Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15.12.1994 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w R. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy w S. z dnia 9.12.1994 r. odmawiającą przyznania dalszego prawa do zasiłku na rzecz Stanisława W. W uzasadnieniu wskazano na przepis art. 21 ust. 5a pkt 1 ustawy z dnia 26 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu, zgodnie z którym bezrobotnemu przysługuje dalsze prawo do pobierania zasiłku do czasu otrzymania propozycji pracy, jeżeli spełnia następujące warunki:
- - ma na utrzymaniu co najmniej 1 dziecko, na które pobiera zasiłek,
- - małżonek jego jest również bezrobotny i oboje utracili prawo do pobierania zasiłku, po ustawowym okresie jego pobierania.
Przepis ten ma zastosowanie do osób, które od dnia utraty prawa do zasiłku były zarejestrowane przez cały czas jako osoby bezrobotne. Stanisław W. spełnia ten warunek, natomiast nie spełniała go żona bezrobotnego, która od dnia 1.07.1994 r. utraciła status bezrobotnego ze względu na niedopełnienie obowiązku potwierdzania co najmniej raz w miesiącu gotowości do podjęcia pracy. Wprawdzie nastąpiło ponowne zarejestrowanie w dniu 22.07.1994 r., jednakże zdaniem Urzędu Pracy pozostawało to w sprzeczności z powołanym na wstępie przepisem.
Na decyzję tę skargę złożył Stanisław W. i domagał się dalszego wypłacania zasiłku dla bezrobotnych. Jako uzasadnienie wskazał, że jest jedynym żywicielem rodziny, a żona - również bezrobotna - utraciła status z uwagi na nieporozumienie z Urzędem Pracy w S. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do uzasadnienia swojej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że Bożena W. została wyłączona z ewidencji bezrobotnych z dniem 1.07.1994 r., o czym zawiadomiona została 15.07.1994 r. Natomiast ponowna rejestracja Bożeny W. nastąpiła w dniu 22.07.1994 r., która to okoliczność przesądza o braku przesłanek z art. 21 ust. 5a ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu. Na zakończenie powołał się na wyjaśnienia Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej w zakresie interpretacji powołanego przepisu.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest uzasadniona. Zdaniem NSA, istota sporu sprowadza się do wykładni przepisu art. 21 ust. 5a ustawy z dnia 26 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu.
Analiza logiczna prowadzi do konkluzji, iż prawo pobierania zasiłku do czasu otrzymania propozycji odpowiedniej pracy przysługuje tylko jednemu małżonkowi, jeśli spełnia warunki określone w ustawie, czyli powinien być bezrobotnym w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy, a nadto utracił prawo do zasiłku po wyczerpaniu ustawowego okresu jego pobierania, po czym w dalszym ciągu i nieprzerwanie był bezrobotnym. Ciągłość rejestracji jest tu konieczna, gdyż z chwilą jej przerwania bezrobotny zgodnie z przepisem art. 21 ust. 6 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu, nabywa ponownie prawo do zasiłku dopiero po pozostawaniu w stosunku pracy albo w stosunku służbowym co najmniej 180 dni. Zasiłek z art. 21 ust. 5a nie jest więc nowym zasiłkiem, lecz kontynuacją poprzedniego, na warunkach określonych w ustawie.
Reguła ciągłości rejestracji dotycząca bezrobotnego pobierającego zasiłek nie dotyczy małżonka bezrobotnego, do którego odnosi się wyłącznie pkt 1 cyt. na wstępie przepisu. Wymaga się, aby małżonek bezrobotnego był również bezrobotnym i utracił prawo do zasiłku z przyczyn innych, niż określone w art. 22 ust. 1 ustawy. Ponieważ brak jest w tym przypadku zapisu "na warunkach określonych w ustawie" wystarczające jest, że małżonek bezrobotnego był w dacie wydawania decyzji zarejestrowany jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Wymaganie ciągłości rejestracji bezrobocia w stosunku do małżonka bezrobotnego byłoby w istocie wykładnią rozszerzającą powołanego przepisu. Taka zaś kolidowałaby z treścią art. 79 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 29 grudnia 1989 r. /Dz.U. nr 75 poz. 444/, który obliguje państwo do ochrony rodzin wychowujących dzieci.
W niniejszej sprawie jest rzeczą bezsporną, że Bożena W. utraciła prawo do zasiłku po 12 miesiącach jego pobierania z dniem 1.12.1992 r. Z kolei pismem z 29.06.1994 r. została zawiadomiona o wyłączeniu z dniem 1.07.1994 r. jej karty z ewidencji bezrobotnych, przy czym ponowna rejestracja i przyznanie statusu bezrobotnego nastąpiło od dnia 22.07.1994 r. Jeśli chodzi natomiast o Stanisława W., to jest bezsporne, że spełnia on warunki do przyznania dalszego zasiłku, które przewiduje przepis art. 21 ust. 5a ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu. Mając na uwadze wykładnię powołanego przepisu stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne.
Z tych względów należało skargę uznać za uzasadnioną.