Uzasadnienie
SA/Rz 373/03
Uzasadnienie
Izba Skarbowa postanowieniami z dnia [...] stycznia 2003r. (nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) - wydanymi po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanego Z. J. - uchyliła zaskarżone postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2002r. i ustaliła koszty egzekucyjne odpowiednio w kwotach 157,86zł; 48,47zł; 31,95zł; 275,25zł; 47,85zł; 111,84zł; 95,25zł; 123,43zł; 49,03zł; 114,78zł; 61,58zł.
W jednobrzmiących uzasadnieniach organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dniu 29 marca 1995 r. komornik skarbowy dokonał zajęcia ruchomości zobowiązanego Z. J. na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]. Zajęcia dokonano w obecności zobowiązanego, któremu doręczono równocześnie odpisy w/w tytułów wykonawczych. Odbiór tytułów wykonawczych potwierdził Z. J. własnoręcznym podpisem na protokole zajęcia. Powołując się na treść rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 lipca 1990r. w sprawie opłaty za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzenia publicznej licytacji... (Dz.U. nr 47, poz. 281 z późn.zm.). - obowiązującego w dacie zajęcia ruchomości organ odwoławczy zauważył, że obowiązek uiszczenia opłaty za czynności egzekucyjne powstaje z chwilą podpisania protokołu zajęcia przez poborcę (§ 3 ust.1 pkt 3), a opłatę za zajęcie ruchomości pobiera się tylko raz w toku postępowania, chociażby te same czynności były następnie ponawiane (§ 1 ust. 4).
Z uwagi na fakt, że organ I instancji ustalając koszty egzekucyjne powołał się na zajęcie ruchomości w dniu 29 marca 1995r. oraz 12 i 13 lipca 1995r. organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienia i przyjął, że opłata za zajęcie ruchomości powstała w dniu 29 marca 1995r. w wysokości 6% kwoty egzekwowanej należności, a opłata manipulacyjna w wysokości 1% egzekwowanej należności.
W jednobrzmiących skargach na powyższe postanowienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. J. zarzucił naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego: w tym art. 15 art. 124 oraz art. 7 i 77, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji: w tym art. 23 § 2, art. 169 w zw. z art. 19 kpa, art. 64 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 oraz § 1 ust. 1 pkt 5, § 1 ust. 2, § 3 ust. 1 pkt 3 cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów w zw. z art. 32 i 98 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W uzasadnieniu skarg skarżący stwierdził, m.in. iż podpisanie przez niego protokołu zajęcia nie stanowi dowodu doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Dodał również, iż poborca otrzymał tytuły wykonawcze w dniu 13 lipca 1995r. w związku z czym nie mógł doręczyć mu odpisu tytułu wykonawczego przed tym dniem. W tej sytuacji albo tytuł egzekucyjny nie odzwierciedla dokonanych czynności egzekucyjnych i świadczy nieprawdę co do kosztów egzekucyjnych, albo numery przedmiotowych tytułów wykonawczych dopisano do protokołu zajęcia z dnia 29 marca 1995r. w dniu lub po dniu 13 lipca 1995r. Skarżący podniósł ponadto, że koszty egzekucyjne nie powinny go w ogóle obciążać bowiem postępowanie egzekucyjne było niedopuszczalne z uwagi na fakt, iż obowiązek określony w tytule wykonawczym nie został uprzednio określony decyzją właściwego organu.
W odpowiedziach na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 28 kwietnia 2004r. skarżący ponowił zarzuty oraz dodatkowo przedłożył postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2003r. (nr [...]).
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - zwanej dalej jako p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Skargi są uzasadnione, aczkolwiek nie wszystkie ich zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Zasadę przyjętą w cytowanej ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest obciążanie zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi, wyjątkiem zaś, wynikającym z przepisów ustawy jest ponoszenie kosztów egzekucyjnych przez wierzyciela lub organ egzekucyjny w zależności od tego, kto spowodował niezgodne z prawem wszczęcie lub prowadzenie postępowania. Na koszty egzekucyjne składają się opłaty oraz wydatki egzekucyjne.
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu są postanowienia organu egzekucyjnego - adresowane do Z. J., a ustalające koszty egzekucyjne, na które składają się: opłata za zajęcie ruchomości zobowiązanego, opłata manipulacyjna oraz opłata za dokonanie sprzedaży ruchomości z wolnej ręki.
Stosownie do treści § 3 ust. 1 pkt 3 cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 lipca 1990r. - wskazanego jako podstawa prawna obowiązująca w dacie dokonywania czynności egzekucyjnych - obowiązek uiszczenia opłaty za zajęcie ruchomości powstaje z chwilą podpisania protokołu zajęcia przez poborcę skarbowego, obowiązek uiszczenia opłaty za dokonanie sprzedaży z wolnej ręki z chwilą podpisania przez poborcę skarbowego protokołu sprzedaży, a obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej - z chwilą doręczenia zobowiązanemu przez poborcę skarbowego odpisu tytułu wykonawczego wraz z postanowieniem o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Okoliczność doręczenia odpisów w/w tytułów wykonawczych jest w sprawie sporna. Na zalegających w aktach kserokopiach tytułów wykonawczych brak jest potwierdzenia ich odbioru przez zobowiązanego. Twierdzenie orzekających w sprawie organów, iż "zobowiązanemu doręczono odpis w/w tytułów wykonawczych, co potwierdził własnoręcznym podpisem na protokole zajęcia" nie jest w tym zakresie wystarczającym dowodem.
Dodać ponadto należy, że wymienione wyżej tytuły wykonawcze z wy j. nr [...] były przydzielone poborcy skarbowemu do załatwienia w dniu 13 lipca 1995r., podczas gdy protokół zajęcia ruchomości, na który organ odwoławczy się powołuje i który ma dotyczyć w/w tytułów wykonawczych nosi datę 29 marca 1995r.
W tej sytuacji Sąd stwierdza, iż ocena prawidłowości ustalenia kosztów egzekucyjnych w niniejszej sprawie jest przedwczesna, bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy może budzić wątpliwości co do prawidłowości wszczęcia oraz prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Nie ulega wątpliwości, że zarówno w stanie prawnym sprawy, jak również w aktualnym stanie prawnym odpis tytułu wykonawczego winien być zobowiązanemu doręczony najpóźniej przy przystąpieniu do czynności egzekucyjnej. Z uwagi na powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy o p.s.a. orzekł jak w sentencji.