowadzącego ten zakład. Z tych względów, zgodnie z brzmieniem par. 31 ust. 4 powołanego rozporządzenia, nie mogą one stanowić podstawy obniżenia podatku należnego o naliczony przez podatnika w kwocie 4.061.000 zł.
Decyzję tę utrzymała w mocy izba skarbowa.
W skardze do NSA podatnik stwierdził, że par. 19 ust. 4 rozporządzenia określa obowiązki sprzedającego, a nie kupującego. Obowiązek pięcioletniego przechowywania faktur, faktur korygujących, rachunków uproszczonych i rachunków korygujących rachunki uproszczone został przez niego zachowany, natomiast jedyny podnoszony zarzut - brak jego podpisu na fakturach - znajduje uzasadnienie w przepisie par. 19 ust. 4 rozporządzenia, który upoważnia sprzedającego do wystawiania faktur VAT bez podpisu odbiorcy w sytuacji, gdy towar sprzedawany jest na pisemne zamówienie kupującego.
Skarżący stwierdził, że kopii zamówień nie przechowywał i przedłożył wyjaśnienia firm wystawiających faktury VAT bez podpisu odbiorcy, ale na pisemne zamówienie skarżącego. Ponadto skarżący zarzucił niedopuszczalność interpretacji rozszerzającej przepisów rozporządzenia, zmierzającej do pozbawienia go ustawowego uprawnienia do zwrotu VAT uiszczonego przy zakupie.
W odpowiedzi na skargę izba skarbowa stwierdziła, że nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi. Zdaniem organu odwoławczego podatnik zobowiązany był z mocy par. 33 ust. 2 rozporządzenia do przechowywania przez okres 5 lat zamówienia lub jego kopii. Powołując się na związane z treścią par. 31 ust. 4 rozporządzenia zarzuty izba skarbowa odmówiła prowadzenia dowodów na okoliczność wystawiania przez skarżącego zamówień pisemnych z oświadczeniami dotyczącymi uprawnienia do otrzymywania faktury.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w art. 19 ust. 1 zapewnia podatnikowi prawo do obniżania podatku należnego o kwotę podatku naliczonego i uiszczonego przy zakupie towarów i usług.
W myśl art. 21 ust. 2 ustawy, wyliczona różnica podatku podlega zwrotowi przez urząd skarbowy na rachunek bankowy podatnika.
W art. 32 ust. 5 ustawy zawarto upoważnienie dla Ministra Finansów do określenia zasad wystawiania faktur i rachunków uproszczonych, dane które powinny zawierać oraz okres i sposób ich przechowywania, a także możliwość określenia wzorów tych rachunków dla wszystkich lub niektórych czynności. Ani powołany przepis, ani żaden inny zawierający delegację ustawową, nie upoważniał Ministra Finansów do zastosowania sankcji w postaci utraty podstawowego uprawnienia do zwrotu uiszczonego VAT. Pod pojęciem braków technicznych faktur VAT należy rozumieć usterki nie mające wpływu na wysokość zobowiązań podatkowych, w szczególności gdy w fakturach tych występował brak:
- - pełnej nazwy wystawcy lub odbiorcy oraz numeru identyfikacyjnego odbiorcy,
- - daty wystawienia faktury lub daty sprzedaży,
- - numeru kolejnego faktury,
- - wyrazu "oryginał",
- - podpisu wystawcy lub odbiorcy, lub
- - występowały pomyłki w symbolach i błędy maszynowe.
Powyższe zalecenia dotyczą także faktur otrzymanych w okresie styczeń - marzec 1994 r. nie zawierających pieczątki firmowej sprzedawcy oraz nazwisk osób uprawnionych do wystawienia i otrzymania faktury, otrzymywanych do 31 maja 1994 r., o ile obowiązek płacenia VAT powstał z dniem 1 stycznia 1994 r.
Ubocznie należy zauważyć, że odmowa przeprowadzenia dowodu z dokumentów firm sprzedających towary i usługi objęte spornymi fakturami, rażąco narusza zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 75 Kpa. W świetle tego przepisu niedopuszczalne jest stosowanie formalnej teorii dowodów przez twierdzenie, że daną okoliczność można udowodnić wyłącznie określonymi dowodami, bądź tworzenie nowych reguł korzystania ze środków dowodowych.
Na ten temat wypowiedział się już Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 września 1990 r. III ARN 9/90 /OSNCP 1991 nr 10-12 poz. 129/ oraz NSA w wyroku z dnia 8 marca 1989 r. II SA 961/88 /ONSA 1989 Nr 1 poz. 33/.
Z tych przyczyn i wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja zapadła z pominięciem istotnych w sprawie okoliczności związanych z wystawieniem przez skarżącego zamówień zwalniających go od podpisywania faktur oraz pozbawia skarżącego ustawowego uprawnienia do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego na podstawie faktur VAT z marca 1994 r., na zasadzie art. 207 par. 1 i 2 Kpa Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzje obu instancji podatkowych.