Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Rz., decyzją z dnia 15 marca 2000 r., (...), wydaną na podstawie art. 104 i art. 105 par. 1 Kpa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia, czy wykonane ogrodzenie działki nr ewid. 760/3, obręb 207 przy ulicy R. 20-23 w Rz. wymagało pozwolenia na budowę. Podstawą umorzenia prowadzonego postępowania było stwierdzenie, że w sprawie legalności budowy ww. ogrodzenia nie zachodziła konieczność ingerencji nadzoru budowlanego.
W motywach tej decyzji podniesiono, iż Partia Kupiecka RP wykonała w roku 1996 na działce nr ewid. 985, obręb 207 tymczasowe ogrodzenie placu budowy na podstawie pozwolenia na budowę (...) z dnia 17 października 1996 r., wydanego przez Prezydenta Miasta Rz.
W czerwcu 1999 roku Miejskie Przedsiębiorstwo Dróg i Mostów w Rz. na zlecenie Biura Gospodarki Mieniem Miasta Rz. dokonało rozbiórki tego ogrodzenia i z tych samych elementów wykonało nowe ogrodzenie w linii granicy działki R. 20-23 i odtworzyło jednocześnie istniejące tablice reklamowe przymocowane do ogrodzenia i tablice wolnostojące. Powyższy wykonawca zdemontował elementy nieczynnego oświetlenia znajdujące się na działce nr 985 /3 słupy z lampami kabel/. Organ nadzoru budowlanego nie jest kompetentny do rozstrzygania sporu w przedmiocie naruszenia własności pomiędzy wykonawcą robót rozbiórkowych, a właścicielem ogrodzenia i słupów oświetleniowych. Nie ma również znaczenia kwestia czy wykonawca "przesunięcia" ogrodzenia zmienił poziom terenu w obrębie ogrodzenia.
Spraw tych można dochodzić na drodze cywilnej. Prawo budowlane nie definiuje pojęcia "przesunięcia" obiektu bądź urządzenia budowlanego przesunięcie to w rzeczywistości rozbiórka, a następnie budowa od podstaw. Nie ma tu znacznie fakt, czy zastosowano ponownie te same elementy.
Partia Kupiecka R.P., dysponuje pozwoleniem na wykonanie rozbiórek pozostałości po kamienicach R. 20, 21, 22 i 23 w Rz. Roboty rozbiórkowe nie zostały jeszcze całkowicie zakończone. Nieruchomość R. 20-23 w Rz., będąca w dyspozycji Partii Kupieckiej RP stanowi plac budowy /rozbiórki/. Na przedmiotowej posesji istnieją elementy ruin kamienic /pozostałości piwnic/. Teren jest częściowo zagruzowany i nieuporządkowany. Teren budowy /rozbiórki/ powinien być zabezpieczony przed dostępem osób postronnych. Przesunięcie ogrodzenia placu budowy nie wymaga uzyskania pozwolenia. Wykonane obecnie ogrodzenie ogranicza teren objęty udzielonymi pozwoleniami na rozbiórki.
Od września 1997 r. Partia Kupiecka RP, nie prowadziła na działce robót budowlanych z uwagi na spór w sprawie czasowego zajęcia nieruchomości przez MPEC, który usuwał awarię ciepłowniczą.
Istniejące ogrodzenie uległo od tego czasu zniszczeniu i nie stanowiło zabezpieczenia przed dostępem osób postronnych na teren nieruchomości.
Istniejące ogrodzenie ma wysokość od 2 m do 2,20 m, wykonane jest z elementów stalowych /kątownika/ - 12 sztuk segmentów o szerokości 3,50 m, wypełnionych blachą fałdowaną, spawanych do słupów stalowych wykonanych z ceowników, zabetonowanych w podłożu. Wypełnienia z blachy fałdowanej stanowią jednocześnie konstrukcję tablic reklamowych do których są przymocowane.
Bramę wjazdową na plac budowy /rozbiórki/ stanowią dwa ruchome elementy ogrodzenia zlokalizowane w zachodniej części ogrodzenia. Sprawa wykonania reklam nie dotyczy niniejszego postępowania.
Zgodnie z par. 20 i par. 21 rozdział 2 obowiązującego Rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 28 marca 1972 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu robót budowlano-montażowych i rozbiórkowych, teren budowy - rozbiórki powinien być w miarę potrzeby zabezpieczony ogrodzeniem, które powinno być wykonane tak, aby nie stwarzało zagrożenia dla ludzi i jego wysokość powinna wynosić co najmniej 1,50 m.
Na wykonanie ogrodzenia placu budowy, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, nie jest wymagane pozwolenie na budowę.
Od tej decyzji odwołanie wniosła Partia Kupiecka RP i zarzuciła, że skoro ogrodzenie zostało wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę (...) z dnia 17 października 1996 r. zatem na rozbiórkę tego ogrodzenia było również wymagane pozwolenie. W czerwcu 1999 r. MPDiM w Rz. na zlecenie Biura Gospodarki Mieniem m. Rz. dokonało rozbiórki bez pozwolenia, zatem czynność ta była bezprawna i w takiej sytuacji ingerencja organów nadzoru budowlanego była wskazana.
Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rz., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia 28 maja 2000 r., (...) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powołaną decyzję wydał na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa.
W uzasadnieniu tej decyzji powtórzył ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji. Dodał, że zatwierdzony projekt budowlany, stanowiący integralną część pozwolenia na budowę ogrodzenia z dnia 17 października 1996 r. przewidywał dwie wysokości tego ogrodzenia: 2,25 m i 4,50 m. Rozbiórka i budową nowego ogrodzenia na działce nr 985 została wykonana w czerwcu 1999 r. przez Przedsiębiorstwo Dróg i Mostów w Rz. na zlecenie Biura Gospodarki Mieniem Miasta Rz.
Wedle stanu prawnego, obowiązującego w dacie rozbiórki i budowy nowego ogrodzenia, nie było wymagane pozwolenie na rozbiórkę i budowę ogrodzenia /art. 31 ust. 1 pkt 2 i art. 29 ust. 1 pkt 7 prawa budowlanego z 1994 r./. Okoliczność, iż w 1996 roku było wy-dane pozwolenie na budowę ogrodzenia nie ma znaczenia w sprawie.
Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1994 roku, budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń powyżej wysokości 2,20 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Ulica R. jako droga lokalna miejska w świetle ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm./ nie jest drogą publiczną, wobec tego budowa ogrodzenia od strony tej ulicy nie wymagała zgłoszenia.
W czasie oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 10 grudnia 1999 r. ustalono, że nowe ogrodzenie ma wysokość 2 m. W ogrodzeniu jest jedna brama wjazdowa zamontowana w miejscu istniejącego wjazdu na teren budowy. Nowe ogrodzenie jest zlokalizowane na działce nr 985 w odległości około 0,5 m od granicy pomiędzy działkami nr 985 i nr 760/3. Ponadto nowe ogrodzenie pełni funkcję ogrodzenia placu budowy.
W podsumowaniu organ odwoławczy stwierdził, że budowa nowego ogrodzenia nie wymagała pozwolenia na budowę, ani dokonania zgłoszenia o zamiarze jego budowy.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Partia Kupiecka RP Zarząd Główny w Rz.
Zdaniem skarżącej przedmiotem zaskarżonej decyzji jest umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia, że rozbiórka ogrodzenia i likwidacja zaplecza budowy inwestycji zlokalizowanej w Rz. ul. R. 20-23 na działce nr 760/3, obręb 207 nie wymagała pozwolenia na budowę.
Zaprzeczając temu wyjaśniła, że na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 17 października 1996 r., (...), wydanego przez Prezydenta Miasta Rz., skarżąca wybudowała ogrodzenie placu budowy, przyłącz elektryczny i zorganizowała tymczasowe zaplecze budowy. W czerwcu 1999 roku Miejskie Przedsiębiorstwo Dróg i Mostów w Rz. na zlecenie Biura Gospodarki Mieniem Miasta Rz. rozebrało postawione w 1996 roku ogrodzenie i zlikwidowało całkowicie zaplecze budowy. Czynności tych dokonano bez pozwolenia na rozbiórkę. Nadto skarżąca zarzuciła, że uzasadnienie decyzji organu II instancji znacznie odbiega od faktycznego stanu w terenie, który to z uwagi na dokonaną rozbiórkę wyklucza całkowicie możliwość zorganizowania zaplecza budowy, a więc dalszego prowadzenia rozpoczętej inwestycji.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, iż nowe ogrodzenie wybudowane w 1999 r. jest ogrodzeniem placu budowy i jako obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych mogło być wykonane bez zgłoszenia, bądź pozwolenia na budowę /art. 29 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego z 1994 r./.
Zarzut, że dokonana rozbiórka ogrodzenia wyklucza całkowicie możliwość zorganizowania zaplecza budowy i dalszego prowadzenia robót jest nieuzasadniony. Przesunięcie istniejącego ogrodzenia placu budowy nie jest jednocześnie likwidacją zaplecza budowlanego. Zmiana lokalizacji ogrodzenia od strony ulicy Rynek nastąpiła w pobliżu stromej skarpy, nie przydatnej na potrzeby zaplecza i dotychczas do tych celów nie wykorzystywanej.
Skarżąca w skardze nie wykazała na czym polega brak możliwości zorganizowania zaplecza - skarpa od strony rynku była częścią działki, na której rozpoczęto inwestycję i w dalszym ciągu częścią tej działki pozostała. Wybudowane nowe ogrodzenie zapewnia właściwej szerokości dojazd do ulicy, ma wysokość mniejszą niż 2,2 m, nie narusza warunków technicznych zawartych w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46/.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
W ramach wprowadzenia do istoty sprawy należy nadmienić, iż Partia Kupiecka Rzeczypospolitej Polskiej - Zarząd Główny w Rz. uzyskała pozwolenia na rozbiórkę fragmentów kamienic położonych w Rz. przy ulicy R. nr 20-23 /pozwolenia wydane przez Prezydenta Miasta Rz. z dnia 29 października 1996 r., (...) i z dnia 3 lutego 1997 r., (...)/. W celu prowadzenia robót budowlanych /rozbiórkowych/ urządziła plac budowy, obejmujący działkę nr 760/3 i częściowo działkę nr 985 /obręb 207/.
Działka nr 760/3 znajduje się w użytkowaniu wieczystym tejże Partii. Natomiast działka nr 985 stanowi własność Gminy Miasta Rz. i na podstawie umowy dzierżawy jej część znajdowała się w posiadaniu ww. Partii.
Plac budowy został ogrodzony /od strony ulicy R. - ogrodzenie postawiono na działce nr 985/.
Na budowę tymczasowego ogrodzenia placu budowy było wydane pozwolenie na budowę przez Prezydenta Miasta Rz. z dnia 17 października 1996 r., (...) Roboty rozbiórkowe nie zostały zakończone.
W roku 1999 Gmina Miasto Rz. wypowiedziała Partii Kupieckiej RP umowę dzierżawy części działki nr 985 /część ulicy R./, z powodu zaległości czynszowych.
Następnie wydzierżawiający wezwał dzierżawcę do przesunięcia ogrodzenia od strony ulicy R. do granicy z działką nr 960/3. Skarżąca Partia nie przesunęła ogrodzenia i w związku z tym wydzierżawiający /Gmina Miasto Rz./ zleciła wykonanie tej czynności Miejskiemu Przedsiębiorstwu Dróg i Mostów w Rz.
Zleceniobiorca przesunął ogrodzenie w dniu 8 czerwca 1999 r. Przesunięcie ogrodzenia polegało na rozbiórce istniejącego i wykonaniu ogrodzenia z tych samych elementów w innym miejscu.
Skarżąca Partia uważa, że skoro na budowę tymczasowego ogrodzenia i placu budowy uzyskała w 1996 roku pozwolenie na budowę, przeto Biuro Gospodarki Mieniem Miasta Rz. /konkretnie Gmina Miasto Rz./ powinna na rozbiórkę i postawienie ogrodzenia w innym miejscu posiadać pozwolenie na budowę, którego jednakże nie posiada.
Niesporny jest fakt, iż ogrodzenie zostało przesunięte w czerwcu 1999 roku na zlecenie właściciela działki nr 985.
Istniejące /do dnia 8 czerwca 1999 r./ i postawione w innym miejscu ogrodzenie ma charakter tymczasowy i jest ściśle związane z realizacją robót rozbiórkowych /stanowi ogrodzenie placu robót rozbiórkowych/. Z art. 29 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm., obecnie t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126/ wynika, że na budowę obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy nie jest wymagane pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie zamiaru przystąpienia do wykonania takiego ogrodzenia. Zdaniem Sądu ogrodzenie placu budowy jest urządzeniem budowlanym mieszczącym się w pojęciu określonym przez art. 29 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego z 1994 roku. Na rozbiórkę ogrodzenia placu budowy nie jest również wymagane pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie /art. 31 ust. 1 pkt 2 i ustęp 2 prawa budowlanego z 1994 roku/.
Taki stan prawny mutatis mutandis obowiązywał również w dacie postawienia pierwotnego ogrodzenia /1996 r./. Okoliczność, że w roku 1996 na ogrodzenie placu budowy było wydane pozwolenie na budowę, nie może prowadzić do wniosku, że w takiej sytuacji właściciel działki powinien posiadać pozwolenie na przesunięcie takiego ogrodzenia, bowiem nie byłoby to adekwatne do obowiązującego prawa budowlanego. Kwestia przesunięcia ogrodzenia przez właściciela działki nie ma więc przymiotu sprawy budowlanej, lecz cywilnej w ramach umowy dzierżawy.
Przedmiotem decyzji było tylko ogrodzenie, przeto Sąd nie mógł zajmować się innymi składnikami zaplecza budowlanego.
Skoro więc w przedmiotowej sprawie nie było wymagane pozwolenie na rozbiórkę i budowę, ani zgłoszenie, zatem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co pociąga za sobą oddalenie skargi na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.