Uzasadnienie
SA/Rz 2041/03
Uzasadnienie
Po rozpatrzeniu wniosku J. C., działając na podstawie art. 105 § 1 kpa Starosta [...] decyzją z dnia [...].10.2003 r. nr [...] umorzył postępowanie, a "w szczególności postępowanie o wywłaszczenie działki nr 2817/1 położonej w S. w obrębie ewidencyjnym P." – ze względu na jego bezprzedmiotowość.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ podnosi, iż pismem z dnia 22.09.2003 r., uzupełnionym kolejnym pismem z dnia 9.10.2003 r. J. C. wystąpił do Starosty Sanockiego z wnioskiem o podjęcie działań zmierzających do orzeczenia o wywłaszczeniu i przyznaniu odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w S., w obrębie ewidencyjnym Posada, oznaczoną jako dz.nr 2817/1.
W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tej sprawie organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość o pow. 0,2246 ha, stanowiąca uprzednio własność wnioskodawcy, sprzedana została na rzecz Skarbu Państwa umową, sporządzoną w formie aktu notarialnego w Państwowym Biurze Notarialnym [...] w dniu 26.05.1998 r. Rep.A Nr [...], a zatem w czasie obowiązywania ustawy z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Aktualnie działka ta wchodzi w skład dz.nr 725/7 i na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...].12.1999 r. [...] stała się własnością Powiatu [...], a stan ten pozostaje ujawniony w KW Nr 40815, prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...]. Stąd też chyba nieporozumieniem jest wniosek J. C. o wywłaszczenie działki, której nie jest on właścicielem. W zaistniałej zatem sytuacji postępowanie podlega umorzeniu.
Decyzję tę zaskarżył odwołaniem skierowanym do Wojewody [...] J. C. zarzucając organowi I instancji niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a w szczególności brak zbadania wpisów w księgach wieczystych obejmujących przedmiotową nieruchomość.
Po rozpatrzeniu tegoż odwołania Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzją z dnia [...].12.2003 r. [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy ustala, iż z akt sprawy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że dz.nr 2817/1 J. C. zbył na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z dnia 26.051988 r. Rep. A Nr [...]. Działka ta obecnie wchodzi w skład nieruchomości będącej własnością Powiatu Sanockiego oznaczonej jako dz.nr nr 725/20, 725/21 i 725/22, powstałe z podziału dz.nr 725/7. Stan prawny przedmiotowych nieruchomości znajduje potwierdzenie w znajdujących się w aktach sprawy wykazach zmian gruntowych oraz odpisie z KW Nr 40815. Kwestie wywłaszczenia nieruchomości unormowane są w ustawie z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.Ust. Nr 46 poz. 543 z 2000 r. z późn.zm.). Żaden z przepisów powołanej ustawy nie przewiduje jednak możliwości wydania decyzji o wywłaszczeniu i odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość na wniosek osoby fizycznej, a tym bardziej na wniosek osoby, która nie jest właścicielem nieruchomości o wywłaszczenie której się ubiega. Wywłaszczenie nieruchomości może bowiem być dokonane na cele publiczne (art. 112 ust. 1 ustawy) i to tylko na wniosek jednostki samorządu terytorialnego lub z urzędu.
W okolicznościach sprawy wniosek J. C. o wywłaszczenie nieruchomości stanowiącej w chwili obecnej własność Powiatu [...] uznać należy za bezprzedmiotowy w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, albowiem w przepisach powszechnie obowiązującego prawa brak jest podstawy prawnej do merytorycznego rozstrzygania o żądaniu osoby, która nie może być stroną.
Co się tyczy pozostałych podniesionych w odwołaniu zarzutów, a w szczególności autentyczności podpisu notariusza pod powołaną wyżej umową sprzedaży, to należy zauważyć iż organy administracji publicznej nie są powołane do badania tej kwestii, ani też kwestii ważności umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego.
Decyzję tę zaskarżył skargą skierowaną do "Naczelnego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie" J. C., nie precyzując bliżej kierunku jej weryfikacji.
W uzasadnieniu skargi skarżący kwestionuje stanowisko organu, twierdząc iż nie złożył podpisu pod negocjacjami prowadzonymi w sprawie wykupu tej działki, ani też nie był stroną umowy przenoszącej własność tej nieruchomości, w oparciu o którą dokonano wpisu w księgach wieczystych. Stąd też domaga się on bądź to wywłaszczenia tej nieruchomości, bądź jej zwrotu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Co się zaś odnosi do żądania zwrotu przedmiotowej nieruchomości, to problem ten był już przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym, jak również przedmiotem kontroli sądowej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.11.2002 r. sygn.akt SA/Rz 1983/00) w wyniku której skarga J. C. została oddalona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty w żaden sposób nie podważają legalności zakwestionowanej nią decyzji.
W kontekście bowiem zaprezentowanego we wniosku żądania zasadnie podnosi organ, iż wywłaszczenie nieruchomości z mocy zapisu zawartego w art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami nastąpić może bądź to z urzędu bądź na wniosek jednostki samorządu terytorialnego. Oznacza to, że do wystąpienia z takim wnioskiem nie jest legitymowana osoba fizyczna. Innymi słowy brak jest podstawy prawnej do jego rozpoznania, tym bardziej że wywłaszczenie nastąpić może jedynie na cele publiczne (art. 112 ust. 1 cyt. ustawy).
Ubocznie jedynie należy zauważyć, iż tym bardziej z takim wnioskiem wystąpić nie może osoba, która nie legitymuje się tytułem własności w odniesieniu do nieruchomości, której wywłaszczenia się domaga. W okolicznościach sprawy poza sporem w zasadzie pozostaje, iż przedmiotowa nieruchomość aktualnie stanowi własność Powiatu [...] (vide: wpis w KW Nr 40815 prowadzonej przez Sąd Rejonowy przy uwzględnieniu danych wynikających z wykazu zmian gruntowych) w oparciu o umowę sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego w ówczesnym Państwowym Biurze Notarialnym [...] w dniu 26.05.1988 r. Rep. A Nr [...], zawartą pomiędzy Skarbem Państwa a J. C..
Inną natomiast kwestią eksponowaną przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego i w skardze, pozostaje problem ważności powołanej wyżej umowy, które to zagadnienie leży poza granicami przedmiotowymi postępowania administracyjnego i które ewentualnie może być przedmiotem oceny w ramach postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. To samo odnosi się do związanych z tym roszczeń skarżącego o odszkodowanie.
Podniesiony zaś dopiero w skardze problem zwrotu przedmiotowej nieruchomości na rzecz jej uprzedniego właściciela tj. skarżącego został prawomocnie rozstrzygnięty wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 27.11.2002 r. sygn.akt SA/Rz 1983/00, którym to wyrokiem Sąd oddalił skargę J. C. na decyzję Wojewody [...] z [...].10.2000 nr [...] wydaną w sprawie odmowy zwrotu przedmiotowej nieruchomości na jego rzecz.
Skoro zatem w badanej sprawie, przy uwzględnieniu treści żądania skarżącego, wszczęto postępowanie administracyjne a w jego toku okazało się, iż brak jest podstawy prawnej do uwzględnienia wniosku skarżącego, a co więcej nie był on legitymowany do wystąpienia z takim wnioskiem, to zasadnie organ umorzył je w oparciu o art. 105 § 1 kpa.
W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.Ust. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepis wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.Ust. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) należało orzec jak w sentencji.