Uzasadnienie
SA/Rz 2846/01
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].09.2001 r., [...] Starosta Powiatu [...] uchylił decyzję własną z dnia [...].03.2001 r. [...] o zawieszeniu prawa do pobierania świadczenia przedemerytalnego przez K. K. od dnia 1.01.2001 r. i orzekł o zawieszeniu tego prawa od dnia 16.11.2000 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawą uchylenia decyzji jest art. 151 § 1 K.p.a. w związku z art. 37 u ust. 2 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071/. Stosownie do tego przepisu prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje z dniem niespełnienia warunków wskazanych w ustawie czyli podjęcia przez uprawnionego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności. Zaistnienie tych okoliczności skutkuje stosownie do treści art. 37 u ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zawieszeniem prawa do świadczenia przedemerytalnego, z wyjątkami wskazanymi w art. 37 u ust. 3 ustawy.
Ponieważ w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego ostatecznej decyzji Starosty Powiatu z dnia [...].07.2000 r. [...] przyznającej K. K. świadczenie przedemerytalne, wystąpiły przesłanki do zawieszenia tego świadczenia to organ stosując obowiązujące przepisy uchylił własną decyzję z [...].03.2001 r. i orzekł o zawieszeniu uprawnienia z dniem 16.11.2000 r., czyli z chwilą podjęcia przez K. K. pozarolniczej działalności gospodarczej. Organ wskazał, że fakt podjęcia działalności gospodarczej w dniu 16.11.2000 r. ujawnił się już po wydaniu decyzji z [...] marca 2001 r. Zatem pojawienie się tej nowej okoliczności, nie znanej w dniu orzekania organowi jest wystarczającą przyczyną do wznowienia postępowania w sprawie zawieszenia świadczenia przedemerytalnego i określenie nowego momentu zawieszenia tego uprawnienia. Na takie rozstrzygnięcie zezwala art. 151 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i art. 37 u ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Z decyzją Starosty Powiatu nie zgodził się K. K. W odwołaniu wskazał, że decyzja organu I instancji narusza przepisy prawa materialnego i procesowego. Pośród naruszeń prawa materialnego odwołujący wskazał naruszenie art. 37 u ust. 2 i 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2000 r. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego to zdaniem odwołującego wadliwe zastosowanie art. 146 § 2 K.p.a. oraz art. 7, art. 9 i art. 10 K.p.a. Z tych powodów odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej daty zawieszenia prawa do pobierania świadczenia przedemerytalnego i orzeczenie w tej części o zawieszeniu tego prawa od dnia 1.01.2001 r. W szczegółowym uzasadnieniu odwołania odwołujący wskazał podstawy uzasadniające jego żądanie polemizując z argumentacją wskazaną w uzasadnieniu decyzji.
Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu uchylającą decyzję własną tego organu z [...].03.2001 r. i orzekającą o zawieszeniu świadczenia przedemerytalnego dla K. K. z dniem 16.11.2000 r. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji jest skutkiem tego, że decyzja ta nie narusza prawa. Wskazane przez odwołującego się naruszenia prawa materialnego i procesowego nie mają miejsca w ocenie organu odwoławczego, dlatego brak było podstaw do orzekania zgodnie z wnioskami odwołania.
Decyzję Wojewody zaskarżył do NSA OZ w Rzeszowie K. K. W skardze wskazał, że decyzja organu II instancji narusza art. 37 u ust. 2 i 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przez błędną wykładnię wskazanych przepisów. Zdaniem skarżącego organy dopuściły się także naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, szczegółowo skarżący wskazał naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 76 § 3, art. 77 § 1, art. 77 § 4, art. 79 § 2, art. 81 i art. 107 § 3. Wskazując powyższe uchybienia skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewody w części dotyczącej orzeczenia o dacie zawieszenia uprawnienia do pobierania świadczenia przedemerytalnego oraz orzeczenie o kosztach postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, przy czym dla uzasadnienia takiego wniosku powołał argumentację jak we własnej decyzji ustosunkowując się szczegółowiej do wskazanych w skardze naruszeń procesowych i wykazując, że organy wydając decyzje nie naruszyły przepisów formalnych w sposób wskazany w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi K. K., bowiem skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r. Sąd rozpoznając skargę zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: prawo o p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że skarga K. K. zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu naruszają przepisy postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. polega na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu wskazanej normy prawnej.
Art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. pozwala wszcząć postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją, tylko wówczas, gdy wyjdą na jaw nowe okoliczności dla sprawy istotne lub pojawią się nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi, który decyzję wydał. W sprawie zawisłej przed Sądem organ I instancji wznowił postępowanie zakończone własną, ostateczną decyzją z [...] marca 2001 r. w sprawie zawieszenia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Jako podstawę wznowienia organ wskazał "nową okoliczność", którą – zdaniem organu, było zarejestrowanie działalności gospodarczej przez K. K. w listopadzie 2000 r. Przywołanie takiej podstawy dla wznowienia postępowania jest błędne, a to oznacza, że samo wznowienie jest wadliwe i narusza prawo.
Analiza akt sprawy wskazuje, że o podjętej działalności gospodarczej przez skarżącego organ I instancji miał już wiadomość w styczniu 2001 r., zatem w momencie, gdy skarżący zgłosił się do Rejonowego Urzędu Pracy celem złożenia oświadczeń o swoim zatrudnieniu w związku ze zmianą przepisów prawa od 1 stycznia 2001 r.
To z pisma Urzędu kierowanego do P. E. S. z daty 4.09.2001 r., [...] /akapit 2/ wprost wynika, że w dniu 16.01.2001 r. skarżący będąc w Urzędzie "wspomniał", że przed 1.01.2001 prowadził działalność gospodarczą. Ten fakt potwierdzają również zapytania organu I instancji kierowane do ZUS-u, Urzędu Skarbowego, w których w rubryce oznaczonej lit. 6 wpisano "wpis do ewidencji działalności gospodarczej – X lub XI 2000 r.". Adnotację taką posiada wniosek o udostępnienie danych osobowych kierowany do Urzędu Skarbowego już 6.03.2001 r., [...]. Zatem już w styczniu 2001 r. organ I instancji miał wiedzę na temat prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, choć nie wiedział w jakim dniu dokonano rejestracji. Jednak taką okoliczność należało ustalić w ramach postępowania wyjaśniającego stosując prawem przewidziane środki dowodowe, a nie wydawać decyzję w dniu [...] marca 2001 r., a później jako ostateczną kwestionować ją uruchamiając nadzwyczajny tryb weryfikacyjny.
Takie działanie nie może spotkać się z aprobatą Sądu, bo w istocie prowadziłaby do uznania za "nowe okoliczności" faktów, które w chwili orzekania były organowi znane, z tym tylko, że nie były ostatecznie wyjaśnione. Wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego jest celem postępowania dowodowego i takie postępowanie organy mogły prowadzić, a nie sięgać po środki nadzwyczajne. W tym więc sensie Starosta Powiatu wznawiając postępowanie powołując jako podstawę "nowe okoliczności" naruszył art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a Wojewoda utrzymując w mocy decyzję I instancji to naruszenie potwierdził. Z tego powodu obie decyzje poddane kontroli Sądu jako naruszające prawo musiały być usunięte z obrotu prawnego.
Sąd zauważa również, że organ wznawiając postępowanie ma prowadzić postępowanie dowodowe w ramach tego postępowania tzn. po wszczęciu postępowania, a nie przed tym momentem. W sprawie będącej przedmiotem skargi ustalenie faktu rejestracji działalności gospodarczej nastąpiło przed wszczęciem postępowania, co nawet przy założeniu poprawności wszczęcia musiałoby zostać ocenione negatywnie.
Z tych powodów mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z treścią art. 200 prawa o p.s.a.