Uzasadnienie
SA/Rz 1479/03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].08.2003r, Nr [...], nazwaną w nagłówku zarządzeniem - Prezes Sądu Rejonowego przeniósł R. R. z dniem [...].08.2003r cytuję "do wykonywania pracy w budynku Sądu Rejonowego przy ulicy M. na okres 6 miesięcy" i zobowiązał wymienioną do przeprowadzenia w tym czasie inwentaryzacji rzeczy ruchomych, a z chwilą wejścia do budynku ekipy remontowej administrowania całym obiektem. Nadmienił, iż powyższa decyzja podyktowana jest ważnymi potrzebami Sądu Rejonowego wynikającymi z nieodległej zmiany siedziby urzędu.
Wskazaną decyzję (zarządzenie) doręczył R. R. w dniu 18.08.2003r.
W odwołaniu, opatrzonym datą 19.08.2003r, nadanym w Urzędzie Pocztowym w P. w dniu 25.08.2003r, R. R. wniosła o uchylenie przedmiotowego zarządzenia i zarzuciła, iż narusza w sposób rażący wymogi formalne i nie ma żadnych podstaw w ustawie o urzędnikach państwowych mającej zastosowanie za pośrednictwem ustawy o pracownikach sądów i prokuratury.
Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Sądu Okręgowego decyzją z dnia [...].09.2003r, Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył, że R. R. jest zatrudniona w Sądzie Rejonowym na stanowisku kierownika oddziału administracyjnego. Decyzja podjęta przez Prezesa Sądu Rejonowego znajduje podstawę prawną w art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 16.09.1982r o pracownikach urzędów państwowych (tekst jednolity Dz.U. z 2001r, Nr 86, poz. 953 ze zm.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia 18.12.1998r o pracownikach sądów i prokuratury (Dz.U. z 1998r, Nr 162, poz. 1125).
Zgodnie z powołanym przepisem urzędnik państwowy mianowany może być przeniesiony na okres 6 miesięcy do innego urzędu w tej samej lub innej miejscowości do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami. Prezes Sądu Rejonowego przeniósł odwołująca się do pracy w innym budynku Sądu Rejonowego i na okres 6 miesięcy powierzył jej samodzielne stanowisko zgodnie z jej kwalifikacjami oraz odpowiednie do dotychczasowych obowiązków i wynika to z § 366 oraz 371 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.02.1998r w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej (Dz. Urz. Min. Sprawiedliwości z 1988r, Nr 2, poz. 6 z późn. zm.). Organ odwoławczy dodał, że zaskarżone zarządzenie odpowiada wymogom formalnym polecenia służbowego tj. czasowego przeniesienia pracownika do wykonywania pracy w innym budynku, określa bowiem miejsce wykonywania pracy, zakres powierzonych obowiązków oraz okres czasowego powierzenia obowiązków w innym miejscu.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca R. R. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, która zdaniem skarżącej rażąco narusza przepisy ustawy o pracownikach urzędów państwowych i przepisy postępowania.
Rozwijając te zarzuty wyjaśniła, że Prezes Sądu Rejonowego pismem z dnia 18.08.2003r przeniósł ją do pracy na okres 6 miesięcy w niezagospodarowanym dotychczas budynku przy ulicy M., który przejął ten Sąd od N. Dla dokonania takiej czynności art. 38 ustawy o pracownikach urzędów państwowych wymaga wydania decyzji administracyjnej, bowiem jest urzędnikiem mianowanym. Pismo Prezesa Sądu Rejonowego nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 107 K.p.a., bo nie zawiera podstawy prawnej, ani tez należytego uzasadnienia.
Z kolei decyzja organu odwoławczego narusza art. 7 i 77 K.p.a., art. 107 i 138 K.p.a.
Organ ten nie poczynił ustaleń faktycznych w sprawie. Organ odwoławczy zgodnie z art. 138 K.p.a. nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale jest zobowiązany ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę (wyrok NSA z dnia 15.03.1999r, II SA 1915/98). Organ II instancji ograniczył się do "wyszukiwania" dla decyzji I instancji podstawy prawnej. Decyzją która nie zawiera podstawy prawnej wymyka się spod kontroli i nie powinna być utrzymana w mocy. Argument, że zaistniały ważne potrzeby Sądu i został określony zakres czynności są fikcyjne. Od dnia wydania decyzji nie wykonuje żadnych czynności, o czym świadczą pisma dołączone do skargi. Miejsce pracy, do którego została przeniesiona nie odpowiada wymogom bhp, co potwierdziła kontrola Państwowej Inspekcji Pracy (pismo z dnia 8.09.2003r). Decyzja organu II instancji narusza art. 107 K.p.a., bo nie zawiera należytego uzasadnienia i podstawy prawnej w sentencji decyzji.
Uzasadnienie jest wewnętrznie sprzeczne, bo na wstępie podano, iż decyzja organu I instancji zasadza się na art. 10 ust. 3 - ustawy o pracownikach urzędów państwowych, zaś w dalszej części uzasadnienia podano, że zarządzenie odpowiada wymogom formalnym polecenia służbowego.
Ustawa o pracownikach urzędów państwowych kwestie związane z poleceniem służbowym reguluje w art.
18. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygnaturze II SA 265/88 - ONSA Nr 1/1988, poz. 46 stwierdził, że przeniesienie urzędnika mianowanego do pracy w innym urzędzie na okres do 6 miesięcy (art. 10 ust. 3, ustawy o pracownikach urzędów państwowych) następuje w formie decyzji, a nie polecenia służbowego w rozumieniu art. 18 ust. 1 tej ustawy. Nadmieniła też, że inwentaryzację rzeczy ruchomych może przeprowadzić komisja inwentaryzacyjna, której Prezes Sądu Rejonowego nie powołał.
Jest jedynym pracownikiem Sądu przebywającym w pustym budynku, bo do tej pory żadna ekipa remontowa nie rozpoczęła prac.
Prezes Sądu Okręgowego wniósł o umorzenie postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie ewentualnie o oddalenie skargi. Wniosek o umorzenie postępowania sadowego motywował prawomocnym skazaniem skarżącej za przestępstwo umyślne i rozwiązanie z nią z tego powodu stosunku pracy. Co się tyczy wniosku alternatywnego podtrzymał motywy zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W replice na zarzuty podniesione w skardze podniósł, że "wprawdzie zarządzenie o przeniesieniu pracownika na inne miejsce pracy nie miało wszystkich elementów decyzji, jednak konieczność przeniesienia była merytorycznie w pełni uzasadniona".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga ma uzasadnione podstawy prawne.
Tytułem wprowadzenia należy przytoczyć w całej rozciągłości tekst decyzji (nazwanej zarządzeniem) Prezesa Sądu Rejonowego z dnia [...].08.2003r, Nr [...], która brzmi następująco:
"Z dniem 19.08.2003 roku przenoszę Panią R. R. do wykonywania pracy w budynku Sądu Rejonowego w P. przy ulicy M. na okres 6 miesięcy. Zobowiązuję Panią R. R. do przeprowadzenia w tym czasie inwentaryzacji rzeczy ruchomych, a z chwilą wejścia do budynku ekipy remontowej, administrowania całym obiektem. Decyzja ta jest podyktowana ważnymi potrzebami Sądu Rejonowego, wynikającymi z nieodległej zmiany siedziby urzędu. Od decyzji tej przysługuje odwołanie do Prezesa Sądu Okręgowego w terminie 7 dni".
Z akt osobowych skarżącej wynika, iż od dnia 1.03.1993 roku jest pracownikiem mianowanym i w dacie mianowania powierzono jej stanowisko Kierownika Oddziału Administracyjnego Sądu Rejonowego (fakt niesporny).
Z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 16.09.1982r o pracownikach urzędów państwowych (tekst jednolity Dz.U. z 2001r, Nr 86, poz. 953 z późn. zm.) w zw. z art. 22 ustawy z dnia 18.12.1998r o pracownikach sadów i prokuratury (Dz. U. Nr 162, poz. 1125) wynika, że przeniesienie urzędnika mianowanego albo zlecenie mu wykonywania innej pracy, przeniesienie na niższe lub inne stanowisko następuje w formie decyzji administracyjnej.
Przedstawiane na wstępie pismo Prezesa Sądu Rejonowego nazwane w nagłówku zarządzeniem jest de facto decyzją administracyjna, bo zawiera minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania tego aktu jako decyzji administracyjnej (określa organ wydający akt, wskazuje adresata aktu, zawiera rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ).
Przedmiotowa decyzja jednakże nie zawiera podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ani też nie zawiera uzasadnienia i tym samym nie przedstawia stanu faktycznego.
Natomiast istota postępowania odwoławczego polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy w granicach sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. W tych granicach organ odwoławczy ponownie ocenia materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji, może również przeprowadzić dowody uzupełniające (art. 136 K.p.a.).
Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do wydania decyzji merytorycznej o jakiej mowa w art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., bowiem decyzja I instancji w ogóle nie zawierała uzasadnienia, a po wtóre zachodziły wątpliwości co do przedmiotu rozstrzygnięcia przez organ I instancji.
Przykładem takiego stanu rzeczy jest uzasadnienie decyzji organu II instancji, w którym przedmiot rozstrzygnięcia organu I instancji rozważano ambiwalentnie, raz jako przeniesienie skarżącej w trybie art. 10 ust. 3 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, zaś w innym miejscu uzasadnienia organ ad quem przytoczył, iż zaskarżona decyzja odpowiada wymogom formalnym polecenia służbowego tj. czasowego przeniesienia pracownika do wykonywania pracy w innym budynku (do odpowiadałoby mutatis mutandis treści art. 10 ust. 1 w/w ustawy).
W sytuacji kiedy organ odwoławczy (ad quem) ma wątpliwości co do przedmiotu sprawy rozstrzygniętej przez organ I instancji i tych wątpliwości z powodu nieprzytoczenia podstawy prawnej decyzji i braku uzasadnienia nie można sanować, to wówczas organ II instancji powinien wydać decyzję kasacyjną w rozumieniu art. 138 § 2 K.p.a.
Z tych właśnie względów przedmiotowe decyzje (I i II instancji) należało wyłączyć z obrotu prawnego. Na marginesie należy nadmienić, iż w decyzji organu odwoławczego również nie wskazano podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane także z naruszeniem prawa materialnego.
Art. 10 ust. 3 ustawy o pracownikach urzędów państwowych stanowi, że w uzasadnionych wypadkach urzędnik państwowy mianowany może być przeniesiony na okres 6 miesięcy do innego urzędu w tej samej lub innej miejscowości do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami. Przez "inny urząd" w rozumieniu zacytowanego przepisu należy rozumieć inną wyodrębnioną jednostkę organizacyjną (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7.02.2001r, sygn. akt III ZP 37/00 - ONSAP i US Nr 14/2001, poz. 458).
Za takim rozumieniem powołanego przepisu dodatkowo przemawia przepis sąsiedni, czyli art. 10 ust. 2 w/w ustawy (argumentacja a rubrica).
Skarżąca nie została przeniesiona do innego urzędu, lecz zlecono jej wykonywanie innej pracy i w innym miejscu tego samego urzędu. Oznacza to, iż art. 10 ust. 3 ustawy o pracownikach urzędów państwowych nie mógł stanowić podstawy prawnej decyzji o przeniesieniu skarżącej do wykonywania innej pracy. Nie mógł być stosowany również art. 10 ust. 1 tej ustawy, bo wedle tego przepisu urzędnikowi mianowanemu można zlecić wykonywanie innej pracy niż określona w kacie mianowania tylko na okres do trzech miesięcy w roku kalendarzowym.
W tym przypadku skarżącej zlecono wykonywanie innej pracy ale na okres 6 miesięcy.
Z przedstawionych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Sąd nie zamieścił w wyroku postanowienia z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem czasookres na jaki powierzono skarżącej wykonywanie innej pracy i w innym miejscu już upłynął.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organy uwzględnią stanowisko Sądu zawarte w niniejszym uzasadnieniu i podejmą stosowną decyzję adekwatną do stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania.