Uzasadnienie
SA/Rz 2762/01
Uzasadnienie
Decyzją z [...] października 2001 r., [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z [...] maja 2001 r., [...] o pozbawieniu J. L. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że podstawą pozbawienia uprawnień kombatanckich jest art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. Nr 142 z 1997 r., poz. 950 ze zm./, który nakazuje pozbawiać uprawnień kombatanckich osoby, które nabyły te uprawnienia z tytułu utrwalania władzy ludowej. Ponieważ J. L. uzyskał uprawnienia kombatanckie w ZBoWiD z takiego właśnie tytułu, za działalność prowadzoną podczas służby w organach MO, to w obowiązującym stanie prawnym jest to podstawą do pozbawienia tych uprawnień w postępowaniu weryfikacyjnym.
Z decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie zgodził się J. L. W skardze do NSA OZ w Rzeszowie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z [...] października 2001 r. i zasądzenie kosztów według norm przepisowych.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że decyzja będąca przedmiotem skargi jest bardzo krzywdząca i niezrozumiała, bowiem w trakcie służby w MO od czerwca 1945 r. do 31 października 1978 r. nie utrwalał władzy ludowej, a tylko walczył z przestępczością gospodarczą. Służba ta wiązała się z narażaniem życia i zdrowia. Z tego też względu pozbawienie uprawnień kombatanckich - zdaniem skarżącego - jest dużą niesprawiedliwością.
Odpowiadając na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi argumentując jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpatrzeniu sprawy ze skargi J. L. stwierdza co następuje:
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi J. L., gdyż skarga ta wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została rozpoznana do 1 stycznia 2004 r. Stosownie do treści art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ dalej: ustawa prawo o p.s.a., Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami, wnioskami i wskazaną w skardze podstawą prawną.
Sądowa kontrola rozstrzygnięć podejmowanych przez administrację publiczną oparta jest na kryterium legalności, co oznacza, że Sąd jest zobowiązany dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym. Spełniając ten nakaz Sąd stwierdza, że zaskarżona przez J. L. decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie narusza obowiązującego prawa, a to zmusza do oddalenia skargi, bowiem skarga w takich okolicznościach prawnych nie może zostać uwzględniona.
Obowiązujące prawo stanowi, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Równocześnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach stanowi, że uprawnień kombatanckich należy pozbawić wszystkie osoby, które uzyskały uprawnienia z innych tytułów niż wskazane w ustawie. Wyjątek ustawa czyni tylko w stosunku do osób, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 - 1939 lub pełniły służbę wojskową w Wojsku Polskim od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący uprawnienia kombatanckie uzyskał na tej podstawie, że jako funkcjonariusz organów MO w okresie od sierpnia 1945 do grudnia 1947 r. brał udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem. Ten fakt potwierdza sam skarżący w swoim życiorysie oraz orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Weryfikacyjnej w R. z 19.04.1988 r., gdzie jako działalność kombatancką wskazano udział w obronie władzy ludowej. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący prowadził inną działalność, która dawałaby podstawę do zachowania uprawnień kombatanckich. Uprawnienia kombatanckie są przywilejem, wskazaniem, że konkretnej osobie ze względu na jej drogę życiową i walkę o niepodległość powinno przysługiwać szczególne wyróżnienie. Trudno za taką osobę uznać funkcjonariusza MO, choć Sąd nie kwestionuje, że służba w organach ścigania związana jest z niebezpieczeństwem i ryzykiem utraty życia.
Ryzyko to było duże w okresie tuż po II wojnie światowej, jednak ten fakt nie daje podstaw do bycia kombatantem. Podniesione w skardze okoliczności wskazujące na działalność skarżącego w zwalczaniu przestępczości znalazły wyraz choćby w świadczeniu emerytalnym jakie Państwo skarżącemu ustaliło, zdecydowanie korzystniejszym, niż gdyby to miało miejsce w przypadku zwykłego obywatela. Zatem w ten sposób działalność skarżącego została wyróżniona i nie można się zgodzić z twierdzeniem skargi, że pozbawienie przywileju bycia kombatantem jest niesprawiedliwe. Zdaniem Sądu takie działanie jest sprawiedliwe, bo w przypadku skarżącego nie można dokonywać w ogóle porównania pomiędzy służbą, za którą skarżący był wynagradzany jako funkcjonariusz MO, a walką o niepodległość Państwa Polskiego.
Z takich powodów Sąd orzekł jak w sentencji, mając na uwadze treść art. 151 ustawy prawo o p.s.a.