Uzasadnienie
SA/Rz 149/02
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].XII.2001 r. Nr [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania Z. P. od decyzji Starosty D. z dnia [...].IX.2001 r. w sprawie 1/ uchylenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w D. z dnia [...].VIII.1998 r. o zarejestrowaniu na nazwisko Z. P. samochodu osobowego m-ki Fiat Seicento nr rej. [...] zakończoną wydaniem dowodu rejestracyjnego, 2/ odmowy wydania rejestracji w/w pojazdu na rzecz Z. P. zam. [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Jako podstawę prawną powołano przepis art. 145 § 1 i art. 151 § 1 ust. 2 w zw. z art. 71 ust. 1 i 2, art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 98, poz. 602/.
Z akt administracyjnych oraz uzasadnienia decyzji wynika, że Starosta O. decyzją z dnia [...].VIII.1999 r. uchylił decyzję ostateczną o poprzednim zarejestrowaniu w/w samochodu nr rej. [...]. Decyzja o zarejestrowaniu zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest podstawą wydania dowodu rejestracyjnego, który jest przesłanką do zarejestrowania jeżeli pojazd był już zarejestrowany. Konieczność wznowienia postępowania w tej sprawie wynika z faktu, iż zarejestrowany przez Kierownika Urzędu Rejonowego na nazwisko Z. P. samochód został nabyty od osoby, która posługiwała się skradzionym dowodem osobistym, miał podrobione nr nadwozia i silnika a jego dowód rejestracyjny był też nieautentyczny.
Uchylenie decyzji o poprzednim zarejestrowaniu na podstawie którego wydana została decyzja o zarejestrowaniu na nazwisko nowego nabywcy zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. jest podstawą uchylenia tej ostatniej.
Wyrokiem z dnia 3.VII.2001 r., w którym stwierdzono nieważność decyzji wydanych w postępowaniu wznowieniowym /wobec decyzji o zarejestrowaniu na rzecz Z. P./ NSA jednoznacznie przesądził, że funkcja rejestracji, która zapewnić ma realizację szczególnych wymagań stawianych wobec pojazdu dopuszczonego do ruchu, aby korzystanie z niego nie tylko nie zagrażało bezpieczeństwu uczestników ruchu i nie naruszało porządku na drodze ale także nie narażało kogokolwiek na szkodę.
Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 – 5 cyt. ustawy podstawę rejestracji stanowi dowód własności pojazdu, karta pojazdu jeżeli była wydana, wyciąg ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji lub zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu jeżeli są wymagane, dowód rejestracyjny pojazdu jeżeli był już zarejestrowany.
Uchylenie decyzji o poprzednim zarejestrowaniu w/w pojazdu, na podstawie której wydana została decyzja o obecnym zarejestrowaniu zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., było podstawą do uchylenia decyzji z [...].VIII.1998 r. oraz odmowy dokonania rejestracji pojazdu na rzecz Z. P. Na marginesie należy dodać, iż nabywca może dochodzić swoich praw na drodze cywilnoprawnej /art. 169 k.c./.
W odwołaniu skarżąca podniosła, iż decyzja Starosty narusza jej prawa chronione przez Konstytucję RP, a to prawo własności i ona kupując samochód na giełdzie była w dobrej mierze, a okazane przez sprzedającego dokumenty nie budziły żadnych wątpliwości.
Po rozpoznaniu odwołania organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i przyznał, że rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem.
Decyzję tą Z. P. zaskarżyła do NSA nie wskazując kierunku jej weryfikacji. Ponownie przytoczyła argumentację z odwołania.
SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 poz. 1269/ stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej /§ 1/. Kontrola ta wykonywana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/.
Jej zakres wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawa prawna /§ 1/.
Zaś uwzględnić skargę może tylko wówczas, gdy stwierdzi naruszenie prawa w stopniu określonym przez przepis art. 145 § 1 cyt. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 128/.
Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Bezsporny stan faktyczny sprawy, a w szczególności, że zarejestrowany przez Kierownika Urzędu Rejonowego w D. na nazwisko skarżącej samochód Fiat Seicento został nabyty od osoby, która posługiwała się nie swoim dowodem osobistym, miał podrobione numery nadwozia i silnika, a jego dowód rejestracyjny wydany przez Urząd Rejonowy w O. był również nieautentyczny zarówno co do osoby właściciela jak i cech znamionowych pojazdu oraz fakt, że okoliczności te ujawnione zostały po zakończeniu postępowania w sprawie jego rejestracji uzasadniały wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania.
Obowiązek i zasady rejestracji pojazdów samochodowych w dacie rejestracji samochodu, o którego rejestrację wnioskowała skarżąca określały przepisy rozdziału drugiego ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm./ poświęconego dopuszczeniu pojazdów do ruchu.
Po myśli art. 71 ust. 2 cyt. ustawy zarejestrowanie pojazdu obok wymogu spełnienia warunków technicznych określonych przepisem art. 66 jest przesłanką warunkującą dopuszczenie pojazdu do ruchu.
Wyznacza to funkcję rejestracji, która ma zapewnić realizację szczególnych wymagań stawianych wobec pojazdu dopuszczonego do ruchu, aby korzystanie z niego nie tylko nie zagrażało bezpieczeństwu uczestników ruchu i nie naruszało porządku na drodze ale także nie należało kogokolwiek na szkodę.
Rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek jego właściciela. Podstawę rejestracji stanowi dowód własności pojazdu, karta pojazdu jeżeli była wydana, wyciąg ze świadectwa homologacji albo odpis decyzji zwalniającej pojazd z homologacji lub zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu jeżeli są wymagane, dowód rejestracyjny pojazdu jeżeli był on zarejestrowany, dowód odprawy celnej wywozowej jeżeli pojazd został sprowadzony z zagranicy i jest rejestrowany po raz pierwszy /art. 72 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy/.
Dowód własności pojazdu i dowód rejestracyjny należy dołączyć do wniosku o rejestrację pojazdu, co wynikało z przepisu § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 obowiązującego w dacie rejestracji rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 25 marca 1998 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów /Dz.U. Nr 57 poz. 365/.
Przepis § 6 ust. 1 tego rozporządzenia wymieniał przykładowo dokumenty, które mogą być dowodem własności pojazdu. Pośród nich wymieniona jest umowa sprzedaży /pkt 1/.
Z uwagi na wspomnianą wyżej funkcję rejestracji, która zapewnić ma realizację szczegółowych wymagań stawianych wobec pojazdu uczestniczącego w ruchu, tak by korzystanie z niego nie tylko nie zagrażało bezpieczeństwu w ruchu ale także nie narażało kogokolwiek na szkodę /związaną np. z kradzieżą pojazdu i jego przeróbkami w celu uniknięcia identyfikacji/ oraz fakt, że rejestracja dokonywana jest w oparciu o dokumenty, muszą one być zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy.
Dokumenty te, w tym dowód własności pojazdu i dowód rejestracyjny muszą być oryginalne w znaczeniu materialnym to oznacza zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy i sporządzone przez powołane do tego osoby.
Przedłożenie przy wniosku o rejestrację pojazdu, dokumentów niezgodnych z rzeczywistą w zakresie praw właścicielskich, jak również nieautentycznego w znaczeniu materialnym dowodu rejestracyjnego przesądza o odmowie rejestracji pojazdu.
W jednolitym orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtował się bowiem pogląd, który podziela Sąd, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym rejestracji pojazdu samochodowego organ administracji nie jest właściwy do ustalenia prawa własności pojazdu nabytego od osoby nieuprawnionej /patrz wyrok SN z dnia 29 marca 1995 r. III ARN 5/95 OSNiAPiUS Nr 19/95 poz. 236, z 14 maja 1996 r. III ARN 92/95 OSNiAPiUS Nr 23/96 poz. 351, z 5 czerwca 1997 r. III RN 31/97 OSNiAP Nr 2/98 poz. 32/.
Również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, że nie do przyjęcia jest aby spór dotyczący zagadnienia własności samochodu mógł być rozstrzygnięty przez niekompetentny do tego organ administracji państwowej prowadzący postępowanie o rejestrację pojazdu mechanicznego.
Subiektywne przekonanie osoby składającej wniosek o zarejestrowanie pojazdu o prawdziwości składanych przez nią dokumentów jest bez znaczenia /patrz: wyrok NSA z dnia 23.VI.1994 r. SA/Ka 2084/83 publik. Prok. Pr 5/95 poz. 54, z dnia 30.III.1994 r. II SA 227/93 OSP 3/95 poz. 54, 23.IX.1998 r. II SA 927/98, z 11.VIII.1998 r. II SA 787/98 z 17.VI.1998 r. II SA 591/98 nie publ./.
Jeżeli okoliczność, iż dokumenty przedstawione przy rejestracji były niezgodne ze stanem rzeczywistym ujawniła się już po jego rejestracji uzasadnionym było wznowienie postępowania albowiem dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe /art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a./.
Z tych względów na zasadzie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Sąd skargę oddalił.