Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Co do zasady skarga jest nieuzasadniona, niemniej jednak zaskarżona decyzja podlega stwierdzeniu nieważności.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wniosek Tadeusza W. o zameldowanie go na pobyt stały w Rz. przy ulicy L. 7/35 był już przedmiotem oceny organów meldunkowych. I tak odmowa zameldowania nastąpiła decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Rz. z dnia 29.11.1993 r. (...), a także z dnia 13.05.1996 r. (...). Ta ostatnia decyzja utrzymana została w mocy przez organ odwoławczy w dniu 30.06.1997 r. Po przeprowadzeniu postępowania w niniejszej sprawie organy doszły do wniosku, że złożony wniosek dotyczy sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie uchyloną uprzednio w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec tego zdaniem organów ponowna odmowa zameldowania i wydana taka decyzja, byłaby dotknięta wadą określoną w art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa. Stąd też nastąpiła odmowa wszczęcia postępowania w sprawie zameldowania na pobyt stały.
Nie ulega żadnej wątpliwości, że postępowanie w sprawie meldunkowej toczy się w trybie określonym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, zaś materialnoprawne kwestie podlegają ocenie w świetle ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174 ze zm./. Najogólniej rzecz biorąc w sprawie meldunkowej organ może wydać decyzję o odmowie zameldowania, względnie dokonać czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu zameldowania. Jest też uprawniony do wydawania innych rozstrzygnięć przewidzianych kodeksem postępowania administracyjnego. Te natomiast nie przewidują instytucji "odmowy wszczęcia postępowania", które toczyło się przed organem I instancji.
Stosownie do przepisu art. 61 Kpa postępowanie wszczyna się z urzędu bądź na wniosek, przy czym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi. W niniejszej sprawie żądanie takie zostało złożone w organie I instancji w dniu 30.12.1997 r. (...).
Z kolei pozostaje do rozważenia dalsza kwestia, a mianowicie kompletność złożonego wniosku przez Tadeusza W., na co zresztą zwrócił uwagę organ odwoławczy, który w decyzji z dnia 24.02.1998 r. wskazał na braki zgłoszonego żądania.
Organ ten zajął również stanowisko co do skutków i formy nie usunięcia braków przez wnioskodawcę.
Z akt wynika, że organ I instancji wzywał Tadeusza W. o uzupełnienie wniosku i jak wynika z protokołu z dnia 30.03.1998 r. (...), strona wniosku o zameldowanie na pobyt stały w zakresie przewidzianym ustawą o ewidencji ludności nie uzupełniła. W tej sytuacji organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zameldowania. a więc wydał decyzję nie przewidzianą przepisami Kpa oraz ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Analizując tok przeprowadzonego postępowania wskazać należy na warianty rozstrzygnięć, którymi dysponował organ meldunkowy, przy czym podzielić należy stanowisko, iż wydanie kolejnej decyzji o odmowie zameldowania na pobyt stały mogłoby być obarczone wadą z art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa, oczywiście pod warunkiem ustalenia tożsamości postępowania z uprzednio prowadzonym i wydanym poprzednio rozstrzygnięciem. Skoro więc przy takich ustaleniach wydanie kolejnej decyzji odmawiającej zameldowania nie było możliwe, rzeczą organu było rozważenie wydania innego rozstrzygnięcia, przewidzianego przepisami Kpa.
Wskazane już wyżej uzasadnienie decyzji Wojewody Rz. z dnia 24.02.1998 r. naprowadzało organ na możliwość wydania decyzji o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, zgodnie z przepisem art. 64 par. 2 Kpa. Takie rozstrzygnięcie mogło wchodzić w rachubę, bowiem do wniosku o zameldowanie Tadeusz W. nie dołączył wymaganego "zgłoszenia".
Na tle stosowania przepisu art. 64 par. 2 Kpa w orzecznictwie NSA istnieją rozbieżne poglądy, gdzie dopuszcza się wydanie decyzji w sprawie pozostawienia podania bez rozpoznania /wyrok z dnia 16 kwietnia 1986 r. III SAB 14/85/, jak również wydania postanowienia. Reprezentowany też jest pogląd, że w rozumieniu procesowym "pozostawienie wniosku bez rozpoznania" następuje nie w formie decyzji ani też postanowienia /wyrok NSA z dnia 23 stycznia 1996 r. II SA 1473/94/.
Sąd w obecnym składzie przychyla się do decyzyjnej formy pozostawienia wniosku bez rozpoznania, bowiem takie rozstrzygnięcie umożliwia kontrolę instancyjną. a w konsekwencji i sądowoadministracyjną zajętego przez organ stanowiska.
Możliwe było również rozważenie umorzenia postępowania, wobec jego bezprzedmiotowości. skoro postępowanie takie zostało wszczęte na żądanie strony, gdzie określony został przedmiot i jego zakres, a sprawa ta jest już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Wtedy rozstrzygnięcie miałoby oparcie w przepisie art. 105 par. 1 Kpa, a przemawiałby za tym brak możliwości wydania ponownej decyzji o odmowie zameldowania Tadeusza W. w lokalu przy ulicy L. 7/35 w Rz., jako obarczonej wadą z art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa.
Wskazane wyżej alternatywne formy rozstrzygnięć co do treści rozważy organ odwoławczy rozpoznając ponownie odwołanie Tadeusza W. Reasumując stwierdzić należy, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie dają podstawy do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zameldowania, a wobec tego decyzja taka - jako wydana bez podstawy prawnej - jest nieważna.
Przy takim stanie faktycznym i braku podstawy prawnej do wydania tak sformułowanej decyzji należało stwierdzić jej nieważność, w oparciu o przepis art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w zw. z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.