Uzasadnienie
Burmistrz Miasta J. decyzją z dnia 8.12.1993 r. ustalił odpowiedzialność Zakładów Przetwórstwa Zbożowego A.R.R. Spółka z o.o. w J. za zaległości podatkowe Przedsiębiorstwa Przemysłu Zbożowo-Młynarskiego "PZZ" w J. z tytułu podatku od nieruchomości za lata 1992-1993 w kwocie 988.893.000 zł oraz należne odsetki w kwocie 1.006.825.000 zł zaległości w podatku liczone do dnia 8.12.1993 r. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 40 i art. 45 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./, ustawę z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/, uchwałą Rady Miasta J. z dnia 30.12.1991 r. i z dnia 11.01.1993 r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości oraz art. 104, art. 107 Kpa.
W motywach rozstrzygnięcia podano, że Przedsiębiorstwo Przemysłu Zbożowo-Młynarskiego "PZZ" wnosząc do Spółki A.R.R. mienie ruchome /według aktu notarialnego z dnia 30.11.1992 r./ stało się jej głównym udziałowcem. Ponadto przekazało z dniem 1.06.1993 r. Spółce A.R.R. młyny w S. i K. Odpowiedzialność zatem Spółki A.R.R., solidarnie z podatnikiem, za jego zaległości podatkowe powstałe przed nabyciem majątku podatnika, uzasadniona jest treścią powołanego art. 45 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Spółka A.R.R. w odwołaniu od powyższej decyzji wniosła o jej uchylenie z powodu niezgodności z prawem. Zarzuciła naruszenie art. 9 Kpa, gdyż Burmistrz w swojej decyzji nie wskazał "podstawy prawnej /decyzji/ stanowiącej podstawę do stwierdzenia istnienia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości - skierowanej przeciwko Przedsiębiorstwu, które było podatnikiem".
Zdaniem Spółki żądanie zapłaty kwoty 1.006.825.000 zł tytułem odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej liczonych do dnia 8.12.1993 r., z mocy art. 40 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych jest bezzasadne.
Na podstawie umowy z dnia 17.05.1993 r. Przedsiębiorstwo "PZZ" przeniosło na jej rzecz prawo użytkowania wieczystego gruntu wraz z własnością budynków i innych urządzeń położonych w S. i K. - była to czynność prawna w celu zwolnienia się z długu pieniężnego. Nie jest to, zdaniem Spółki A.R.R., nabycie majątku w rozumieniu art. 45 ustawy o zobowiązaniach podatkowych i w związku z tym Spółka nie jest zobowiązana solidarnie z podatnikiem do zapłaty zaległości podatkowej.
Kolegium Odwoławcze przy Wojewódzkim Sejmiku Samorządowym w P. decyzją z dnia 26.01.1994 r. uchyliło decyzję Burmistrza Miasta J. z dnia 8.12.1993 r. w zakresie ustalającym odpowiedzialność Spółki A.R.R. za odsetki za zwłokę w kwocie 1.006.825.000 zł, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Kolegium uznało za nieuzasadniony, w świetle art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, zarzut odwołania dotyczący konieczności wydania decyzji podatkowej ustalającej podatek od nieruchomości.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka A.R.R. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu I instancji. Uzasadnienie skargi powtarza argumentację zawartą w odwołaniu, podkreślając przy tym, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do zawartej w odwołaniu interpretacji pojęcia "nabycie" użytego w art. 45 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu nakazującym jej uchylenie.
W pierwszej kolejności należy jednakże stwierdzić, że nie budzi żadnych wątpliwości Sądu, iż odpowiedzialność nabywcy majątku podatnika, o jakiej mowa w art. 45 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ odnosi się do przeniesienia własności. Oczywiste, że jest nim również czynność prawna zawarta w dniu 17.05.1993 r. pomiędzy Przedsiębiorstwem "PZZ" a Spółką A.R.R., której przedmiotem było przekazanie prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków oraz innych urządzeń w celu zwolnienia z długu /akt notarialny/.
Badając zasadność skargi, w ramach przepisów określających zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnych, Sąd równocześnie stwierdził, że nie została ona poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem.
Powołanie przez organ odwoławczy art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych niczego w sprawie nie wyjaśnia.
Warunkiem niezbędnym dla orzekania o odpowiedzialności nabywcy majątku podatnika jest, aby zobowiązanie podatkowe w związku z którym powstała zaległość podatkowa, było ustalone. Ponadto na podstawie art. 45 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych nabywca majątku podatnika odpowiada, na zasadach określonych w tym przepisie, tylko za te zaległości podatkowe zbywcy, które obciążają go jako podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 3 tej ustawy. Powyższy przepis nie daje natomiast podstawy do nałożenia na nabywcę majątku odpowiedzialności za zaległości podatkowe zbywcy majątku, obciążające go z innych tytułów, na przykład jako na płatniku lub inkasencie, czy też osobie trzeciej, a o których mowa w art. 3 ust. 4 i 5 oraz w art. 40 cyt. ustawy.
Rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów administracji obu instancji, jak też udokumentowany przez nich materiał dowodowy tej istotnej kwestii nie wyjaśnia, a i tym samym nie pozwala Sądowi na niezbędną ocenę.
W postępowaniu w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności nabywcy majątku za zaległości podatkowe zbywcy organy podatkowe nie zostały zwolnione od obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, stąd też niewyjaśnienie w sprawie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia oznacza, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego.