Uzasadnienie
SA/Rz 534/02
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r., [...] Starosta Powiatu [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2001 r., [...] i orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów miejscowości Ś. Decyzja wydana została na skutek wznowienia postępowania, w którym na podstawie operatu z pomiaru kontrolnego działek nr 3632/3, 3635/1 i 3635/2 wprowadzone zostały do operatu ewidencji gruntów zmiany w przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 3632/3, a działkami 3635/1 i 3635/2. Podstawą wznowienia postępowania Starosta Powiatu uczynił art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., twierdząc w uzasadnieniu postanowienia, że J. G. nie brała udziału w postępowaniu odnoszącym się do zmiany przebiegu służebności na działce nr 3632/2 bez własnej winy.
Z decyzją Starosty Powiatu nie zgodzili się S. K., L. B. i R. S. W odwołaniu od tej decyzji podnieśli, że podczas pomiaru kontrolnego i podziału działek, który miał miejsce w 1996 r. /na jego podstawie wprowadzono dane do ewidencji będące podstawą toczącego się postępowania/ nie brali w tym postępowaniu udziału.
Z tego powodu uważają, że jeżeli decyzja z 2001 r. powinna być uchylona to tym bardziej należałoby uchylić tą, która jest podstawą dla tej właśnie decyzji. Dalej odwołujący wskazali, że wznowienie postępowania przez Starostę Powiatu jest wadliwe, dlatego, że J. G. w postępowaniu uczestniczyła. Na dowód tego przedłożyli kopie dokumentów z toczącego się postępowania, w których J. G. była wymieniona jako strona postępowania. W dalszej części uzasadnienia odwołania kwestionujący decyzję wskazali, że zmiana dokonana w ewidencji decyzją z [...].04.2001 r., która została uchylona zaskarżoną decyzją nie naruszała uprawnień J. G., gdyż nie dotyczyła szerokości przysługującej jej służebności. Wskazując na te okoliczności odwołujący wnieśli o pozytywne rozpatrzenie odwołania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] lutego 2002 r., [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu. Organ odwoławczy w uzasadnieniu własnej decyzji odniósł się do dwóch problemów. Najpierw wskazał, że wznowienie postępowania, w którym zapadła zaskarżona decyzja, jest prawnie właściwe, gdyż wyczerpuje dyspozycję z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W części merytorycznej organ wykazał, że organy prowadzące ewidencję gruntów nie są uprawnione do dokonywania zmian określających zasięg prawa własności. Z tego względu spór o przebieg granicy pomiędzy działkami nie może być rozwiązany w ramach postępowania ewidencyjnego. Wystąpienie tej okoliczności musiało skutkować odmownym załatwieniem wniosku odwołujących.
Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] lutego 2002 r. została zaskarżona do NSA OZ w Rzeszowie przez S. K., L. B. i R. S. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji z [...] grudnia 2001 r. orzekającej o wprowadzeniu zmian do ewidencji. W obszernym uzasadnieniu skargi wskazali, że decyzja organu II instancji i poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu naruszają prawo, gdyż wbrew wyraźnemu brzmieniu przepisów, nie usuwają oczywistych błędów i omyłek, których dopuścił się organ prowadzący ewidencję gruntów.
Skarżący zakwestionowali podstawę wszczęcia postępowania wznowieniowego stwierdzając, że postępowanie to toczyło się nie na wniosek strony – J. G., ale z urzędu, na skutek zlecenia, które wskazał organ II instancji Staroście Powiatu. Wreszcie skarżący podnieśli, że uzasadnienie i argumentacja w nim przyjęta na rzecz utrzymania w mocy decyzji powznowieniowej są nielogiczne, w tym miejscu, w którym wskazują na istnienie sporu granicznego pomiędzy nimi, a J. G. dlatego, że spór taki faktycznie nie istnieje, a to z tego względu, że J. G. nie ma działki, o granicę której toczyłoby się postępowanie, a jest tylko podmiotem mającym ograniczone prawo – służebność gruntową.
Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi, gdyż skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do 1 stycznia 2004 r. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną.
Tak wyznaczony zakres kontroli nakłada na Sąd obowiązek oceny zaskarżonej decyzji z obowiązującym porządkiem prawnym. Dokonując takiej oceny Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu z dnia [...] grudnia 2001 r. oraz postanowienie tegoż organu z dnia [...] października 2001 r. wznawiające postępowanie naruszają w sposób rażący przepisy obowiązującego prawa. Naruszenie to polega na niedopuszczalnym zastosowaniu przez organy art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. jako podstawy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Powiatu z dnia [...] kwietnia 2001 r., [...]. Wznowienie postępowania administracyjnego z powołaniem się na przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. może mieć miejsce tylko w sytuacji, gdy strona nie brała udziału w toczącym się postępowaniu, przy czym brak udziału nie był przez nią zawiniony.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że J. G., z powodu której organ I instancji wznowił postępowanie brała udział w tym postępowaniu. Sąd w tym zakresie podziela zarzut odwołania, gdyż o udziale tym świadczą dowody – pisemne poświadczenia o czynnościach kierowane do niej przez organ dokonujący tych czynności oraz treść pism strony /J. G./ kierowanych do organów, z której wynika, że strona wiedziała o toczącym się postępowaniu i uczestniczyła w czynnościach, które w związku z tym postępowaniem były podejmowane.
Dla przykładu Sąd wskazuje na treść pisma J. G. z dnia 30.03.2001 r. i inne dokumenty /K. 19/, /K. 18, /K. 27/, /K. 28/, /K. 36/. Te fakty przesądzają o tym, że nie można przyjąć braku udziału strony w postępowaniu. Sąd zauważa, że organ z niewiadomych przyczyn J. G. nie doręczył decyzji z [...].04.2001 r. Jednak takie uchybienie przepisom proceduralnym – istotne dla strony, nie może być naprawiane przesz wszczęcie postępowania wznowieniowego. Nie doręczoną decyzje należy doręczać zgodnie z wymogami prawa, a nie wszczynać postępowanie nadzwyczajne. Oczywiście doręczenie może mieć miejsce tylko wtedy, gdy podmiot jest stroną postępowania, jednak tego problemu Sąd nie rozstrzyga w przedmiotowej sprawie, bo ten fakt nie jest przedmiotem postępowania. Z tego względu wszczęcie postępowania wznowieniowego nie spełniało wymogów wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Wszczęcie postępowania wznowieniowego następuje z urzędu lub na żądanie strony. Taką ogólną regułę przyjmuje art. 147 K.p.a. Od tej zasady przepis ten wskazuje na wyjątek i jest nim wszczęcie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., gdyż w tym przypadku wszczęcie możliwe jest tylko na żądanie strony. Akta sprawy takiego żądania nie zawierają. Żądanie takie musi być wyraźne i nie może budzić żadnej wątpliwości. Z jego treści ma wynikać wprost, że strona domaga się wznowienia postępowania, ze względu na brak w nim udziału.
Zdaniem Sądu żądanie strony – J. G., nie jest sformułowane w piśmie z 11 maja 2001 r. jak próbują to wywodzić organy I i II instancji. Z treści tego pisma wynika tylko tyle, że J. G. prosi o "dokładne zbadanie i uchylenie pomiaru kontrolnego". Natomiast nie wynika, że domaga się takiego działania w trybie wznowieniowym. Tryb taki pojawia się dopiero w piśmie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 5.10.2001 r. Uzupełnienie tego braku nieporadnym oświadczeniem odebranym przez ten organ od J. G. w dniu 6.02.2002 r., a więc na etapie rozpatrywania odwołania jest ewidentnym potwierdzeniem jego braku w momencie wszczęcia postępowania. Taka sytuacja powinna być podstawą uchylenia decyzji organu I instancji, a nie sanowania działań, które w taki sposób nie mogą zostać naprawiane.
Sąd zwraca także uwagę na potrzebę prawidłowego oznaczania organu działającego w I instancji, więc zgodnego z ustawą o samorządzie powiatowym i rozporządzeniem do tej ustawy określającym m. in. nazwy i siedziby powiatów. W myśl tych przepisów organem jest Starosta Powiatu [...], a nie Starosta [...]. Ta druga nazwa oparta na załączniku do instrukcji kancelaryjnej obowiązującej w powiecie jest błędna i niezgodna z ustawą.
Reasumując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu oraz postanowienie wszczynające postępowanie wznowieniowe jako rażąco naruszające prawo podlegają usunięciu z obrotu prawnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy prawo o p.s.a. Stwierdzając nieważność wskazanych rozstrzygnięć Sąd orzekł o kosztach postępowania mając na uwadze art. 200 ustawy prawo o p.s.a.