Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Orzekające w sprawie organy administracji przyjęły zapatrywanie, że skoro obecni właściciele /nabywcy obiektu budowlanego/ nie zmieniali sposobu użytkowania obiektu, zatem brak jest podstaw prawnych do nakazywania im przywrócenia stanu poprzedniego. W związku z tym na podstawie art. 105 par. 1 Kpa umorzyły postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego położonego na działkach nr, nr 4799/23 i 4799/22. Przy takim założeniu nie badały kwestii czy rzeczywiście poprzednik prawny obecnych właścicieli dokonał przeróbki dawnej stołówki i hotelu pracowniczego na dwa lokale mieszkalne i czy posiadał pozwolenie właściwego organu na taką zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
Przywołanego na wstępie zapatrywania, zdaniem Sądu podzielić nie można. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, jak również poprzednia ustawa z dnia 24 października 1974 r. /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./, nie przewiduje wygaśnięcia samowoli budowlanej /związanej ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego/ w związku ze zbyciem przerobionego obiektu na rzecz innych osób.
Natomiast instytucja swoistego przedawnienia samowoli budowlanej, przewidziana w art. 49 prawa budowlanego z 1994 roku odnosi się wyłącznie do art. 48 w zw. z art. 103 par. 2 tego prawa, czyli do samowoli budowlanej po 1.01.1995 r. /zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 1996 r., OPS 3/96 - ONSA 1997 Nr 1 poz. 2/. Nie odnosi się natomiast do samowoli o jakiej mowa w art. 71 ust. 3 prawa budowlanego z 1994 roku, który za pośrednictwem art. 103 ust. 2 i art. 107 ust. 1 ma także zastosowanie do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu dokonanej przed 1.01.1995 r.
Skoro więc samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego nie ulega przedawnieniu ani wygaśnięciu, zatem obowiązki związane z likwidacją takiej samowoli przechodzą na nabywców obiektu budowlanego. Pogląd zaprezentowany przez organy administracji prowadziłyby do obejścia prawa, bowiem przeniesienie własności obiektu budowlanego implikowałoby zwolnienie zbywcy i nabywcy od obowiązku zlikwidowania takiej samowoli. Trzeba tez dodać, że poprzednie prawo budowlane z 1974 roku również przewidywało uzyskanie pozwolenia /zgody/ właściwego organu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego /art. 44 i art. 45/.
Z przedstawionych względów należało na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3, art. 29 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzec jak w sentencji wyroku.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy administracji uwzględnią następujące wskazówki:
1/ ustalą czy poprzednik prawny obecnych właścicieli dokonał zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego i czy na taka zmianę posiadał zgodę właściwego organu, 2/ jeżeli nie posiadał takiej zgody, podejmą czynności przewidziane w art. 71 ust. 3 prawa budowlanego z 1994 roku.
Posiłkowo posłużą się przepisami Rozdziału 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 47/.