Uzasadnienie
SA/Rz 524/02
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. /[...]/, wydaną po rozpatrzeniu odwołania J. B. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. /[...]/ orzekającej o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania J. B. na pobyt stały przy ul. [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powołał się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. z 2000 r. Nr 87, poz. 960/. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zameldowanie stanowi czynność materialno-techniczną, której organ prowadzący ewidencję dokonuje na podstawie zgłoszenia w oparciu o art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przesłankami warunkującymi zameldowanie na pobyt stały są:
1/ zamieszkiwanie w danej miejscowości pod wskazanym adresem z zamiarem stałego przebywania /art. 6 ust. 1 ustawy/, 2/ posiadanie uprawnień do przebywania w lokalu w którym ma nastąpić zameldowanie /art. 9 ust. 2 ustawy/.
W razie ujawnienia się po dokonaniu zameldowania wątpliwości co do danych zgłoszonych w formularzu /"zgłoszenie pobytu stałego" Pv-E-1/ organ meldunkowy, na podstawie art. 47 ust. 2 cyt. ustawy prowadzi postępowanie i w drodze decyzji administracyjnej może uchylić czynność materialno-techniczną zameldowania.
Zameldowanie J. B. w przedmiotowym lokalu nastąpiło w dniu 15 kwietnia 1998 r., na druku Pv-E-1 "zgłoszenie pobytu stałego" uprawnienie do przebywania w lokalu potwierdziła D. R. – Prezes Zrzeszenia Właścicieli i Zarządców Domów w P., która nie dysponowała pełnomocnictwem wszystkich współwłaścicieli do zarządu nieruchomością; W. S. oraz J. B. /współwłaściciele nieruchomości w 57/96 części - zaświadczenie z ksiąg wieczystych nr [...] z dnia 1.06.1992 r./ w dniu 3 sierpnia 1995 r. odwołali i wypowiedzieli Zrzeszeniu udzielone pełnomocnictwo do administrowania przedmiotową nieruchomością. Wspomniane pełnomocnictwo wygasło 30 listopada 1995 r. /dowód: pismo Zrzeszenia Właścicieli Nieruchomości z dnia 11.08.1995 r. kierowane do ówczesnych właścicieli nieruchomości przy ul. [...] – W. S. i J. B./. W chwili zameldowania J. B. toczyło się w sądzie powszechnym – na wniosek Gminy Miejskiej P. /współwłaściciel w 42/96 części/ z dnia 23 września 1997 r. – postępowanie o zniesienie współwłasności z udziałem współwłaścicieli W. B. /27/96 części/, J. i B. C. /18/96 części/, M. i G. K. /9/96 części/.
Żaden ze współwłaścicieli nie zlecił Zrzeszeniu Właścicieli i Zarządców Domów w P. prowadzenia administracji budynku przy ul. [...]. W takiej sytuacji, aby czynność zameldowania była skuteczna wymagana jest – zgodnie z art. 199 k.c. – zgoda wszystkich współwłaścicieli gdyż przekracza ona czynność zarządu zwykłego rzeczą wspólną. Wobec zatem braku podpisów na druku Pv-E-1 "zgłoszenie pobytu stałego" zameldowania J. B. na pobyt stały wszystkich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości czynność ta była wadliwa. Poruszone w odwołaniu sprawy natury rodzinnej nie mogą być przedmiotem oceny organów meldunkowych, a tym samym rzutować na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję J. B. wniósł o jej uchylenie, zarzucając rażące naruszenie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 688 /2/ kodeksu cywilnego. Zdaniem skarżącego brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania, bowiem został zameldowany w lokalu, w którym faktycznie mieszkał. Do wymeldowania należało ustalić przesłanki takie wymeldowanie uzasadniające, a tych brak. Nadto w dniu wydania decyzji obowiązywała ustawa o ochronie praw lokatorów i o zmianie kodeksu cywilnego /Dz.U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733/, która wprowadziła art. 688 /2/ do kodeksu cywilnego, stanowiący w zdaniu drugim, iż zgoda wynajmującego nie jest wymagana co do osoby względem, której najemca jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym. Ustalona linia orzecznictwa sądowego /wyrok NSA z dnia 21.01.1985 r. SA/Wr 773/84, OSP 1986/4/77/ wskazuje, że zakres uprawnień do przebywania w lokalu jest przedmiotowo szerszy od uprawnienia do zajmowania lokalu. W konkluzji skarżący stwierdził, że zamieszkując z ciężko chorą matką ma prawo przebywania w lokalu bez względu na zgodę wynajmującego czy właściciela.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi J. B., gdyż została ona wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone.
Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc zmiany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną przez stronę podstawą prawną; ze wskazanej możliwości normatywnej Sąd skorzystał przy rozpoznawaniu sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją.
Po myśli art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. z 2000 r. Nr 87, poz. 960/ pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
Przy zameldowaniu na pobyt stały, jak wynika z ust. 2 § 9 powyższej ustawy, należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Na podstawie zgłoszenia obejmującego wymagane dane organ prowadzący ewidencję jest obowiązany dokonać zameldowania /art. 47 ust. 1 cyt. ustawy/, zaś w razie wątpliwości co do danych zawartych w zgłoszeniu meldunkowym, organ rozstrzyga o nich decyzją /art. 47 ust. 2 tej ustawy/.
Prowadząc postępowanie na podstawie wymienionego ostatnio przepisu cyt. ustawy organ właściwy w sprawach ewidencji uprawniony jest jedynie do rozstrzygania wątpliwości co do danych zamieszczonych w zgłoszeniu meldunkowym i ewentualnego anulowania czynności meldunkowych po ujawnieniu rzeczywistego braku przesłanek do jej dokonania /vide wyrok NSA z dnia 22.12.1992 r. sygn. akt SA/Wr 935/92/.
Materiał zebrany w sprawie wykazuje jednoznacznie, że brak było przesłanek do zameldowania skarżącego na pobyt stały w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...]. Uprawnienie bowiem skarżącego do przebywania w tym lokalu zostało potwierdzone przez D. R. – Prezesa Zrzeszenia Właścicieli i Zarządców Domu w P., która nie posiadała pełnomocnictwa współwłaścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] /objętej księgą wieczystą Nr [...] prowadzoną w Sądzie Rejonowym w P./ do zarządu tą nieruchomością. Zatem organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, według stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r., nie naruszyły prawa.
Stwierdzić jednak należy, że wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K.20/01 Trybunał Konstytucyjny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2002 r. wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm./ z art. 2, 7, 32, art. 52 ust. 1 in fine i art. 83 Konstytucji, orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 i Nr 110, poz. 1189/ jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej /pkt a/ i nie jest niezgodny z art. 7 i 32 /pkt b/.
Rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego oznacza, że dla zameldowania na pobyt stały nie należy wymagać "potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu".
Z mocy art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia o ile Trybunał Konstytucyjny nie określił innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.
We wskazanej wyżej sprawie wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 2002 r. Nr 78, poz. 716 i od tego dnia przepis art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 i Nr 110, poz. 1189/ utracił moc obowiązującą.
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania /art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej/.
Na podstawie art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji musiały podlegać uchyleniu, bowiem w tym przypadku zachodzi podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego.
Z tych względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ uchylić zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Co do wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd orzekł po myśli art. 152 powyższej ustawy, zaś orzeczenie o kosztach postępowania sądowego znajduje uzasadnienie w art. 200 tej ustawy.