Uzasadnienie
Decyzją z dnia 12 czerwca 1996 r. (...) - wydaną po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 1996 r. - SA/Rz 819/96/ - Prezes Głównego Urzędu Ceł rozpatrzył odwołanie Piotra W. prowadzącego Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe w H. od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w P. zawartej w Jednolitym Dokumencie SAD z dnia 30 października 1995 r. (...) dotyczącej wartości celnej i wymiaru cła importowanego samochodu marki /Ford Courier rok prod. 1994 i uchylił ww. decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej przyjmując, iż powinien to być art. 30b ust. 1, w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaś podano, że organ I zakwestionował cenę nabycia przedmiotowego samochodu wykazaną w umowie sprzedaży z dnia 20 października 1995 r., z uwagi na fakt, że ten sam pojazd przekraczał już raz granicę Państwa z zamiarem wprowadzenia go na polski obszar celny i przedłożone wówczas dokumenty wskazywały inną wartość celną niż zgłaszana drugim razem.
Ponadto o zakwestionowaniu ceny przedmiotowego samochodu zadecydowała również jego rażąco niska cena w stosunku do podobnych samochodów. W konsekwencji odmówiono wiarygodności dokumentowi ww. umowy sprzedaży, traktując ją jako umowę pozorną. W sytuacji gdy przedstawiany przez stronę dowód nabycia towaru uiszczany jest za niewiarygodny, wartość celna ustalana jest metodami wyceny określonymi w art. 28-30b Prawa celnego. Organ I instancji ustalił wartość celną przedmiotowego samochodu w wysokości 11.200 DEM zgodnie z art. 28 Prawa celnego tj. oparł się na wartości transakcyjnej tego samego samochodu, który strona kilka dni wcześniej zamierzała wprowadzić na polski obszar celny. W ww. wyroku z dnia 19 grudnia 1996 r. Naczelny Sąd Administracyjny zakwestionował zasadność zastosowania art. 28 ust. 1 Prawa celnego stwierdzając, że samochód przed wypadkiem, wprowadzony na polski obszar celny w dniu 6 października 1995 r. i samochód po wypadku, zgłoszony do odprawy celnej w dniu 30 października 1995 r. nie jest towarem identycznym, a więc takim samym, o którym mowa w art. 28 Prawa celnego.
W związku z powyższym organ odwoławczy ustalił wartość celną przedmiotowego samochodu na podstawie art. 30 b ust. 1 Prawa celnego. Uzasadniając swe stanowisko organ zauważył, że cena samochodu tej samej marki i tego samego rocznika wynosi - zgodnie z katalogiem "Eurotaxchuacke" nr 9/95 - 20.740 DEM. Pomniejszenie tej kwoty o stopień zużycia określony przez rzeczoznawcę na 35 procent /po uwzględnieniu uszkodzeń powypadkowych/ dałoby kwotę 13.481 DEM, tj. wyższą od tej, którą ustalił Urząd Celny w P. w dniu odprawy. Kierując się jednak zasadą ustaloną w art. 139 Kpa organ odwoławczy odstąpił od ustalenia wartości celnej samochodu w kwocie wyższej tj. wynikającej z przeprowadzonej kalkulacji i po uchyleniu decyzji organu I instancji w części dotyczącej podstawy prawnej, w pozostałej zaś - pozostawił ją bez zmiany.
Odnosząc się do zarzutu odwołania co do zakwalifikowania przedmiotowego pojazdu jako osobowo-ciężarowego, a nie ciężarowo-osobowego organ odwoławczy zauważył, że Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku stwierdził, iż stanowisko organów celnych przyjmujące, iż jest to samochód osobowo-ciężarowy jest zgodne z prawem.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżący /reprezentowany przez pełnomocnika/ zarzucił ponowne niewyjaśnienie faktu uszkodzenia przedmiotowego samochodu oraz niejasność co do metody ustalenia wartości celnej towaru i wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zawiera ona porównanie do ceny katalogowej, jednakże skarżącemu trudno jest odnieść się do tej ceny i ustalić czy jest to cena identycznego towaru. Samo zastosowanie jednak takiej metody jest dla strony krzywdzące i sprzeczne ze stanem faktycznym sprawy.
Ponadto skarżący zauważył, że skoro podstawą do zakwestionowania wartości celnej towaru zgłoszonej przez stronę /4.300 DEM/ była okoliczność że towar ten był wcześniej zgłoszony do odprawy celnej z wartością celną w kwocie 11.200 DEM, to brak jest uzasadnienia do powoływania się na cenę katalogową w sytuacji gdy jest udowodniona cena transakcyjna /11.200 DEM/. Należy ją jedynie obniżyć o 35 procent w związku z wypadkiem na Ukrainie, lub przyjąć wartość celną w kwocie 4.300 DEM tj. zgłoszoną przez skarżącego. Skarżący zauważył ponadto, że nadal nie jest wyjaśniona kwestia kwalifikacji przedmiotowego samochodu jako osobowo-ciężarowego.
Sąd bowiem wskazał jedynie, że strona nie przedłożyła dowodów na to, że samochód jest pojazdem ciężarowo-osobowym. W związku z tym skarżący zobowiązał się przedłożyć dowody dające podstawę do odmiennej kwalifikacji pojazdu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Należy zgodzić się z przyjętym przez organy celne stanowiskiem, że w razie gdy przedstawiony przez stronę dowód nabycia towaru celnego okazuje się niewiarygodny, wartość celną ustala się zgodnie z treścią art. 27 Prawa celnego tj. stosując w kolejności art. 28 - 30a.
W niniejszej sprawie organy celne po zakwestionowaniu ceny nabycia przedmiotowego samochodu wykazanej w umowie sprzedaży z dnia 20 października 1995 r. przyjęły - jako podstawę prawną do ustalenia ceny transakcyjnej - art. 30b ust. 1 Prawa celnego. Jako element "wartości kalkulowanej" - organ odwoławczy podał katalog z cenami samochodów "Eurotaxchuacke" nr 9 z 1995 r. Kopia jednej ze stron katalogu - "bez nazwy" - z cenami m.in. samochodów Ford została dołączona do akt sprawy, jednakże tak niestarannie przygotowany materiał dowodowy nie pozwala sądowi na dokonanie oceny, czy ceny w tym katalogu odnosić się mogą do samochodów powypadkowych, a takim był samochód sprowadzony przez skarżącego. Nie bez znaczenia jest tu fakt, że samochód ten - co podnosi skarżący - uległ dwukrotnie wypadkowi przed jego ostatecznym wprowadzeniem na polski obszar celny. Okoliczność, że organ odwoławczy odstąpił od ustalenia ceny transakcyjnej zgodnie z powyższymi wywodami, tj. w kwocie wyższej niż uczynił to organ I instancji jest bez znaczenia, bowiem sąd nie może ocenić, czy przepis art. 139 Kpa rzeczywiście znalazł zastosowanie.
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że ustalenie wartości celnej na podstawie art. 30 pkt 6 ust. 1 nie zwalnia organu od postępowania zgodnie z ust. 2 tegoż przepisu.
Jeśli chodzi o klasyfikację taryfową samochodu, to - zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ zarówno sąd orzekający w niniejszej sprawie, jak organy celne związane są oceną prawną wyrażoną w cytowanym wyżej wyroku NSA z dnia 19 grudnia 1996 r.
Biorąc powyższe pod uwagę sąd stwierdził, że stanowisko organu odwoławczego jest przedwczesne, bowiem podjęto je z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 par. 3 Kpa i w związku z tym - na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 3 ustawy o NSA - orzekł jak w sentencji.