Uzasadnienie
SA/Rz 2268/02
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. /.../ wydanym na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. z 1991r. Nr 36, poz. 161 ze zm./ w zw. z art. 144 i 138 §1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia L. N. na postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. /.../ w sprawie nałożenia grzywny w wysokości 1.000 zł na L. N. w celu przymuszenia do wykonania obowiązku zawartego w decyzji z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...], a dotyczącego przywrócenia do stanu pierwotnego rowu przydrożnego przy drodze Nr 1942 – przy wjeździe do własnych zabudowań, poprzez usunięcie umieszczonych przepustów i kamieni z rowu przydrożnego w celu swobodnego przepływu wody, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ ten w szczególności podkreślił, że podstawą do nałożenia grzywny w celu przymuszenia jest ostateczna decyzja z dnia [...] listopada 2001 r. Wójta Gminy zobowiązujące L. N. do przywrócenia do stanu pierwotnego pasa drogowego przy wjeździe do własnych zabudowań poprzez usunięcie umieszczonych przepustów i kamieni z rowu przydrożnego w celu swobodnego przepływu wody.
Mimo upływu terminu wykonania obowiązku oraz upomnienia zobowiązany nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. W związku z powyższym doręczono mu tytuł wykonawczy, jednocześnie nakładając grzywnę w celu przymuszenia. Postanowienie o nałożeniu grzywny zawiera dyspozycje art. 122 § 2 powołanej na wstępie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, górna granica grzywny nie przekracza kwoty określonej w art. 121 tej ustawy i wobec powyższego zaskarżone postanowienie należało uznać za zgodne z prawem. Zarzuty zażalenia, tj. powoływanie się na podeszły wiek i choroby jako przesłanki poza ustawowe nie mają wpływu na ostateczny wynik sprawy.
Nadto wskazano, powołując się na treść art. 125 § 1 cyt. ustawy, że żalący się winien jak najszybciej wykonać obowiązek nałożony decyzją organu I instancji, a następnie wystąpić do niego z wnioskiem o umorzenie grzywny w celu przymuszenia.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. N. kwestionuje zasadność decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek niepieniężny. Ponowił za zażaleniem, że inni sąsiedzi mają również założone "dryny", a tylko jego ukarano grzywną /"dryn" ma na swojej własności/. Podniósł również, że ma złą sytuację majątkową i wniósł o zbadanie sprawy na miejscu zamieszkania i umorzenie nałożonej grzywny.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
W niniejszej sprawie skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i dlatego z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny – jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie – na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Po myśli art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej /§ 1/, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/. Oceniając zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2002 r. w omówionym zakresie, Sąd nie stwierdził, aby zostało ono wydane z naruszeniem prawa.
Postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonego postanowienia unormowane jest przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. z 1999 r. Nr 36, poz. 161 ze zm./ i jest to postępowanie odrębne od postępowania administracyjnego rozpoznawczego, co jednak nie oznacza całkowitego wyłączenia stosowania w nim przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego /art. 18 powyższej ustawy/.
Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązków o charakterze pieniężnym, bądź obowiązków o charakterze niepieniężnym – jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie – przy zastosowaniu środków przewidzianych w ustawie powołanej wyżej. Zgodnie z art. 26 § 1 tej ustawy podstawą wszczęcia egzekucji jest tytuł wykonawczy, wystawiony przez wierzyciela – gdy egzekucję wszczyna się na wniosek – lub organ egzekucyjny – gdy egzekucję wszczyna się z urzędu. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym wówczas postępowanie wszczyna się z urzędu /§ 2/.
Z kolei art. 29 § 1 cyt. ustawy obliguje organ egzekucyjny do badania z urzędu dopuszczalności egzekucji, natomiast organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nie może więc organ egzekucyjny w żadnym przypadku oceniać prawidłowości decyzji administracyjnej, z której wynika egzekwowany obowiązek. Postępowanie egzekucyjne nie służy bowiem merytorycznej weryfikacji decyzji administracyjnych, których niewykonanie było podstawą jego wszczęcia /vide wyrok NSA z dnia 26.04.1995r. sygn. akt III SA 108/94, nie publ./.
Z materiału dowodowego niniejszej sprawy wynika, że obowiązek określony decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] Wójta Gminy, tj. przywrócenie do stanu prawidłowego rowu przydrożnego przy drodze Nr 1942 – przy wjeździe do własnych zabudowań – poprzez usunięcie uiszczonych przepustów i kamieni z rowu przydrożnego w celu swobodnego przepływu wody nie został przez skarżącego L. N. wykonany – mimo upływu terminu wyznaczonego w w/w decyzji – i z tej przyczyny organ ten wszczął postępowanie egzekucyjne /na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego/, poz. uprzednim skierowaniu do zobowiązanego pisemnego upomnienia /doręczonego mu w dniu 15 maja 2002 r./, a więc z zachowaniem warunków określonych w art. 15 cyt. ustawy.
Organ egzekucyjny, nakładając grzywnę w celu przymuszenia, doręczył skarżącemu /zobowiązanemu/ odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożeniu grzywny, które zawiera w swej treści – jak tego wymaga art. 122 § 2 cyt. ustawy – wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie /14 dni od jego doręczenia/ z pouczeniem, że w przypadku jej nieuiszczenia w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, bądź zastosowany zostanie inny środek egzekucyjny.
Nadto w tym postanowieniu zawarte zostało pouczenie o przysługującym zobowiązanemu prawie zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego /art. 33 i 34 ustawy/ oraz wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny /§ 3 art. 122 cyt. ustawy/. Wysokość nałożonej grzywny również zachowuje wymagania art. 121 § 2 cyt. ustawy /każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 5000 zł/.
W świetle powyższego nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, że organ egzekucyjny w prawidłowy sposób zastosował grzywnę w celu przymuszenia skarżącego do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym /określonego decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...]/. Wydane zatem przez niego w dniu [...] czerwca 2002 r. postanowienie zasadnie uznane zostało przez organ II instancji za zgodne z prawem, co skutkować musiało jego utrzymaniem w mocy. W rezultacie Sąd nie znajduje powodów do usunięcia tych postanowień z obrotu prawnego.
Żądanie przez skarżącego umorzenia nałożonej grzywny nie mogło zostać uwzględnione, gdyż rozstrzygnięcie nie mieści się w kompetencjach tego Sądu. Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny – w przypadku wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym – wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego /art. 125 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/.
Dlatego na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.