Uzasadnienie
SA/Rz 2039/02
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...].08.2002r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego z [...].04.2002r. znak: [....] nakazująca E. i H. R. zamurowanie otworów wykonanych w ścianie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. 182/36 położonej przy ul. M. w S. od strony działki stanowiącej własność W. i H. G. i umorzył postępowanie pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że E. i H. R. do odwołania dołączyli decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego z [...].07.1990r. nr [...] wydaną przez Kierownika Wydziału Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego [...], stwierdzającą, że obiekt mieszkalny jednorodzinny wolnostojący wykonany został przez E. i H. R. zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę wydanego przez Naczelnika Miasta z [...].10.1983r. nr [...] i obowiązującymi przepisami oraz, że nadaje się do użytkowania. Otwory, wobec których zastosowany został nakaz zamurowania istniały w dokumentacji technicznej dołączonej do powołanego pozwolenia, co potwierdza, że nie stanowią one elementu obiektu wprowadzonego samowolnie w trakcie jego realizacji oraz po udzieleniu pozwolenia na użytkowanie obiektu. Odpadły więc podstawy do nakazania zamurowania otworów wykonanych w ścianie budynku mieszkalnego od strony nieruchomości W. i H. G. Dodatkowo na podstawie pomiarów terenowych zostało ustalone, że pomiędzy ścianą budynku mieszkalnego E. i H. R., a ścianą budynku mieszkalnego W. i H. G. zachowana została odległość 8m, co odpowiada wymogom § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17, poz. 62 ze zm.).
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący W. i H. G. nie zgodzili się z decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, gdyż sporne okna powinny zostać zamurowane. Zgodnie bowiem z prawem decyzja na użytkowanie budynku winna zostać uchylona, a w jej miejsce po ponownym zbadaniu sprawy wydana właściwa decyzja.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna jednakże z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu.
Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone (a do takich należy niniejsza sprawa), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, zwana dalej w skrócie P.p.s.a.) W sprawach tych stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych.
Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25.07. 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Jej zakres wyznacza przepis art. 134 P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Według natomiast art. 135 tej ustawy Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Uregulowania zawarte w art. 134 i art. 135 P.p.s.a. powodują, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja podlegają uchyleniu, bowiem Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1pkt1 lit.b P.p.s.a.).
W art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwana dalej w skrócie k.p.a., została ustanowiona zasada ogólna czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym.
Z zasady tej wynikają dla organu administracji publicznej obowiązki, a mianowicie zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym etapie postępowania oraz zagwarantowanie stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Strona ma prawo czynnie uczestniczyć w całym toku postępowania, a zatem od chwili wszczęcia postępowania do jego zakończenia decyzją, która winna być stronie doręczona.
Czynny udział w postępowaniu administracyjnym przejawia się w prawie do inicjowania postępowania, przez złożenie żądania wszczęcia postępowania (art. 61 § 1 k.p.a.), a w przypadku wszczęcia postępowania z inicjatywy innego podmiotu lub z urzędu obowiązek powiadomienia stron tego postępowania o jego wszczęciu stosownie do art. 61 § 4 k.p.a.
Z kolei przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. jest brak udziału strony bez jej winy w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną (pkt 4). Wznowienie postępowania z jednej z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. otwiera możliwość ponownego rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia sprawy, która wcześniej została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Zatem zagwarantowanie stronie udziału w całym prowadzonym postępowaniu administracyjnym służy realizacji jej uprawnień procesowych przyznanych przez Kodeks postępowania administracyjnego wraz z możliwością ich dochodzenia w tak zwanych nadzwyczajnych trybach wzruszania wadliwych decyzji administracyjnych..
Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją, zostało wszczęte jak wynika z zawiadomienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2.04.2002r. znak: [...] na żądanie H. G. i organ ustalił krąg stron tego postępowania wysyłając na ich adres wspomniane zawiadomienie.
Stronami tego postępowania są również M. i J. Z., właściciele działki nr 182/42 graniczącej z działką nr183/36, której właścicielami są E. i H. R., objętej postępowaniem prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego, celem którego jest wykonanie nakazanych czynności i doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie zostało doręczone M. i J. Z., a jak wynika z adnotacji uczynionej przez Pocztę na kopercie "adresat wyprowadził się". Stronom tym nie doręczono decyzji organu I i II instancji, a żaden z organów nie podjął działań zmierzających do ustalenia aktualnego adresu stron i dokonania prawidłowego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania i innych pism tego postępowania pism, łącznie z decyzjami.
Należy też zauważyć, że brak dręczenia nastąpił już przy pierwszej czynności organu na zewnątrz. Dopiero bowiem w toku postępowania na stronie ciąży obowiązek powiadomienia organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu. W razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (art. 41 k.p.a.).
Bezspornym jest, że M. i J. Z., strony tego postępowania nie brali w nim udziału bez własnej winy, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), a nadto została w toku całego postępowania, na każdym jego etapie naruszona zasada czynnego udziału strony.
W tej sytuacji, wobec zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 litb P.p.s.a Sąd był zobligowany do wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].04.2002r. nr [...].
W dalszym postępowaniu rzeczą organu I instancji będzie ustalenie adresu M. i J. Z. oraz zapewnienia im czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 § 1 k.p.a.
Wobec stwierdzonych uchybień proceduralnych Sąd pominął merytoryczną ocenę zarzutów zawartych w skardze.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a