Uzasadnienie
SA/Rz 2614/01
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych - po rozpoznaniu wniosku P. Ś. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją własną z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania z jej wniosku o przyznanie uprawnień wynikających z ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) - utrzymał tę decyzję w mocy.
Jako jej podstawę prawną wskazał art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1 i 105 § 1 kpa oraz art. 22 ust. 3 powołanej ustawy o kombatatantach....
Z uzasadnienia decyzji i akt postępowania w sprawie wynika, że P. Ś. złożyła wniosek o przyznanie jej uprawnień związanych z represjami polegającymi na deportacji na Syberię w roku 1946.
Wniosek ten został nadany w Urzędzie Pocztowym w dniu 16 lutego 2001 r., zaś do organu wpłynął w dniu 21 lutego 2001r.
Opisaną wyżej decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie w tej sprawie.
W jej motywach stwierdził, że zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach... wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w jej art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogą być kierowane w trybie, o którym mowa w ust 1. do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce. Termin ten ma charakter materialny, stąd nie może być przywrócony. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność wniosku i czyni postępowanie w przedmiocie przyznania uprawnień bezprzedmiotowym. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego uzasadnia jego umorzenie w oparciu o art. 105 § 1 kpa.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła P. Ś. domagając się o jego pozytywnego załatwienia i wyjaśniając, że o terminie złożenia wniosku zadecydowało długie oczekiwanie na dokumenty poświadczające deportację, o które zwróciła się do Rosji.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] października 2001 r. opisaną na wstępie utrzymał zaskarżoną wnioskiem decyzję w mocy.
W jej uzasadnieniu ponowił twierdzenie o materialnym charakterze terminu do składania wniosków ustanowionego art. 22 ust 3. ustawy i niemożności jego przywrócenia.
Skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła P. Ś. domagając się jej uchylenia i umożliwienia jej skutecznego złożenia wniosku o przyznanie uprawnień.
Skargę umotywowała okolicznościami podniesionym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do przepisu art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone (a do takich należy sprawa niniejsza) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 wspomnianej ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1).
Kontrola ta sprawowana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Podług art. 135 tej ustawy Sąd, stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Te ostatnie uregulowania (art. 134 i 135) powodują, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] kwietnia 2001 r. podlegały uchyleniu.
Z akt administracyjnych nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę wynika, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. utrzymaną w mocy decyzją zaskarżoną Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie w sprawie wobec niezachowania przez skarżącą terminu do przyznania jej uprawnień ustanowionego art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity z 1997 r. Dz. U. Nr 142, poz. 950 ze, zm.), zwanej dalej ustawą, który przewidywał, że wnioski o przyznanie uprawnień kombatanckich między innymi z tytułu, z którego domaga się ich skarżąca mogą być przez osoby stałe zamieszkujące w Polsce kierowane w terminie do 31 grudnia 1998 r..
Należy jednak podnieść, że wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02 Trybunał Konstytucyjny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2003 r. pytania prawnego o zbadanie zgodności wspomnianego art. 22 ust. 3 ustawy z art. 2, 19, 30 i 32 Konstytucji orzekł, że art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 i 32 Konstytucji i nie jest niezgodny z art. 19 i art. 30 Konstytucji.
Trybunał Konstytucyjny, rozważając wątpliwości przedstawione w pytaniu prawnym Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczące art. 22 ust. 3 ustawy uznał, że przepis ten naruszył konstytucyjne wartości wyrażone w zasadach zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadę równości (art. 2 i 32 Konstytucji).
Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, o ile Trybunał nie określił innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.
Wskazany wyżej wyrok z dnia 15 kwietnia 2003 r. Trybunał Konstytucyjny został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 29 kwietnia 2003 r. Nr 72, poz. 658 i od tego dnia przepis art. 22 ust. 3 ustawy utracił moc obowiązującą.
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania (art. 190 ust. 4 Konstytucji).
W myśl art. 145a K.p.a. można żądać wznowienia postępowania w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Stwierdzenie przez Sąd przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją obliguje go do uchylenia decyzji zaskarżonej. Dotyczy to także przesłanki stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu przez Trybunał Konstytucyjny (patrz: wyrok NSA z 11 sierpnia 1999 r. II S.A. 1027/99 i z 16 lipca 1999 r. II SA 1240/99 publ. Zbiór orzecznictwa komputerowego "Lex" Nr 46809 i 46808).
Z przytoczonych wyżej względów. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt1 lit. b wspomnianej ustawy P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2001 r.
W postępowaniu ponownym organ winien rozpoznać wniosek skarżącej pod względem merytorycznym przy zastosowaniu przepisów ustawy i wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych oraz wymogów kodeksu postępowania administracyjnego.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji, która nie nadaje się do wykonania Sąd odstąpił od orzekania na podstawie art. 152 tej ustawy, czy i w jakim zakresie może (nie może) być ona wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku.