Uzasadnienie
SA/Rz 166/03
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2002 r., [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki w decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 1976 r. w sprawie wywłaszczenia nieruchomości położonych w K. i odszkodowaniu. Prezydent Miasta wydając postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji powołał art. 113 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i przyjął, że wskazany w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepis uprawniał do dokonania na stronie 4 decyzji z 1976 r. zmiany polegającej na tym, że w miejsce wyrazów "M. S. w ½ cz. – zmarłego" powinno być "J. S. w ½ cz. – zmarłego". Wojewoda utrzymując postanowienie Prezydenta Miasta nie dopatrzył się naruszenia prawa, stwierdzając, że dokonana postanowieniem prostującym zmiana nazwiska podmiotu objętego decyzją wywłaszczeniową z 1976 r. mieści się w dyspozycji art. 113 § 1 k.p.a.
Z postanowieniem Wojewody nie zgodziła się O. F., następca prawny objętej wywłaszczeniem nieruchomości. W skardze do NSA OZ w Rzeszowie wskazała, że postanowienie Wojewody narusza prawo i z tego względu powinno zostać uchylone, a w konsekwencji uchyleniu powinna podlegać decyzja wywłaszczeniowa z [...] czerwca 1976 r. Jako wniosek alternatywny skarżąca wskazała uchylenia decyzji z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, a na wsparcie swojego wniosku przywołał argumentację jak w uzasadnieniu własnego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi O. F., gdyż skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do 1 stycznia 2004 r. Sąd rozpoznając skargę stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: prawo o p.s.a., nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawami, ani formułowanymi przez stronę skarżącą wnioskami. Sąd rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy oceniając zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującymi przepisami.
Przyjmując taki zakres kontroli, którą Sąd sprawuje w ramach działania administracji publicznej należy stwierdzić, że skarga podlega uwzględnieniu i to nie tylko ze względu na podniesione w niej zarzuty.
Sąd przyjmuje, że stosowanie art. 113 § 1 k.p.a. w zakresie prostowania w decyzji oczywistych omyłek powinno być ostrożne, zwłaszcza, gdy na skutek sprostowania w rozstrzygnięciu pojawić ma się inny podmiot, czy przedmiot. Ostrożne i oszczędne stosowanie tej regulacji w takich sytuacjach jest konsekwencją tego, by organy nie naruszały praw strony w toczących się postępowaniach. Zatem dla Sądu do przyjęcia byłoby sprostowanie jako oczywistej omyłki w nazwisku, ale tylko pod warunkiem, że omyłka ta polegałaby na przestawieniu liter nazwiska lub ich opuszczeniu. Wtedy rzeczywiście sprostowanie nie zmieniałoby sensu, zapadłych przed organem rozstrzygnięć. Dopuszczalna byłaby jeszcze sytuacja, gdyby z akt sprawy, w sposób niewątpliwy wynikało, że podmiotem toczącego się postępowania jest osoba "x", a w decyzji omyłkowo wpisano osobę "y". W sprawie rozpoznawanej przez Sąd sytuacja taka nie występuje, gdyż w aktach sprawy nazwisko "M. S., występuje równolegle z nazwiskiem "J. S. Prowadzi to do wątpliwości, czy na pewno w decyzji pierwotnej dopuszczono się pomyłki i przeciwko komu było prowadzone postępowanie wywłaszczeniowe skoro w decyzji wywłaszczeniowej dokonano skreśleń nazwiska M. i wpisano odręcznie J. Poza tymi okolicznościami Sąd uważa, że zastosowanie art. 113 § 1 k.p.a. przez organy obu instancji jest niedopuszczalne, gdyż postanowienia dotyczą sprostowania nazwiska osoby, która już w chwili wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego nie żyła, zatem co do zasady skierowana została do osoby /podmiotu/, który nie istniał.
Zaistnienie takiej sytuacji jest poważną wadą decyzji skutkująca jej nieważnością, zatem organy nie mogły zmieniać decyzji, która co do zasady narusza prawo. W takich sytuacjach należałoby stosować przepisy, które pozwalają wyeliminować takie rozstrzygnięcie z obrotu prawnego, a nie prowadzić postępowanie rektyfikacyjne, bo to co do zasady jest dostępne dla rozstrzygnięć zgodnych z prawem.
Mając na uwadze te okoliczności i treść art. 145 § 1 pkt prawa o p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 prawa o p.s.a.