Uzasadnienie
SA/Rz 2685/01
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2001 r., [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2001 r., mocą której pozbawił S. W. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji Kierownik wskazał, że podstawą do pozbawienia uprawnień kombatanckich S. W., jest ustalenie, że nabył on te uprawnienia z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej, w okresach od 3.01.1950 - 15.04.1950 r., 18.06.1951 - 24.06.1951 r. i od 24.08.1951 - 16.10.1951 r. We wskazanych okresach wnioskodawca S. W. nie walczył z UPA ani Wehrwolfem, a pełniąc służbę w 5 Pułku KBW walczył z AK, WiN, NSZ i bandami rabunkowymi. Uczestnictwo w walkach z niepodległościowym podziemiem nie daje podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich. Z tego więc względu w postępowaniu weryfikacyjnym istniały podstawy do cofnięcia uprawnień kombatanckich.
Z decyzją Kierownika Urzędu do Kombatantów i Osób Represjonowanych nie zgodził się S. W. W skardze do NSA OZ w Rzeszowie wniósł o uchylenie decyzji Kierownika i uznanie że prawa kombatanckie skarżącemu nadal przysługują. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że jego służba w 5 Pułku KBW była służbą z poboru, a nie dobrowolną, dlatego trudno jest zrozumieć na czym polegać miało utrwalanie władzy ludowej. Dodatkowo skarżący wskazał, że jako 12 letnie dziecko był zmuszany przez okupanta do pracy w gospodarstwie rolnym E. P. w Ż. Wreszcie skarżący wskazał, że w okresie okupacji ze swoją rodziną mieszkając na terenach włączonych do III Rzeszy podlegał represjom ze względu na narodowość.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie argumentując jak we własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na podstawie art., 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi S. W., bo skarga ta wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została rozpoznana przez ten Sąd do dnia 1 stycznia 2004 r. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ dalej prawo o p.s.a., Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia wskazanych w art. 1 w związku z art. 3 § 1 prawa o p.s.a. Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w taki sposób, by należało decyzję usunąć z obrotu prawnego, a tylko taki charakter naruszeń prawa skutkowałby możliwością uwzględnienia skargi. Wobec braku tego rodzaju uchybień przepisom prawa materialnego i procesowego Sąd skargę oddalił. W konsekwencji oznacza to, że Sąd nie podzielił zarzutów skargi z następujących względów.
Akta sprawy będącej przedmiotem skargi wskazują w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie uczestniczył w formach walki, które w ustawie z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. Nr 142 z 1997 r., poz. 950 ze zm./ traktowane są jako działalność kombatancka. Ten fakt przesądził o konieczności zweryfikowania uprawnień przyznanych skarżącemu przez ZBoWiD. Akta sprawy potwierdzają, że w okresie, który był podstawą do nabycia w przeszłości uprawnień kombatanckich skarżący pełnił służbę w 5 Pułku KBW. Pułk ten w okresie służby skarżącego nie prowadził walk z UPA i Wehrwolfem. Wręcz przeciwnie z zaświadczenia Centralnego Archiwum Wojskowego wynika że w latach 1950 - 1951 5 Pułk KBW walczył z niepodległościowym podziemiem /AK, NSZ, WiN/. Ustalenia takie nie dają podstaw do zachowania uprawnień kombatanckich.
Obowiązująca w dniu orzekania przez Kierownika ustawa o kombatantach jednoznacznie stanowi w art. 25 ust. 2 pkt 2, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały te uprawnienia wyłącznie w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Ustawa wyjątek uczyniła tylko dla żołnierzy z poboru, który pełnili służbę od 10.05.1945 do 30.06.1947 r., zatem w okresie, gdy istniała jeszcze nadzieja, że państwo Polskie będzie bytem niepodległym. Po wskazanym w ustawie okresie pełnienie służby nawet z poboru /niedobrowolnie/ stanowi podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich, chyba że poddany postępowaniu weryfikacyjnemu wykaże, że takie uprawnienia przysługiwałyby zainteresowanemu także z innych, przewidzianych w ustawie tytułów.
W sprawie rozpoznawanej przez Sąd okoliczności takie nie miały miejsca. Skarżący nie wskazał innych tytułów do zachowania uprawnień kombatanckich. Tytułem takim nie jest praca w gospodarstwie Niemca - E. P. Zatem trafnie Kierownik tej okoliczności nie uznał jako podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich, wskazując, że może być ona podstawą dochodzenia zadośćuczynienia z innych tytułów. Skarżący dołączył do akt sprawy zawiadomienie Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie" wskazujące na wypłatę świadczenia pieniężnego z tytułu przymusowej pracy. Fakt ten dodatkowo potwierdza, że prawa przymusowa u niemieckiego rolnika nie daje tytułu do świadczeń kombatanckich.
Podstawą do zachowania uprawnień kombatanckich nie mogą być ogólnie wskazane w skardze represja jakich doświadczała ludność polska na terenach włączonych do III Rzeszy. Represjonowanie ludności jest faktem oczywistym jednak może być rozpatrywane tylko jako tragiczne doświadczenie osób poddanych represjom, a nie jako podstawa do uznania ich kombatanctwa.
Mając na uwadze wskazane powody Sąd oceniając zaskarżoną decyzję stwierdził, że nie narusza ona prawa i z tego względu działając na podstawie art. 151 prawa o p.s.a skargę oddala.