Uzasadnienie
SA/Rz 22/03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2002 r., [...], na mocy której orzeczono o wymeldowaniu M. L. z pobytu stałego z lokalu położonego w T. nr [...].
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, że utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy jest konsekwencją stwierdzenia w postępowaniu odwoławczym, że postępowanie prowadzone przez organ I instancji odpowiada prawu, zwłaszcza poprawnie zastosowany został art. 15 ust. 2 ustawy z 14 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. Nr 87, z 2001 r., poz. 960 ze zm./, a to było wystarczającą podstawą do wymeldowania odwołującego M. L. z pobytu stałego z lokalu położonego w T. nr [...]. Argumentując swoje stanowisko organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku M. L. w sposób nie budzący wątpliwości spełnione zostały przesłanki wskazane w art. 25 ust. 2 powołanej ustawy, ponieważ opuścił on miejsce dotychczasowego zameldowania w sposób trwały i dobrowolny.
Z decyzją Wojewody [...] nie zgodził się M. L., który w skardze do NSA stwierdził, że organy orzekające o jego wymeldowaniu błędnie przyjęły jako udowodniony i oczywisty fakt trwałego opuszczenia miejsca zamieszkania. Zdaniem skarżącego nigdy nie opuścił on miejsca zameldowania, a jego przebywanie w rodzinnym domu, jeżeli się zdarzyło, to miało sporadyczny charakter i było podyktowane bądź konfliktami z rodzicami, albo przebywaniem w zakładach karnych. Dlatego skarżący uważa, że Sąd powinien mu pozwolić na powrót do domu po odbyciu kary pozbawienia wolności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi M. L., gdyż skarga złożona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r.
Sąd administracyjny rozpoznając skargę stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ dalej prawo o p.s.a., nie jest związany zrzutami skargi, wskazaną przez stronę podstawa prawną, ani sformułowanymi wnioskami. Sąd bada zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym.
Dokonując tak wyznaczonej kontroli Sąd stwierdza, że skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesione. Art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 14 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. Nr 87, z 2001 r., pod 960 ze zm./ przyznaje organowi prawo do wymeldowania osoby z pobytu stałego jeżeli faktycznie i dobrowolnie opuściła miejsce stałego zameldowania oraz nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku wymeldowania się. Treść przepisu pozwala więc na wymeldowanie osoby w drodze decyzji, o ile nie zachodzą przesłanki, które stają na przeszkodzie do wymeldowania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego.
Zdaniem Sądu poprawne orzekanie o wymeldowaniu z pobytu stałego możliwe jest tylko w sytuacji, gdy osoba faktycznie opuściła miejsce pobytu, a to opuszczenie miało dobrowolny charakter.
W sprawie rozpoznawanej przez Sąd, a więc w sytuacji, gdy skarżący przebywał w Zakładzie Karnym, wymeldowanie mogłoby mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarżący jednoznacznie stwierdziłby, że opuścił miejsce stałego pobytu i nie zamierza do niego wracać lub gdyby organy wykazały, że skarżący opuścił trwale miejsce stałego zameldowana zanim znalazł się w zakładzie karnym.
W przypadku wymeldowania M. L. żadna z tych okoliczności nie została udowodniona, a postępowanie o wymeldowanie zostało wszczęte w chwili, gdy skarżący odbywał karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym. Ta sytuacja, zdaniem Sądu nie dawała podstaw do wymeldowania, co więcej, Sąd stwierdza, że w przypadku określonych w art. 8 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wymeldowanie z pobytu stałego możliwe jest tylko przy nie budzącym wątpliwości wskazaniu, że objęta postępowaniem osoba dobrowolnie i trwale opuściła miejsce stałego pobytu. W innych przypadkach wymeldowanie jest niemożliwe, chyba, że ustaną przyczyny objęte treścią art. 8 ustawy. Takie stanowisko jest konsekwencją tego, że każda osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego. Nałożenie takiego obowiązku musi wiązać się z zagwarantowaniem możliwości do jego dopełnienia.
Możliwością taką jest restrykcyjna wykładnia przepisów o wymeldowaniu, jeżeli zameldowany faktycznie nie przebywa w miejscu stałego zameldowania, bo zachodzą przesłanki określone w art. 8 ustawy. Z tych też powodów Sąd uchylił decyzję I i II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a prawa o p.s.a.