Uzasadnienie
SA/Rz 1344/02
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. Prezydent Miasta [...] – Starosta Grodzki orzekł o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego M. K. od 24 stycznia 2002 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawą odmowy świadczenia przedemerytalnego jest obowiązujące po 1 stycznia 2002 r. prawo, które nie pozwala przejść z zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne. Stan taki jest skutkiem zmiany art. 37 l ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. nr 6, z 2001 r., poz. 56 ze zm./.
Od decyzji Prezydent Miasta odwołała się M. K. W odwołaniu sformułowała wniosek, zgodnie z którym domagało się umożliwienia przejścia z zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne.
Decyzją z dnia [...] maja 2002 r., [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że odwołująca nie może przejść z zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne, gdyż obowiązujący od 1 stycznia 2002 r. art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie daje podstaw do zmiany zasiłku na świadczenie, bardziej korzystne dla bezrobotnych spełniających określone warunki przewidziane w noweli do ustawy o zatrudnieniu z dnia 17 grudnia 2001 r. /Dz.U. nr 154, poz. 1793/. Brzmienie nowego prawa pozwala przyznać określone uprawnienie tylko na podstawie przesłanek spełnianych przez zainteresowanego w dniu rejestracji w urzędzie pracy. Późniejsze spełnienie warunków do nabycia ustawą określonych uprawnień po 1 stycznia 2002 r. nie ma znaczenia.
Z decyzją Wojewody nie zgodziła się M. K. W skardze do NSA OZ w Rzeszowie wniosła o umożliwienie jej przejścia z zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie przywołując argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju Sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi M. K., gdyż skarga ta złożona w NSA OZ w Rzeszowie nie została rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ dalej: prawo o p.s.a. sąd rozpoznając skargę orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany granicami skargi, jej wnioskami i wskazaną podstawą prawną.
Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że narusza ona przepisy prawa materialnego, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Z tego względu stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit.a/ prawa o p.s.a. Sąd musiał skargę uwzględnić. Stanowisko swoje Sąd uzasadnia w następujący sposób.
Podstawą do odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia przedemerytalnego był art. 37l ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu nadanym temu przepisowi przez nowelizację z 17 grudnia 2001 r. /Dz.U. nr 154, poz. 1793/. W uzasadnieniu decyzji organy wskazały, że nowela z 17 grudnia 2001 r. nie pozwala skarżącej przekształcić po 1 stycznia 2002 r. zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne, gdyż zmiany wprowadzone z dniem 1 stycznia 2002 r. w treści – art. 37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wykluczają możliwość nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego osobie, która spełniła przewidziane prawem przesłanki do nabycia takiego świadczenia w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego. Ponieważ skarżąca złożyła wniosek o przekształcenie zasiłku przedemerytalnego w świadczenie przedemerytalne dopiero 22 stycznia 2002r., to ten fakt przesądza o konieczności stosowania "nowego" prawa, obowiązującego od 1 stycznia 2002 r., a ono wyklucza możliwość przekształcenie jednego świadczenia w drugie.
Poza tym organy wskazały, że ich stanowisko znajduje oparcie w treści art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy nowelizacyjnej z 17 grudnia 2001 r., który stanowi, że do osób, które nabyły prawo w stanie prawnym sprzed 1 stycznia 2002 r. mają zastosowanie przepisy art. 37l – 37o ustawy znowelizowanej o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Takiej argumentacji Sąd nie podziela i stwierdza, że pozostaje ona w sprzeczności z literalnym brzmieniem przywołanego w uzasadnieniach decyzji art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 grudnia 2001 r. oraz regułami intertemporalnymi określającymi zakres i moc obowiązującą przepisów zmienianych ustawą nowelizującą i przepisów nowelizacyjnych.
W sprawie niewątpliwe jest to, że skarżąca nabyła określone uprawnienia w chwili rejestracji w urzędzie pracy. Rejestracja dokonana została w określonym stanie prawnym i ten stan pozostawał niezmieniony do 31 grudnia 2001 r. W tym okresie obowiązujące prawo dawało skarżącej prawo do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego w trakcie pobierania zasiłku przedemerytalnego, jeżeli spełnione zostaną przesłanki materialne dla przyznania takiego świadczenia oraz wypełniona będzie przesłanka formalna tzn. zostanie złożony wniosek o przyznanie świadczenia. Art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 grudnia 2001 r. nowelizującej ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi, że osoby które nabyły określone uprawnienia przed wejściem w życie nowelizacji uprawnia te zachowują, z tym tylko że do osób posiadających prawo do zasiłku przedemerytalnego należy stosować m.in. art. 37l – 37o ustawy wymienionej w art. 3 nowelizacji.
Oznacza to, że po 1 stycznia 2002 r. wobec uchylenia przez nowelę art. 37j i zniknięciu z systemu zasiłku przedemerytalnego dla technicznych kwestii dotyczących realizowania nabytych praw należy stosować przepisy istniejące w ustawie tzn. dotyczące świadczeń przedemerytalnych. Z treści art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy nowelizującej i z konieczności odpowiedniego stosowania m.in. art. 37 l – 37 o nie wynika obowiązek stosowania do przypadku skarżącej wskazanych uregulowań w brzmieniu nadanym od 1 stycznia 2002 r., jak to sugerują organy. Art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 grudnia 2001 r. wyraźnie wskazuje, że odpowiednie stosowanie ma dotyczyć m.in. art. 37l – 37o ustawy wymienionej w art. 3 noweli. Art. 3 ustawy z 17 grudnia 2001 r. wskazuje jednoznacznie na ustawę sprzed nowelizacji, gdyż dokładne określenie zmian, których nowela dotyczy nie obejmuje zmian wprowadzonych nowelą. Zresztą tak musi być, gdyż inaczej nowelizacja byłaby nielogiczna, bo wskazywałaby na samą siebie.
Dlatego przy określeniu w art. 3 noweli ustawy zmienianej podano o jaki tekst ustawy chodzi wskazując na źródła promulgacyjne. Zatem w art. 3 jest treść ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ustalona w Dz.U. nr 6 z 2001 r., poz. 56 tekst jednolity oraz uwzględniająca wprowadzone do tego tekstu zmiany publikowane w Dz.U. nr 42, poz. 475, nr 89, poz. 973, nr 100, poz. 1080, nr 122, poz. 1323 i 1325 i nr 128, poz. 1405. Nie ma tam natomiast zmian wprowadzanych nowelizacją z 17 grudnia 2001 r. publikowanych przecież w Dz.U. nr 154, poz. 1793. Z tego powodu Sąd nie może przyjąć stanowiska Wojewody, z którego wynika, że do skarżącej mają być stosowane przepisy art. 37l – 37o w brzmieniu nowym, czyli obowiązującym od 1 stycznia 2002 r.
Przyjęcie odmiennego poglądu byłoby w istocie preferowaniem zasady lex retro agit, a to pozostawałoby w sprzeczności z zasadami płynącymi z Konstytucji RP, gdyż w zasadzie retroaktywność ustawy jest sprzeczna z porządkiem prawnym, ale jeżeli już ustawodawca sięga do takiego mechanizmu to wsteczne działanie prawa musi wprost wynikać z ustawy, a nie może być skutkiem interpretacji.
Z tych powodów Sąd dopatrując się naruszenia prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 grudnia 2001 r. /Dz.U. nr 154, poz. 1793/ orzekł jak w sentencji mając na względzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy prawo o p.s.a.