Uzasadnienie
Decyzją z dnia 20 kwietnia 1983 r. Naczelnik Miasta i Gminy w S., powołując się na art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła /Dz.U. 1983 nr 7 poz. 40/, orzekł o wygaśnięciu z dniem 31 lipca 1983 r. zezwolenia nr rej. 465/78, wydanego Bronisławowi J. na prowadzenie działalności rzemieślniczej w zakresie stolarstwa /symbol 174 1/.
W wyniku odwołania złożonego od tej decyzji przez Bronisława J., sprawę rozpoznawał Wojewoda Poznański, który decyzją nr DW.II-7657/11/83 z dnia 22 sierpnia 1983 r. zmienił zakwestionowaną decyzję organu administracji państwowej I instancji w ten sposób, że ustalił ostateczny termin zaprzestania wykonywania rzemiosła na dzień 30 października 1983 r.
Jak wynika z motywów tych decyzji, na skutek skarg składanych na działalność Bronisława J. najpierw Sąd Cechowy przy Cechu Stolarzy w S. dnia 5 kwietnia 1979 r. pozbawił go prawa wybieralności do organów statutowych. Cechu na okres 3 lat, następnie dnia 16 października 1980 r. pozbawił go prawa wystawiania swoich wyrobów w pawilonie cechowym, w końcu Izba Rzemieślnicza w P. w dniu 4 maja 1982 r. wystąpiła z wnioskiem o cofnięcie mu uprawnień do wykonywania rzemiosła, który to wniosek został uwzględniony decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia 19 maja 1982 r. Na skutek naruszenia jednak przez ten organ przy wydawaniu wymienionej decyzji przepisów postępowania, a także w wyniku tego, że skarżący w końcu wywiązał się z zawartych umów z klientami, organ administracji państwowej II instancji, decyzją z dnia 23 lipca 1982 r. decyzją z dnia 19 maja 1982 r. uchylił, mając również na względzie umożliwienie skarżącemu dalszej pracy w wybranym zawodzie.
Wymienione na wstępie decyzje z dnia 20 kwietnia 1983 r. i z dnia 22 sierpnia 1983 r. były wynikiem nadal napływających od klientów Bronisława J. skarg, w szczególności na nieterminowość wykonywania przez niego zleceń. Zdaniem organu administracji państwowej II instancji, na odmienne załatwienie sprawy nie mogło mieć wpływu powoływanie się rzemieślnika na trudności w nabyciu surowca, w podobnej sytuacji bowiem znajduje się wielu innych stolarzy, na których skargi jednak nie napływają. organ ten także nie uwzględnił twierdzenia skarżącego o jego złym stanie zdrowia i o wywiązaniu się z podjętych zobowiązań wobec wszystkich klientów zgłaszających skargi. organ administracji państwowej II instancji podał nadto, że na wynik postępowania nie mogła mieć wpływu omyłka Naczelnika Miasta i Gminy w S., który - zamiast orzec o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie rzemiosła na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła - powołał się na jej art. 18 ust. 1 pkt 2 i niewłaściwie postanowił o wygaśnięciu tego zezwolenia; omyłkę tę Wojewoda Poznański w swej decyzji sprostował.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Bronisław J. - jak należy sądzić z jej treści - wniósł o uchylenie wydanych ostatnio w sprawie decyzji i umożliwienie mu dalszego prowadzenia rzemiosła, podkreślając, że jest dobrym fachowcem, o czym świadczy brak skarg na jakość wykonywanych usług, a nadto zarzucając, że sprawa nie została należycie wyjaśniona do ostatecznego rozstrzygnięcia.
Wojewoda Poznański wniósł o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na tle dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej brak jest podstaw do przyjęcia, że nieprawidłowe są ustalenia dokonane w zakwestionowanych decyzjach o wpływie skarg w związku, w szczególności, z nieterminowym wykonywaniem przez skarżącego usług. Nie można też podzielić poglądu skarżącego, iż tak Cech, do którego należy, jak i organy administracji państwowej, działały w tej mierze nieobiektywnie, skoro wciąż napływały na niego skargi.
Zasadnie jednak podniósł skarżący, że sprawa nie została należycie wyjaśniona do ostatecznego rozstrzygnięcia, ponieważ nie rozważono przyczyn, z powodu których - jego zdaniem - nie mógł się wywiązywać w terminie z przyjętych zleceń. Zarzucił, w szczególności, że nie pozwolono mu naświetlić istotnej dla niego kwestii nie tylko trudności, ale wręcz braku możliwości nabywania potrzebnych do pracy surowców w okresie kryzysowym; nie żądano od niego i nie pouczono go, że powinien przedstawić świadectwo lekarskie, skoro uważa, że nie zawsze może pracować ze względu na stan zdrowia; uznano za gołosłowne jego twierdzenia, że ostatecznie wywiązał się wobec skarżących się klientów z zawartych z nimi umów, mimo że nie żądano udokumentowania tego twierdzenia; w końcu, że w okresie, gdy napotykał na trudności w pracy, nikt, a w szczególności Cech Stolarzy, nie przyszedł mu z pomocą, mimo że zlikwidowanie warsztatu równałoby się pozostawieniem jego rodziny bez środków utrzymania, skoro poza stolarstwem nie ma on innego wyuczonego zawodu.
Pomijając fakt, że w zaskarżonych decyzjach brak jest odpowiednich rzeczowych ustaleń, a w aktach sprawy jakichkolwiek dokumentów, któreby pozwalały na odparcie powyższych zarzutów skarżącego, to przede wszystkim - z naruszeniem art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła /Dz.U. 1983 nr 7 poz. 40/ - organy administracji państwowej przed podjęciem decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do wykonywania rzemiosła nie wysłuchały go. Złożone na rozprawie przed Sądem oświadczenie pełnomocnika Wojewody Poznańskiego, że przesłuchanie to uznano za bezcelowe, skoro skarżący - mimo uprzednich licznych zapewnień - nie zmienił swego stosunku do klientów, nie może stanowić skutecznego usprawiedliwienia w omawianej materii, gdyż wysłuchanie zainteresowanego przed cofnięciem uprawnienia do wykonywania rzemiosła jest w myśl tego przepisu obligatoryjne.
W sprawie naruszone zostały nadto przepisy art. 9, art. 10 par. 1, art. 77 par. 1, art. 81 i art. 107 par. 3 Kpa, skoro bez żądania od skarżącego udokumentowania niektórych twierdzeń uznano je za gołosłowne. Oczywiście, ocena zebranych w toku postępowania dowodów i wpływu wykazanych okoliczności na wynik postępowania są pozostawione organowi rozstrzygającemu sprawę. W każdym wypadku jednak organ ten obowiązany jest najpierw podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez zebranie w sposób wyczerpujący wszystkich dowodów mogących mieć wpływ na ustalenie tego stanu faktycznego. Organ ten obowiązany jest też udzielać stronie odpowiednich wskazówek i wyjaśnień dotyczących postępowania, informować o stanie faktycznym i prawnym sprawy, a przed wszystkim przed wydaniem decyzji umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W konsekwencji, wobec naruszenia w zaskarżonych decyzjach wymienionych przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 3 Kpa - zaskarżone decyzje uchylił.
Orzeczenie o zwrocie kosztów sądowych jest zgodne z art. 208 Kpa.