Uzasadnienie
SA/Rz 2639/01
Uzasadnienie
Decyzją z [...] czerwca 2001 r., [...] Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania S. H. zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że niepełnosprawność, która jest podstawą do przyznania takiego zasiłku została ustalona od dnia 30.12.1999 r. a więc w okresie, w którym wnioskodawca miał 34 lata. Fakt ten nie daje podstaw do przyznania zasiłku, gdyż zgodnie z art. 13 ust. 3 pkt 2 ustawy o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych, zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie, która ukończyła 16 lat, jeżeli niepełnosprawność powstała przed końcem 16 roku życia, a więc przed końcem okresu, który uprawniałby do ubiegania się o zasiłek rodzinny na dziecko. Wprawdzie pkt 5 orzeczenia o niepełnosprawności wskazuje 14 rok życia jako datę powstania niepełnosprawności, to jednak ten fakt zdaniem organu nie może mieć znaczenia, skoro w tymże orzeczeniu w pkt 4 stwierdzono, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się dopiero od 30.12.1999 r.
Z decyzją Kierownika MGOPS nie zgodził się S. H. W odwołaniu domagał się przywrócenia /przyznania/ zasiłku pielęgnacyjnego, gdyż jego zdaniem taki zasiłek powinien być przyznany. Odwołujący wskazał, że poza sporem pozostaje fakt, że niepełnosprawność istnieje u niego od 14 roku życia, co zostało w orzeczeniu o niepełnosprawności stwierdzone. To, że stawał przed komisją mając 34 lata, nie może oznaczać, że dopiero od tego momentu /z tą chwilą/ jest osobą niepełnosprawną. Na tej podstawie wniósł o pozytywne załatwienie sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie utrzymało w mocy decyzję Kierownika MGOPS. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja organu I instancji prawa nie narusza, bowiem w istocie niepełnosprawność odwołującego powstała w dniu 30.12.1999 r. czyli w wieku 34 lat. Ten fakt przesądza o tym, że nie została spełniona jedna z przesłanek warunkujących przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, wskazana w art. 14 ust. 3 ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych. W konsekwencji brak pozytywnej przesłanki do przyznania zasiłku musiał skutkować odmową przyznania takiego świadczenia. W tym więc sensie decyzja organu I instancji jako prawnie poprawna powinna być utrzymana w mocy.
Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie S. H. W skardze wskazał, że jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a niepełnosprawność ta istnieje u niego od 14 roku życia. Skarżący nie zgadza się ze stwierdzeniem organów, że dla potrzeb ustalania zasiłku pielęgnacyjnego należy jako podstawę pojawienia się niepełnosprawności brać datę wskazaną w opinii o niepełnosprawności, a nie faktyczną chwilę, kiedy niepełnosprawność została ustalona. Z tych powodów skarżący wniósł o pozytywne rozpatrzenie jego skargi.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi S. H., ponieważ skarga złożona do NSA OZ w Rzeszowie nie została rozpoznana przez ten Sąd do 1 stycznia 2004 r. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ dalej prawo o p.s.a., Sąd rozpoznaje sprawę w jej granicach nie będąc związany granicami skargi, wskazaną podstawą prawną czy sformułowanymi w niej zarzutami.
Rozpatrując merytorycznie skargę Sąd stwierdza, że jest ona zasadna i z tego względu została uwzględniona. Istotę sporu pomiędzy skarżącym a organami w sprawie orzekającymi jest interpretacja przepisów prawa materialnego określających podstawy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Konkretnie rozbieżność stanowisk dotyczy treści art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych /Dz. U. Nr 102, z 1998 r., poz. 651 ze zm./, przepisu obowiązującego w chwili wydawania zaskarżonej decyzji. Przepis ten stanowił, że zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie w wieku powyżej 16 lat, jeżeli jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, a niepełnosprawność ta powstała wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego, czyli w wieku do 16 roku życia, gdyż z mocy art. 8 ust. 1 powołanej ustawy zasiłek rodzinny przysługuje na dziecko do ukończenia – w zasadzie – 16 roku życia.
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania poza sporem pozostaje ustalenie od kiedy skarżący jest osobą niepełnosprawną umiarkowanie. Z pkt 5 orzeczenia o stopniu niepełnosprawności /K. 7/ wynika, że niepełnosprawność istnieje od 14 roku życia. Zdaniem Sądu to ustalenie przesądza o uznaniu skarżącego jako osoby spełniającej przesłanki do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Posłużenie się w art. 14 ust. 3 pkt 2 pojęciem niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, która powinna powstać przed ukończeniem 16 roku życia wskazuje, że ustawodawca dla przyznania zasiłku pielęgnacyjnego jako prawnie doniosły przyjmuje moment powstania inwalidztwa, a nie moment orzekania o nim. Chwila orzekania o niepełnosprawności ma zdaniem Sądu tylko charakter porządkowy, pokazuje, kiedy właściwy organ o niepełnosprawności wypowiedział się, a nie przecież o tym, że z tą chwilą niepełnosprawność powstała. Niepełnosprawność to fakt obiektywnie istniejący niezależnie od jakiejkolwiek decyzji organu.
Orzeczenie jako akt właściwego organu może tylko dokonać kwalifikacji niepełnosprawności wskazując, czy jest to jej stopień umiarkowany, czy znaczny. Jednak jeżeli już takie orzeczenie zostaje wydane to oznacza, że organ orzekający ma odpowiedź na pytanie o rodzaj niepełnosprawności, a nie o chwilę kiedy ta niepełnosprawność powstaje. Gdyby przyjąć za zasadny punkt widzenia reprezentowany przez organy w zaskarżonych decyzjach, to trzeba by zgodzić się ze słusznością poglądu, że skarżący na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...].01.2000 r. jest umiarkowanie niepełnosprawnym w oznaczonym okresie, gdyż takie jest rozstrzygnięcie w pkt 3 opinii o stopniu niepełnosprawności.
Zatem po tym czasie organy musiałyby przyjmować, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się na kolejny okres, bez uwzględniania wcześniejszego, bo o tym orzeczono w orzeczeniu, które utraciło moc.
Taki sposób argumentacji byłby absurdalny, dlatego Sąd nie przyjmuje poglądu, w myśl którego wskazanie w orzeczeniu daty ustalenia niepełnosprawności jest wyczerpaniem warunku "powstania" niepełnosprawności z art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy o zasiłkach.
W sprawie rozpoznawanej przez Sąd niepełnosprawność powstała w 14 roku życia, zatem przed ukończeniem 16 roku życia. Ta okoliczność w pełni uprawniała skarżącego do ubiegania się o zasiłek pielęgnacyjny.
Z tych powodów Sąd orzekł jak w sentencji mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) prawa o p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 prawa o p.s.a.