Uzasadnienie
do wyroku z dnia 5 stycznia 2005 r.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kpa w zw. z art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 Kpa po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek H. K. utrzymał w mocy decyzję własną z [...].11.2002 r., Nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu aktu podano, że H. K. domagał się ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną Kierownika z [...].11.2002 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Kierownik Urzędu po ponownym rozpatrzeniu sprawy, stwierdził, że decyzją z [...].11.2002 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie uprawnień kombatanckich H. K. W uzasadnieniu decyzji, stwierdzono, że w sprawie nie zaszły okoliczności określone w art. 145 § 1 kpa, mogące stanowić podstawę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i prawomocną o pozbawieniu uprawnień kombatanckich.
Z akt sprawy wynika, że podstawę wznowienia postępowania w sprawie uprawnień kombatanckich stanowiłyby nowe dowody w sprawie, potwierdzające działalność H. K. zaliczaną na mocy przepisów ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach do uprawnień kombatanckich. H. K. takich dowodów nie przedstawił. Podniesiona przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestia wstrzymania mu wypłaty dodatku kombatanckiego, nie jest związana merytorycznie z kwestią wznowienia postępowania, należy jednak stwierdzić, że po wyroku NSA z dn. 21.11.2001 r. oddalającym skargę H. K. utracił on prawo do świadczenia kombatanckiego od grudnia 2001 r. W związku z powyższym należało stwierdzić, że brak jest przesłanek do zmiany rozstrzygnięcia zawartego w decyzji własnej Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
Powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżył H. K. domagając się jej uchylenia.
W jej uzasadnieniu zarzucił, że w sprawie ujawniły się nowe dowody w postaci pisma Centralnego Archiwum Wojskowego [...] z dnia 13.07.1985 r. na okoliczność wydzielania grup żołnierzy do doraźnych akcji, na co brak wykazów potwierdzających nazwiska poszczególnych żołnierzy, pismo Urzędu ds. Kombatantów z dnia 31.01.03 r. zapowiadające możliwość wznowienia postępowania po zmianie ustawy o Kombatantach oraz mające być dodatkowo przesłane oświadczenie świadka uczestniczącego w walkach z UPA w województwie białostockim wraz ze skarżącym w rejonie Łomży, Łaź i innych przygranicznych miejscowości.
Zaskarżona decyzja narusza art. 69 i 77 § 1 Kpa z braku rzetelnego i pełnego wyjaśnienia wszystkich faktów i okoliczności walk z UPA na terenach województwa białostockiego. Urząd nie zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej, który gromadził akta dokumentujące te walki i odmówił wznowienia postępowania, mimo obowiązku współdziałania w udokumentowaniu stanu faktycznego i dowodowego sprawy. Skarżący, jako dowód załącza pismo CAW z równoczesnym wyjaśnieniem, że osobiście walczył tylko i wyłącznie z grupami UPA. W dalszym ciągu poszukuje on świadków walk, żołnierzy z 9-go pułku KBW. Stwierdził, że przypisany mu dotychczas udział w "utrwalaniu władzy ludowej" nie jest zgodny ze stanem faktycznym, gdyż winien być dokonany wpis służba wojskowa i udział w walkach z UPA.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc niniejsza sprawa, mimo złożenia jej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostanie rozpoznana w trybie wskazanej ustawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie.
Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę we wskazanych wyżej granicach stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja narusza prawo.
Przepisy art. 7 Kpa nakłada na organy administracji obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, zaś przepis art. 77 § 1 Kpa obliguje te organy do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Wnioskiem z dnia 26 lipca 2002 r. H. K. domagał się wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2000 r., Nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...] lutego 2000 r., Nr [...] o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich. Uzasadniając wniosek H. K. podał, że jako żołnierz Wojska Polskiego walczył z oddziałami UPA na terenie województw lubelskiego i olsztyńskiego, że wadliwie przypisano mu przy przyznawaniu poprzednio uprawnień kombatanckich walkę o "utrwalanie władzy ludowej".
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozpoznając ten wniosek na podstawie art. 149 § 3 Kpa odmówił wznowienia postępowania podając jedynie, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 Kpa.
W piśmie zatytułowanym, jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy H. K. domagał się wprawdzie uchylenia tej decyzji, jednak nie podniósł żadnych okoliczności, które dotyczyłyby tego aktu. Pismo to dotyczy kwestii przedwczesnego -jego zdaniem - odebrania mu przywilejów materialnych wynikających z posiadania uprawnień kombatanckich. Uważa on, że fizycznie te przywileje mógł mieć odebrane dopiero po doręczeniu mu odpisu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego jego skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2000 r., Nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...] lutego 2000 r., Nr [...] o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich, a nie od dnia wydania tegoż wyroku przez Sąd.
Organ potraktował wskazane wyżej pismo, jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzję z [...].11.2002 r., Nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego i rozpoznając go zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję własną z [...].11.2002 r. uznając, że H. K. nie przedstawił nowych dowodów potwierdzających działalność pozwalającą na przyznanie na mocy przepisów ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach uprawnień kombatanckich.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że organ nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny podstawy prawnej żądania skarżącego. Zauważyć należy, że H. K. składając wniosek z dnia 26 lipca 2002 r. użył sformułowania, że domaga się wznowienia postępowania, jednak nie wskazał w nim który z przepisów stanowi podstawę takiego żądania. W piśmie tym podnosi argumenty, że będąc żołnierzem WP walczył z oddziałami UPA, że brak imiennych wykazów żołnierzy walczących z tymi oddziałami nie może wykluczać jego udziału. W takiej sytuacji obowiązkiem organu było zwrócenie się do skarżącego o jednoznacznie sprecyzowanie, czy domaga się on wznowienia wskazanego wcześniej postępowania, a jeżeli tak to na podstawie którego z przepisów. Dodać należy, iż obowiązkiem organu było przed wydaniem decyzji w sprawie wyjaśnienie również, czy przypadkiem pismo skarżącego nie jest złożonym w trybie § 10 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz. U. Nr 116, poz. 745) wnioskiem o przywrócenie uprawnień kombatanckich.
Jednoznaczne wyjaśnienie tej kwestii ma dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenie zasadnicze. W przypadku domagania się przez skarżącego wznowienia postępowania organ zobligowany jest do prowadzenia postępowania w trybie art. 145 i nast. Kpa i to dałoby mu ewentualnie możliwość odmowy wznowienia w trybie art. 149 § 3 Kpa. W przypadku żądania przywrócenia uprawnień kombatanckich w trybie powołanego wyżej rozporządzenia organ nie bada czy zachodzą przyczyny do wznowienia postępowania, lecz ustala na nowo stan faktyczny sprawy z uwzględnieniem dowodów stanowiących podstawę wniosku.
Rozpoznając nawet wniosek, jako sprawę o wznowienie postępowania organ nie wezwał skarżącego do podania podstawy wznowienia i wskazania dowodów potwierdzających jej istnienie. Ze skargi do Sądu zdaje się wynikać, że K. K. wskazuje, jako podstawę ujawnienie się nowych dowodów w sprawie (art. 145 § 1 pkt 5 Kpa). Dowodami tymi miałyby być pismo Centralnego Archiwum Wojskowego Nr [...] z dnia 13.07.1985 r. na okoliczność wydzielania grup żołnierzy do doraźnych akcji, na co brak wykazów potwierdzających nazwiska poszczególnych żołnierzy, pismo Urzędu ds. Kombatantów z dnia 31.01.03 r. zapowiadające możliwość wznowienia postępowania po zmianie ustawy o Kombatantach oraz mające być dodatkowo przesłane oświadczenie świadka uczestniczącego w walkach z UPA w województwie białostockim wraz ze skarżącym w rejonie Łomży, Łaź i innych przygranicznych miejscowości. Oczywistym jest, że dowody te i ich wpływ na możliwość uwzględnienie wniosku skarżącego podlegają ocenie organu, jednak po to by tego dokonał musi najpierw wznowić postępowanie w trybie art. 149 § 1 Kpa, a dopiero potem może przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Nie można pominąć również milczeniem okoliczności, że H. K. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie kwestionuje w zasadzie decyzji z dnia [...].11.2002 r., Nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, lecz pisze o przedwczesnym -jego zdaniem - odebrania mu przywilejów materialnych wynikających z posiadania uprawnień kombatanckich.
Rozpoznając ponownie sprawę organ w pierwszej kolejności ustali, jaki jest przedmiot i podstawa prawna żądania skarżącego udzielając mu w tej materii stosownych pouczeń. Po jednoznacznym sprecyzowaniu stanowisku przez skarżącego organ rozpozna wniosek H. K. w oparciu o właściwe przepisy prawa.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.