Uzasadnienie
Prezes GUC decyzją, po rozpatrzeniu odwołania P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że Dyrektor UC w P. objął procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód osobowy marki Volkswagen Golf, sklasyfikowany do kodu PCN 8703 32 90 l. Do wymiaru cła przyjęto obniżoną stawkę celną w wysokości 20 procent wartości celnej towaru, ale nie mniej niż 714,3 ECU szt. określoną dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej.
W wyniku kontroli postimportowej stwierdzono, że stawka ta została zastosowana nieprawidłowo, bowiem importer nie przedłożył prawidłowego dowodu pochodzenia towaru. W tej sytuacji Dyrektor UC w P. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił kwotę wynikającą z długu celnego od przedmiotowego towaru z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej w wysokości 35 procent, ale nie mniej niż 1250 ECU szt.
Organ odwoławczy utrzymując w mocy przedmiotową decyzję, stwierdził, że obniżone stawki celne stosuje się do niektórych towarów pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej, wymienionych w wykazie nr IV, po udokumentowaniu pochodzenia towaru zgodnie z wymogami i kryteriami określonymi w Układzie Europejskim i ustawie - Kodeks celny.
Stosownie do postanowień Protokołu nr 4 Układu Europejskiego obniżone stawki celne UE stosuje się do towarów przywożonych na polski obszar celny, jeżeli:
- - towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej;
- - pochodzenie towaru udokumentowano prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR i/lub deklaracją na fakturze;
- - spełniono warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski.
Powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie. Zgodnie z art. 16 ww. Protokołu nr 4 produkty pochodzące z UE korzystają w imporcie do Polski z postanowień Umowy pod warunkiem przedłożenia:
- - świadectwa przewozowego EUR. 1, którego wzór zamieszczony jest w załączniku DI do Protokołu lub
- - w przypadkach określonych w art. 21 /!/, deklaracji której tekst jest zamieszczony w załączniku IV, złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty, o których mowa, w sposób wystarczający do ich identyfikacji.
Deklaracja na fakturze powinna zaś być złożona zgodnie z wymogami określonymi w art. 21 Protokołu nr 4. W ocenie organu celnego drugiej instancji, przedłożona do zgłoszenia celnego deklaracja na fakturze nie wskazywała kraju pochodzenia towaru, a jedynie zawierała zwrot "Fabrique Communitaire Europę". Ponadto deklaracja ta została zaopatrzona w podpis nie pozwalający na jednoznaczne ustalenie nazwiska osoby, która go złożyła. Z powodu tych nieprawidłowości Prezes GUC uznał, że deklaracja na fakturze nie spełnia wymogów formalnych określonych dla dokumentu upoważniającego do zastosowania obniżonych stawek celnych.
Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku oddalił skargę powoda. Uzasadnił to tym, że:
Stosownie do art. 16 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego produkty pochodzące ze Wspólnoty korzystają w imporcie do Polski z obniżonych stawek celnych pod warunkiem przedłożenia odpowiedniego dowodu pochodzenia.
Takim dowodem pochodzenia jest m.in. deklaracja na fakturze. Z powyższego przepisu wynika, że warunkiem obniżenia stawki celnej jest pochodzenie towaru z Unii Europejskiej ustalone zgodnie z regułami pochodzenia przyjętymi w Protokole nr 4 do Układu Europejskiego. Potwierdzeniem pochodzenia towaru mogą być tylko dokumenty, o których mowa w art. 16 Protokołu nr 4.
Oznacza to, że z dokumentu tego musi dokładnie wynikać, że jest to towar pochodzący ze Wspólnoty. Pojęcie "pochodzenia towaru" oraz kryteria nabywania statusu preferencyjnego pochodzenia towaru uregulowane są w części Protokołu nr 4. Regulacja ta ma charakter szczególny i bez wątpienia nie pozwala na proste utożsamianie pojęcia "pochodzenie towaru z państw Unii" z pojęciem "wyprodukowanie towaru w kraju Unii".
Orzekające w sprawie organy celne przyjęły, że z przedstawionej przez importera deklaracji na fakturze nie wynika, że towar ten pochodzi z Unii Europejskiej. Jest to stanowisko prawidłowe. Uzupełnienie treści deklaracji na fakturze o zwrot "Fabrique Communitaire Europę" nie spełnia wymogu prawidłowego oznaczenia kraju pochodzenia towaru. Podkreślić w tym miejscu należy, że treść deklaracji składanej przez eksportera na fakturze jest ściśle sformalizowana. Tekst deklaracji zamieszczany jest w załączniku IV do Protokołu nr 4, a zatem stanowi integralną część postanowień Układu Europejskiego i jego modyfikacja czy uzupełnienie jest niedopuszczalne.
Zasadne jest także stanowisko organów celnych co do tego, że podpis pod deklaracją na fakturze nie spełnia warunków określonych w art. 21 Protokołu nr 4 oraz w załączniku IV do tegoż Protokołu. Nie pozwala bowiem na jednoznaczne ustalenie nazwiska osoby, która go złożyła. Zgodnie bowiem z tekstem deklaracji uregulowanym w załączniku IV, oprócz podpisu eksportera pod deklaracją dodatkowo winien być złożony czytelny podpis osoby podpisującej deklarację.
Bezsporne jest, że pod przedmiotową deklaracją złożono wyłącznie jeden mało czytelny podpis. Twierdzenie skargi, iż podpis ten jest tożsamy z pieczątką imienną na fakturze, a zatem złożony w sposób prawidłowy, jest nieuprawnione. Zgodnie z wyżej wymienionymi wywodami, tekst deklaracji na fakturze stanowi integralną część postanowień Układu Europejskiego i jego interpretacja z pominięciem wyrażonego brzmienia tego tekstu jest niedopuszczalna.