Uzasadnienie
SA/Rz 2251/02
Uzasadnienie
K.T. zarejestrowała się jako osoba bezrobotna w dniu 1.02.2000 r.
Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w J. /działający z upoważnienia Starosty J./, decyzją z dnia [...]02.2000 r., Nr [...] przyznał w/w status osoby bezrobotnej od dnia 1.02.2000 r. oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9.02.2000 r. na okres 12 miesięcy.
Kolejną decyzją z dnia [...].03.2001 r., Nr [...]/01 orzekł o utracie od dnia 9.02.2001 r. prawa do zasiłku z powodu upływu ustawowego okresu jego pobierania.
W dniu 16.10.2001 r. K. T. złożyła wniosek o przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego i przedłożyła 2 świadectwa pracy wystawione przez Spółkę Akcyjną "A." Oddział w J. w likwidacji.
W pierwszym świadectwie z dnia 5.01.2000 r. podano, że K.T. była zatrudniona w Zakładach Płyt Wiórowych w J. w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie 7.10.1974 r. – 31.01.1988 r. jak pomoc w produkcji drzewnej, sterowniczy zasobników, robotnik magazynowy. W drugim z dnia 17.01.2000 r. przytoczono, iż w okresie 1.02.1988 r. – 31.01.2000 r. była zatrudniona w powyższej Spółce w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kontrolera jakości, zaś w informacji uzupełniającej dodano, iż w podanym okresie zatrudnienia pobierała dodatek szkodliwy.
Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w J. /działający z upoważnienia Starosty/, decyzją z dnia [...].10.2001 r., Nr [...]/2001 odmówił przyznania K.T. zasiłku przedemerytalnego i ustalił, iż wymieniona posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat, 3 miesiące i 25 dni. Do tego okresu nie wliczył okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, gdyż okres takiej pracy nie podlega zaliczeniu.
W konkluzji stwierdził, iż skarżąca nie wykazała 30-letniego okresu zasiłkowego, ani 15 letniego okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.
W odwołaniu K.T. zarzuciła, że decyzja została wydana przedwcześnie, bowiem przed Sądem Rejonowym – Sądem Pracy w J. toczy się postępowanie o sprostowanie powyższych świadectw pracy, ponieważ zakład pracy nie wykazał w nich, że w okresie zatrudnienia wykonywała pracę w warunkach szczególnych. Organ II instancji /Wojewoda P./ postanowieniem z dnia [...].12.2001 r., Nr [...] zawiesił postępowanie odwoławcze do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie sprostowania świadectw pracy. W dniu 2.08.2002 r. odwołująca się wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania i przedłożyła prawomocny wyrok Sądu Pracy w J. z dnia [...].05.2002 r., sygn. akt IV [...]/02 prostujący świadectwo pracy z dnia 5.01.2000 r. i 17.01.2001 r. i stwierdzający, iż K.T. w okresie 7.10.1974 r. – 31.01.2000 r. wykonywała pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze /punkt V i VI wyroku/.
Na marginesie należy nadmienić, iż Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. wyrokiem z dnia 12.07.2002 r., sygn. akt IV [...]/02 oddalił odwołanie Spółki "F." od powyższego wyroku Sądu Pracy w J..
Wojewoda P. podjął zawieszone postępowanie odwoławcze i decyzją z dnia [...]09.2002 r., Nr [...] /przedmiot skargi/ uchylił decyzję Starosty J. z dnia [...]10.2001 r. i przyznał K. T. prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 3.08.2002 r. w kwocie 572,10 zł miesięcznie /120% podstawy zasiłku/.
Powołał się na art. 37 l ust. 2 ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2001 r., który stanowił, iż zasiłek przedemerytalny przyznaje się do następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia uprawnień. Skoro K.T. wyrok Sądu Pracy przedłożyła organowi II instancji w dniu 2.08.2002 r. zatem zasiłek przedemerytalny przyznano jej od dnia 3.08.2002 r.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie, skarżąca K. T. zarzuciła, że stosownie do art. 37 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłek przedemerytalny przysługuje od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień. Wygrany przez nią proces sądowy w sprawie sprostowania świadectw pracy wykazał, że w dniu rejestracji bezrobocia spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji z tytułu błędnego wypełnienia przez zakład pracy świadectw pracy i długiego procesu sądowego w sprawie ich sprostowania.
Zdaniem skarżącej zasiłek przedemerytalny powinien być jej przyznany od dnia rejestracji bezrobocia, względnie od dnia złożenia pozwu do sądu pracy w sprawie sprostowania świadectw pracy. Jej intencją było otrzymanie zasiłku przedemerytalnego od dnia rejestracji.
W skardze zaznaczyła też, iż zaskarża przedmiotową decyzję w części dotyczącej daty początkowej przyznanego świadczenia oraz jego wysokości. Co do wysokości przyznanego zasiłku nie przedstawiła żadnych zarzutów.
Wojewoda P. wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej wysokości zasiłku wyjaśnił, że stosownie do art. 37j ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2001 r. skarżącej przyznano zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 w/w ustawy. Skarżącej nie mógł być przyznany zasiłek w wysokości 160% kwoty zasiłku gdyż nie zamieszkiwała w gminie, jak również w powiecie zagrożonym szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym.
Gmina Nowy Ż. oraz powiat j. nie są wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21.12.1999 r. w sprawie określenia powiatów /gmin/ zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym /Dz. U. Nr 110, poz. 1264 z późn. zm./.
Co się tyczy daty przyznania zasiłku przedemerytalnego powtórzył argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, iż z dniem 1.01.2004 r. zostały zniesione ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w ich miejsce utworzono wojewódzkie sądy administracyjne, które są sądami I instancji /art. 85 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm., nazwaną dalej przepisami wprowadzającymi/.
Stosownie do art. 97 § 1 przepisów wprowadzających, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270, cytowanej niżej skrótem p.s.a./.
Wojewódzkie Sądy Administracyjne kontrolują zaskarżone akty administracyjne pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269/.
Przechodząc do istoty sprawy, na wstępie należy podkreślić, iż skarżąca zarejestrowała się jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. w dniu 1.02.2000 r., a zaskarżona decyzja była wydana w dniu 12.09.2002 r. Z dniem 1.01.2002 r. zostały zniesione zasiłki przedemerytalne, co wynika z art. 3 pkt 13 i art. 12 ustawy z dnia 17.12.2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakresie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz. U. Nr 154, poz. 1793/. Jednakże z przepisu międzyczasowego, jakim jest art. 11 ust. 2 w/w ustawy wynika, że osoby, które przed dniem wejścia w życie omawianej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego nabywają taki zasiłek na dotychczasowych zasadach, czyli na zasadach obowiązujących do końca grudnia 2001 r.
Art. 37 l ust. 1 ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 6, poz. 56 ze zm./ stanowił, że prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługiwało na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku posiadała lub spełniała warunki do ich nabycia. Natomiast z ust. 2 powołanego przepisu wynika, że zasiłki przedemerytalne przysługują od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w powiatowym urzędzie pracy, albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień z zastrzeżeniem art. 27 ust. 1 pkt 3-6 i ust. 2 pkt 2-4.
Z tekstu przywołanego przepisu wynikają następujące wnioski:
- 1) przesłanki materialnoprawne do zasiłku przedemerytalnego określa ustawa z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dacie rejestracji bezrobocia, lub w okresie pobierania zasiłku zwykłego,
- 2) jeżeli bezrobotny w dacie rejestracji lub w okresie pobierania zasiłku zwykłego posiadał uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego, ale nie udokumentował przesłanek materialnoprawnych, nie tracił tego uprawnienia, zatem mógł udokumentować istnienie tych przesłanek w późniejszym czasie pod warunkiem, że w chwili złożenia udokumentowanego wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego spełniał warunki do uzyskania statusu bezrobotnego,
- 3) zasiłki przedemerytalne były przyznawane tylko na wniosek konkretnej osoby,
- 4) zasiłki przedemerytalne były przyznawane od następnego dnia po dniu rejestracji, ale tylko wtedy, gdy bezrobotny w dacie rejestracji spełniał /udokumentował/ przesłanki do nabycia takiego prawa,
- 5) jeżeli natomiast wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego został złożony i udokumentowany w późniejszym czasie, to wówczas zasiłek taki przysługiwał od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i stosownych dokumentów.
Według stanu prawnego obowiązującego w dniu 1.02.2000 r. /tekst jednolity Dz. U. z 1997 r., Nr 25, poz. 128 z późn. zm./, zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie, która spełniała warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, posiadała okres uprawniający do emerytury, a ponadto:
posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący dla kobiet 30 lat lub 25 lat w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Skarżąca w dacie rejestracji /1.02.2000 r./ legitymowała się okresem uprawniającym do zasiłku /25 lat, 3 miesiące i 25 dni/, ale wówczas nie udokumentowała, że w okresie zatrudnienia wykonywała prace w szczególnym charakterze /kwestia niesporna/.
Stosowny dokument /wyrok sądu pracy/ przedłożyła organowi w dniu 2.08.2002 r., zatem organ odwoławczy zgodnie z prawem przyznał skarżącej zasiłek przedemerytalny z dniem 3.08.2000 r.
Zarzut skarżącej, że nie powinna ponosić ujemnych skutków prawnych z powodu wystawienia przez zakład pracy niewłaściwych świadectw pracy, a także z powodu długotrwałego procesu sądowego w sprawie sprostowania tych świadectw, nie daje podstaw prawnych do przyznania skarżącej zasiłku przedemerytalnego od dnia następnego po rejestracji bezrobocia, czy też od dnia wniesienia powództwa do sądu pracy o sprostowanie świadectw pracy.
Zarzut ten, co już wykazano nie da się pogodzić z treścią art. 37l ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Odpowiedzialność z tytułu wydania niewłaściwego świadectwa pracy ponosi pracodawca, na zasadach określonych w przepisach kodeksu pracy.
W dniu 1.02.2000 r. /data rejestracji/ wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosiła 120 % lub 160 % zasiłku podstawowego.
Zasiłek w wysokości 160 % przysługiwał osobie, która w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego zamieszkiwała w rejonach administracyjnych /gminach uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, a stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy /art. 37j ust. 3 w brzmieniu zawartym w Dz. U. z 1997 r., Nr 25, poz. 128/.
Skarżąca nie zamieszkiwała w rejonie administracyjnym zagrożonym szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, bowiem powiat j. i gmina Nowy Ż. nie były wykazane w wykazie powiatów /gmin/ zagrożonych takim bezrobociem /załączniki do rozporządzeń Rady Ministrów z dnia 21.12.1999 r. i 20.12.2000 r. /Dz. U. z 1999 r., Nr 110, poz. 1264 i Dz. U. z 2000 r., Nr 120, poz. 1270/. Stosownie do art. 37j ust. 5 w/w ustawy, zasiłek przedemerytalny w wysokości 160% przysługiwał również osobie nie zamieszkałej w rejonie administracyjnym /gminie/ uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został po dniu 1.07.1996 r. z przyczyn dotyczących zakładu pracy w wyniku jednorazowego lub w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące zmniejszenia zatrudnienia o co najmniej 100 pracowników.
Jak to już wyjaśniono, skarżąca w dniu 1.02.2000 r. /data rejestracji/ posiadała przesłanki do zasiłku przedemerytalnego, ale w tym czasie nie udokumentowała co najmniej 15 letniego okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Tym samym w dacie rejestracji miała tylko uprawnienie do tego rodzaju zasiłku, które nie jest tożsame z prawem do zasiłku /roszczeniem/. Art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu stanowi, iż prawo do zasiłku przedemerytalnego ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dacie rejestracji lub w okresie pobierania zasiłku zwykłego.
Ta reguła zdaniem Sądu in merito nie odnosi się do podwyższonego zasiłku przedemerytalnego /160 %/, bowiem tutaj decyduje data nabycia prawa do tego zasiłku. Art. 37j ust. 5 obowiązywał do końca grudnia 2000 r., co wynika z ustawy z dnia 22.12.2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela, ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy, ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej /Dz. U. Nr 122, poz. 1323/. Skoro powyższy przepis nie obowiązywał w 2001 roku /w zw. z art. 11 ust. 2 powołanej już ustawy z dnia 17.12.2001r. – Dz. U. Nr 154, poz. 1793/, zatem Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, iż skarżąca nie spełnia warunków do zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości.
Z przedstawionych względów i na podstawie art. 151 w zw. z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających, Sąd skargę oddalił.