Uzasadnienie
SA/Rz 1369/03
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003r.znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] działając na podstawie art.134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 200r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Decyzja z [...] kwietnia 2003r. nr [...] Kierownik Działu Świadczeń Socjalnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] przyznał pomoc społeczną w formie zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 90 zł. Powyższa decyzja została doręczona listem zwykłym z uwagi na brak środków finansowych w MOPS [...]. Skarżący Z. N. uznał, że decyzja jest krzywdząca i odwołanie sporządzone 5 czerwca 2003r. nadał listem poleconym 10 czerwca 2003r. Prowadząc postępowanie wyjaśniające Kolegium ustaliło, że skarżący nie posiada koperty, w której otrzymał decyzję o przyznaniu zasiłku celowego, a sam zasiłek został wypłacony 16 kwietnia 2004r., co własnoręcznym podpisem na liście wypłaconych zasiłków celowych potwierdził skarżący. Kolegium uznało, że skarżący otrzymał decyzję najpóźniej 16 kwietnia 2003r., zaś wysłane listem poleconym odwołanie 10 czerwca 2003r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Organ wyjaśnił, że kwestionowana decyzja zawiera prawidłowe pouczenie o terminie i trybie wnoszenia odwołania, a strona składając odwołanie nie wniosła równocześnie wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia stosownie do art. 58 § 1 k.p.a.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący Z. N. zarzucił stronnicze działanie Kolegium, gdyż urząd miejski winien był wykazać dopełnienie procedury, a nie opierać swoje postanowienia na przypuszczeniach. Na podstawie takich przypuszczeń działało również Kolegium. Zarzucił też, antydatowanie listy wypłat, a wypłacenie zasiłku błędnie zostało ocenione przez Kolegium jako przeszkoda do wniesienia odwołania. Ponadto stwierdził, że przyznana kwota zasiłku jest zbyt niska, a następnie zakwestionował pracę ośrodka pomocy społecznej, zarządu miasta i rządu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.w.u.p., sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone (a do takich należy niniejsza sprawa), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 wspomnianej ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), zwanej dalej w skrócie u.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1).
Kontrola ta sprawowana jest, co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwana dalej w skrócie p.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§1).
Według art. 135 tej ustawy Sąd stosuje przewidziane prawem, środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Przez doręczenie (ogłoszenie) decyzji należy rozumieć doręczenie lub ogłoszenie unormowane w art. 39 - 40 k.p.a.
Z przepisu art. 39 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W przepisie tym została zawarta zasada oficjalności doręczeń, polegająca na tym, że strony i inni uczestnicy postępowania nie muszą składać osobnych wniosków o doręczenie pisma w ich sprawie, ponieważ organ z urzędu dokonuje doręczeń, gdyż jest to jego ustawowy obowiązek Przy ocenie prawidłowości doręczenia bierze się pod uwagę tylko sam fakt dotarcia pisma do adresata. Z tego też względu art. 39 k.p.a. nałożył na organ obowiązek doręczenia pism za pokwitowaniem. Potwierdzenie doręczenia pisma w formie pokwitowania ma znaczenie dowodowe przy ocenie daty rozpoczęcia lub zakończenia biegu terminu oraz możliwości dokonania określonych czynności.
Bezspornym jest, że w rozpoznawanej sprawie decyzję wysłano do strony listem zwykłym, a zatem bez potwierdzenia doręczenia stronie pisma. Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby decyzja została stronie ogłoszona ustnie nawet w dniu wypłaty zasiłku celowego. Nie można przyjąć tak jak to uczyniło Kolegium, że wykonanie decyzji, w tym przypadku polegające na wypłacie zasiłku celowego jest równoznaczne z doręczeniem decyzji, a z faktu tego wywodzić negatywne skutki dla strony, pozbawiając ją możliwości instancyjnej kontroli decyzji administracyjnej. Czym innym jest bowiem doręczenie decyzji, a czym innym wykonanie decyzji. Wykonalność decyzji związana jest z przymiotem ostateczności lub rygorem natychmiastowej wykonalności nadanym zgodnie z art. 108 k.p.a.
Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby organ administracji publicznej dokonał ogłoszenia stronie decyzji w dniu odbioru zasiłku celowego. Na liście wypłat zasiłków celowych za miesiąc kwiecień 2003r. nr [...] nie została wymieniona decyzja, na podstawie której został przyznany zasiłek celowy. Niewątpliwie osobisty odbiór zasiłku stwarzał dla organu możliwość doręczenia stronie decyzji.
Stosownie do art. 67 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany do sporządzenia zwięzłego protokołu z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie. W szczególności protokół sporządza się z ustnego ogłoszenia decyzji i postanowienia (art. 67 § 2 pkt 5 k.p.a.). Przypadki ustnego ogłoszenia decyzji zostały wymienione w art. 14 § 2 k.p.a. to jest, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie.
Mając na względzie powołane przepisy Kolegium w sposób nieuprawniony przyjęło jako doręczenie decyzji dzień wypłaty zasiłku. Na liście wypłat nie została uczyniona adnotacja o doręczeniu decyzji, czy jej odczytaniu stronie.
Rzeczą organu będzie więc ponowna ocena terminu doręczenia decyzji organu I instancji (ewentualnego jej ogłoszenia przy wypłacie), kierując się uwagami wyżej zawartymi. takie ustalenia pozwolą dopiero na właściwe zastosowanie art. 134 k.p.a., bądź konieczność rozpoznania wniesionego odwołania.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzekł jak w sentencji.