Wyrok WSA w Rzeszowie z 27 czerwca 2005 r., SA/Rz 1981/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie

Rozpoznanie

w dniu 27 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym

Sprawa

sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. Stwierdza nieważność zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2003r. nr [...]; II. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku; III. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz S. P. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem kosztów postępowania sądowego.

Skład

Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak przewodniczący

Uzasadnienie

SA/Rz 1981/03

Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] na podstawie art. 138 § l pkt l k.p.a. i art. 43 oraz art. 67 ust. la ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./, po rozpoznaniu odwołania S. P. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1993 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie sieci gazowej średniego ciśnienia na osiedlu S. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że na wniosek Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. w W. Okręgowy Zakład Gazowniczy [...] złożony w dniu 29 czerwca 2001 r., organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji powyżej określonej. Prowadząc postępowanie organ wystąpił do Okręgowego Urzędu Górniczego o uzgodnienie wnioskowanej inwestycji i postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego uzgodnił warunki zabudowy bez uwag. Również Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z dnia [...] maja 2003r. uzgodnił projekt decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co pozwoliło organowi I instancji decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. ustalić warunki zabudowy zgodnie ze złożonym wnioskiem.

Od decyzji tej odwołanie wniosła S. P. podnosząc, że narusza ona prawo własności i wydana została w oparciu o nieobowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Kolegium wskazało na przepis art. 40 oraz art. 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym podkreślając, że plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym, co wynika z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP. Następnie przytoczyło treść przepisu art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stwierdzając, że decyzja o warunkach zabudowy posiada cechy tzw. decyzji związanej. W rozpoznawanej sprawie podstawę decyzji stanowi m. in. Miejscowy Plan Szczegółowy Zagospodarowania Przestrzennego [...] zatwierdzony uchwałą Rady Miasta z dnia 6 lipca 1993r. nr [...], ogłoszony w Dz. Urz. Woj. [...] nr [...] poz. [...], jak również Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego nr [...], zatwierdzony uchwałą Rady Miasta [...] z dnia 25 stycznia 2000 r. nr [...] /Dz. Urz. Woj. [...] nr [...] poz. [...]/. Poza sporem pozostaje, że ostatnio wskazany plan uchwalony pod rządami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest planem ważnym i obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy przez organ I instancji. Zatem wątpliwości strony odwołującej się mogą dotyczyć planu uchwalonego w 1993 roku. Cytując przepis art. 67 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a także art. 67 ust. 1a tej ustawy Kolegium stwierdziło, że plan z 1993 roku zachował ważność do 31 grudnia 2003 roku. Stąd też bezzasadny jest zarzut, iż rozstrzygnięcie oparte zostało na nieobowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc się z kolei do zarzutu odwołania sprowadzającego się do naruszenia prawa własności działki nr 251 Kolegium stwierdziło, że w świetle art. 46 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie rodzi praw do trenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. W świetle powyższego brak jest podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji.

Na decyzję tą skargę wniosła S. P. domagając się jej uchylenia wraz z decyzją organu I instancji. Zarzuciła organom, że ustaliły warunki zabudowy na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego, który końcem grudnia 2003 r. utracił moc, a więc w chwili rozpoznawania skargi nie może stanowić podstawy decyzji. Wskazała również, że między czasie Rada Miasta [...] uchwaliła kolejny plan zagospodarowania przestrzennego nr [...] w rejonie ulicy S., który pominęły organy obu instancji przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i ponowiło argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie z innych jednak przyczyn niż te, na które wskazuje.

W niniejszej sprawie skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r., dlatego też na mocy art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z 2002r. ze zm.), podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu - w tym przypadku decyzji administracyjnej - z prawem. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że prawo zostało naruszone.

Poza sporem pozostaje, że postępowanie w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wszczęte zostało na wniosek PGNiG S.A. w W. - Okręgowy Zakład Gazowniczy [...] z dnia 29.06.2001 r. W wyniku uwzględnienia tego wniosku organ l instancji decyzją z dnia [...].07.2003r. ustalił wnioskowane warunki zabudowy, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. P., decyzją z dnia [...].11.2003r. - utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Zarówno organ I instancji, jak i Kolegium, kierując się wnioskiem i załączonymi do niego wykazami właścicieli nieruchomości, przez które planowana inwestycja ma przebiegać, osoby te (właścicieli poszczególnych działek) uznały za strony postępowania i wydane przez siebie decyzje skierowały do tych osób.

W dacie orzekania przez organ odwoławczy obowiązywała ustawa z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz.717), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003r. (art.89). Niemniej jednak, z mocy art. 85 ust. l tej ustawy, do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec tego prawem materialnym, na podstawie którego zaskarżona decyzja została wydana, jest ustawa z dnia 7.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 15 z 1999r. poz. 139 ze zm.).

Postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wskazana ostatnio ustawa uregulowała w rozdziale 4 stanowiąc, że w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 40 ust. 1), na wniosek zainteresowanego (art. 41 ust. 1); wymogi decyzji ustalającej warunki zabudowy określone zostały w art.42 ustawy. Jednocześnie ustawa w art. 46 ust. l stwierdza, że dla tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, doręczając odpis decyzji do wiadomości pozostałym wnioskodawcom i właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. la. Ustęp l a ma natomiast brzmienie: w przypadku inwestycji liniowych wprowadzonych do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości, na których inwestycje te mają być realizowane, przekazuje się informacje o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Z przedstawionych unormowań jednoznacznie wynika - i jest to zasada bez wyjątków, że stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest właściciel nieruchomości, która objęta została wnioskiem. Zasada to obejmuje również sytuacje, gdy wniosek dotyczy inwestycji liniowej wprowadzonej do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pogląd taki znajduje oparcie w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2001 r. sygn. OPS 1/2001 (ONSA 2001/4 poz. 146). Zgodnie z tą uchwałą właściciel nieruchomości, która w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego została przeznaczona pod inwestycję liniową (art. 46 ust. la ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. 1999 r. Nr 15 poz. 139), jest stroną postępowania administracyjnego o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji, niezależnie od tego kto jest wnioskodawcą wydania takiej decyzji.

Przedstawiony powyżej stan prawny legł u podstaw procedowania organów: organ I instancji zawiadomieniem z dnia 30.09.2002r. poinformował właścicieli szczegółowo wymienionych nieruchomości położonych w obrębach [...] o wszczęciu postępowania, a następnie po jego przeprowadzeniu osoby te uczynił adresatami decyzji, w której wymienione zostały wszystkie działki, przez które planowana inwestycja ma przebiegać. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu skierowało ją również do właścicieli nieruchomości, której decyzja ta dotyczy.

W podobny sposób postąpił Sąd wyznaczając na dzień 20.05.2005r. rozprawę i wysłał zawiadomienia o terminie do stron, wg załączonego przez organy wykazu. Rozprawa nie mogła się jednak odbyć, gdyż stwierdzone zostało, że kilka osób nie żyje. Podejmując próbę ustalenia następców prawnych i ustalając daty zgonów Sąd stwierdził, że co najmniej w 2 przypadkach śmierć stron nastąpiła przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, a w czterech przypadkach przed datą decyzji organu r instancji, a nawet przed datą wszczęcia postępowania. Dotyczy to: S. Ł., właściciela dgr 3/10 i 3/18 obr. [...], zam. ostatnio M. - zmarłego 14.03.1999r., S. R., właściciela dgr 23/8 obr. [...], zam. ostatnio ul. P., zmarłej 17.08.1994r., F. M., właściciela dgr 89 obr. [...], zam. ostatnio ul. S., zmarłego 4.12.1980r., R. S. właściciela dgr 48 i 67 obr. [...], zam. ostatnio ul. T., zmarłego 19.08.2003r., G. C., właściciela dgr 104/2 obr. [...], zam. ostatnio ul. S., zmarłej 27.10.2003r. oraz E. S., właściciela dgr 539/1 obr. [...], zam. ul. K., zmarłego 1.10.1991 r. (dowód: pismo Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta [...] z dnia 1.06.2005r. [...] - w aktach sądowych).

Rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej osoby, która zmarła po wszczęciu postępowania, uznać należy za rażące naruszenie prawa, dające podstawę do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego, z postawy prawnej przewidzianej w art. 156 § l pkt 2 kpa (zob. wyrok NSA z dnia 20 września 2002 r. sygn. I SA 428/2001 - OSP 2004/3 poz. 33). W taki sam sposób należy potraktować sytuację, w której strona zmarła przed datą wszczęcia postępowania administracyjnego, a organ prowadzi postępowanie bez udziału następców prawnych tej strony i osobę zmarłą czyni adresatem decyzji.

Ustalenie, iż postępowanie administracyjne dotknięte jest wadą nieważności stanowiło podstawę do skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym (art. 119 pkt l P.p.s.a.), na posiedzeniu niejawnym (art. 120 ustawy). Po rozpoznaniu sprawy w tym trybie Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, w oparciu o art.145 § l pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art.156 § l pkt 2 Kpa i art.135 P.p.s.a.

Stwierdzenie przez Sąd przyczyny nieważności dotyczącej zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji powoduje, że zbędnym jest odniesienie się do treści i zarzutów skargi.