Uzasadnienie
Kierownik Urzędu Rejonowego w O. decyzją z dnia 8 kwietnia 1998 r. (...) na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, oraz art. 104 Kpa nakazał Teresie G. i Andrzejowi T. usunięcia następujących nieprawidłowości w budynku mieszkalnym położonym w O. przy ul. Sz. 18 a to:
- - zlikwidowanie obu otworów wiertniczych w ścianie szczytowej budynku oraz zamurowanie cegłą na zaprawie cementowej lokalnego odkucia w murze,
- - wykorzystanie zagłębionych szybików dla ewentualnego wzmocnienia muru fundamentu budynku, po zaciągnięciu opinii inżyniera konstruktora budowlanego,
- - wykonanie odkucia muru w miejsca szczelin i ich najbliższego otoczenia a jednoczesnym wyrównaniem wybrzuszonego odcinka muru ściany przez częściowe łącznikowe wypełnienie cegłą na zaprawie cementowej, a następnie po odkuciu dotychczasowego tynku pokrycie całą ścianę nowym tynkiem,
- - w górnej części wypustu muru ściany wykonanie odpowiedniego pokrycia zabezpieczającego przed zawilgoceniem,
- - dokonanie odwodnienia powierzchniowego terenu posesji nr 18, jak również wszystkich przynależnych przybudówek,
- - przed przystąpieniem do zrealizowania powyższych czynności nakazał podstemplowanie stropu budynku i określił termin wykonania powyższych robót na dzień 1 października 1998 r.
Odwołanie od opisanej decyzji złożył do Wojewody T. Zygmunt A. i zarzucił, iż powyższa decyzja została wydana z naruszeniem prawa własności i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W odwołaniu odwołujący domagał się aby organ po ponownym rozpatrzeniu sprawy określił wykaz robót jakie mają być dokonane przy zabezpieczeniu budynku położonego w granicach jego posesji nadto oświadczył, iż nie wyraża zgody na wykonywanie jakichkolwiek prac remontowo-budowlanych które by obciążały jego nieruchomość.
W wyniku odwołania Zygmunta A. -Wojewoda T. decyzją z dnia 4 czerwca 1998 r. (...) na podstawie art. 138 par. 2 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia naprowadził, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie zabezpieczenia ściany szczytowej budynku mieszkalnego położonego w O. przy ul. Sz. 18 od strony posesji Zygmunta Augustyna wykazał, iż część robót budowlanych związanych z tym zabezpieczeniem została nakazana do wykonania właścicielowi i budynku wymagającego zabezpieczenia tj. Teresie G. jak również Zygmuntowi A. jako właścicielowi działki sąsiedniej co zdaniem organu odwoławczego jest niezgodne z treścią art. 61 prawa budowlanego.
Organ II instancji wskazał, iż koniecznym jest określenie wykazu robót budowlanych koniecznych do przeprowadzenia zabezpieczenia ściany szczytowej budynku przy ul. Sz. 18 w O., których obowiązek wykonania spoczywa na właścicielu tegoż budynku, a nie jak organ I instancji przyjął częściowe wykonanie robót budowlanych przez właściciela nieruchomości sąsiedniej.
Na właścicielu nieruchomości sąsiedniej z uwagi na usytuowanie budynku granicy spoczywa obowiązek wyrażenia zgody na wejście w teren za odpowiednim odszkodowaniem.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca Teresa G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i zakwestionowała ustalenia organu odwoławczego w przedmiocie obciążenia wszystkimi robotami budowlanymi związanymi z zabezpieczeniem ściany szczytowej jej budynku i wskazała, ze zarysowanie ściany nastąpiło między innymi z winy Zygmunta A., który wykonywał roboty ziemne przy ścianie jej budynku, zatem winien również być obciążony niektórymi pracami budowlanymi.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda T. wniósł o jej oddalenie. podtrzymując uzasadnienie jak w zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest nieuzasadniona.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnych, który z mocy art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sprowadza się do badania pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Oznacza to, że decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy /art. 22 ust. 2 ustawy o NSA/.
Dokonując kontroli we wskazanym zakresie i nie będąc przy tym związany granicami skargi /art. 51 ustawy o NSA/, Sąd nie dopatrzył się podstaw uzasadniających uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Decyzja będąca przedmiotem skargi wydana została w trybie art. 138 Kpa, który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Wyznacznikiem decyzji w trybie wskazanego przepisu jest ustalenie że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji jest wadliwe i zachodzi potrzeba jego przeprowadzenia w całości bądź w znacznej części.
W konkretnym stanie faktycznym Wojewoda stwierdził, że przeprowadzone przez organ I instancji dowody nie mogą stanowić podstawy ustaleń faktycznych, bowiem nie został sporządzony wykaz robót budowlanych które są niezbędne przy wykonaniu zabezpieczenia ściany szczytowej budynku przy ul. Sz. 18 w O., a których wykonanie zgodnie z treścią art. 61 prawa budowlanego spoczywa na właścicielu lub zarządcy tegoż budynku.
Honorując zasadę wyrażoną w przepisie art. 138 par. 2 Kpa, zgodnie z którą postępowanie administracyjne winno zakończyć się na poziomie II instancji, uprawnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania tylko wówczas, gdy dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest przeprowadzenie w całości lub w znacznej części postępowania wyjaśniającego.
Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest ograniczona przez to, że art. 138 par. 2 Kpa w związku z art. 136 Kpa przyjmuje jako przesłankę wydania tego typu decyzji określony zakres czynności postępowania wyjaśniającego a mianowicie" rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Oznacza to, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a zatem nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. przy uwzględnieniu przepisu art. 136 Kpa.
Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 par. 2 Kpa.
Żadne inne wady postępowania, ani decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej bowiem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 par. 2 Kpa /wyrok NSA z dnia 25 maja 1983 r. II SA 403/83 - ONSA 1983 Nr 1 poz. 38, wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 1998 r. I SA/Gd 156/97 - nie publikowany/. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu stwierdzić należy, że zachodziła przesłanka z art. 138 par. 2 Kpa bowiem zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części tj. ustalenia przez organ pierwszej instancji właściciela lub zarządcy tegoż budynku, bowiem w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu.
Art. 61 prawa budowlanego adresowany jest do właścicieli i zarządców obiektów budowlanych, czyli do podmiotów władnych do rozporządzania tymi obiektami i korzystania z nich zgodnie z ich przeznaczeniem. Przeznaczenie obiektu budowlanego wynika przede wszystkim z pozwolenia na budowę i innych dokumentów na podstawie których obiekt wykonano, jeżeli nie ma dokumentów budowlanych dla określonego obiektu budowlanego, to przeznaczenie tego obiektu może być ustalone na podstawie informacji zawartych w urzędowych zbiorach np. w państwowej ewidencji gruntów i budynków.
Dopiero po uzupełnieniu dokumentów wyżej opisanym kierunku należy dokonać, opisu stanu technicznego tegoż obiektu i następnie określić szczegółowo zakres robót niezbędnych związanych z zabezpieczeniem tegoż obiektu, których wykonanie zgodnie z treścią art. 61 prawa budowlanego spoczywa na właścicielu lub zarządcy tegoż obiektu.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że zaskarżonej decyzji nie można przy pisać naruszenia prawa, zatem skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 27 ust.! ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.