Uzasadnienie
SA/Rz 575/02
Uzasadnienie
Decyzjami z [...] lutego 2002 r. o numerach [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] września 2001 r. o numerze [...] odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów wsi K. gmina N. oraz o numerze [...] odmawiającej wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów wsi M. Gmina N. i o numerze [...] odmawiającej wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, wsi S., polegających na wykreśleniu w każdym przypadku działek wskazanych przez Lasy Państwowe – Nadleśnictwo D. we wniosku z 21 sierpnia 2000 r. W uzasadnieniach decyzji organ II instancji wskazał, że utrzymanie w mocy decyzji Starosty Powiatu następuje ze względu na to, że decyzje te nie naruszają prawa. W szczególności organ odwoławczy wskazał, że Starosta Powiatu nie mógł zmienić ewidencji gruntów przez wykreślenie działek wskazanych przez Nadleśnictwo z tego powodu, że wpisy spornych działek zostały dokonane na podstawie ostatecznych decyzji wydanych w przeszłości przez uprawnione organy.
Decyzje stały się podstawą wpisania wskazanych przez Nadleśnictwo działek na rzecz Skarbu Państwa – Lasów Państwowych. Dla skuteczności tych zmian bez znaczenia jest okoliczność, czy zarządca tych nieruchomości Lasy Państwowe miały świadomość dokonanych zmian i czy nastąpiło faktyczne przekazanie tych nieruchomości z Państwowego Funduszu Ziemi na rzecz Lasów Państwowych.
Z decyzjami Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie zgodziło się Nadleśnictwo D. W skargach zakwestionowało poprawność zaskarżonych decyzji uznając, że rażąco naruszają prawo. Z tego względu wniosło o ich zmianę przez dokonanie zmian w ewidencji gruntów w zakresie wskazanym żądaniem wniosku z 21 sierpnia 2000 r. W uzasadnieniu skarg Nadleśnictwo raz jeszcze podniosło, że naruszenia prawa przez zaskarżone decyzje dopatruje się w tym, że objęte postępowaniem działki nigdy nie zostały faktycznie przekazane we władanie Lasów Państwowych, bo organy wydające decyzje w latach 70-tych nie przekazały stosownych działek protokołami zdawczo-odbiorczymi. Brak dowodów przekazania władztwa w stosunku do spornych działek musi zdaniem strony skarżącej prowadzić do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedziach na skargi wniósł o ich oddalenie argumentując jak we własnych decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skarg Nadleśnictwa D., gdyż skargi te wniesione do NSA OZ w Rzeszowie nie zostały przez ten Sąd rozpoznane do dnia 1 stycznia 2004 r. Sąd rozpoznając skargę stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ nie jest związany zarzutami skargi, wskazaną przez stronę podstawą prawną i sformułowanymi w niej wnioskami. Sąd rozpoznaje sprawę w jej granicach badając legalność wydanych w sprawie rozstrzygnięć.
Wychodząc z tak zakreślonego zakresu kontroli sprawowanej przez Sąd, stwierdzić należy, że skargi Lasów Państwowych – Nadleśnictwa D. zasługują na uwzględnienie, choć z innych powodów niż zostały w nich podniesione.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że zaskarżone decyzje wydano z naruszeniem art. 129 § 2 K.p.a., gdyż rozpatrzono odwołania od decyzji pomimo, że zostały one złożone z uchybieniem 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania. Naruszenie takie, które polega na wyraźnym działaniu organu wbrew jednoznacznemu przepisowi prawa musi być uznane za rażące, bowiem wyczerpuje warunki określone w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Takie naruszenie musi zawsze skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Z tego powodu Sąd stwierdził nieważność zaskarżonych decyzji.
Dla Sądu poza sporem pozostaje fakt, że Lasy Państwowe – Nadleśnictwo D. otrzymało decyzje Starosty Powiatu [...] odmawiające wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów w dniu 21 września 2001 r. Fakt ten potwierdzony został pieczęcią Nadleśnictwa D. – Sekretariatu i podpisem osoby przyjmującej z podaniem numeru wpływającego pisma. Od tej daty rozpoczynał bieg termin do wniesienia odwołania. Jak trafnie rozstrzygnął Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w postanowieniach z [...] listopada 2001 r. termin ten upłynął w dniu 5 października 2001 r., a odwołania zostały złożone w dniu 11 października 2001 r., zatem z uchybieniem ustawowego terminu. Równocześnie Sąd zauważa, że odwołujący nie wystąpił do organu II instancji z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Dla istoty sprawy nie ma żadnego znaczenia pismo Starosty Powiatu z dnia 16 listopada 2001 r. wnioskujące przywrócenie terminu do wniesienia odwołań. Przede wszystkim wniosek taki musiałby pochodzić od strony, ale nade wszystko niezrozumiała jest argumentacja, że decyzje doręczone Nadleśnictwu w dniu 21 września 2001 r. były wadliwe, gdyż nie zawierały oznaczenia organu, zatem naruszyły art. 107 § 1 K.p.a. Sąd zauważa, że decyzje te rzeczywiście w nagłówku nie zawierały oznaczenia organu, ale są opatrzone okrągłą pieczęcią "Starostwo Powiatowe [...]". Wprawdzie pieczęć nie wskazuje na organ ale "urząd pomocniczy", co jest rzeczywiści uchybieniem, jednak w ocenie Sądu nie może to uchybienie być traktowane w taki sposób, by pozbawiało skuteczności doręczone Nadleśnictwu decyzji. Na marginesie Sąd zauważa, że doręczone po raz drugi decyzje zawierają ten sam błąd, bo pieczęć nagłówkowa nie wskazuje także organu, a tylko urząd.
Zaistnienie takiej sytuacji skutkowało tym, że odwołujące się Nadleśnictwo uchybiło terminowi do wniesienia odwołania, a to nie dawało podstaw organowi II instancji do merytorycznego rozpatrzenia odwołania.
Sąd stwierdził także nieważność postanowień. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2002 r. uchylających postanowienia własne w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wyeliminowanie tych rozstrzygnięć z obrotu prawnego podyktowane było tym, że skoro Nadleśnictwo uchybiło terminowi do wniesienia odwołania i organ II instancji stwierdził ten fakt postanowieniami z [...] listopada 2001 r., to uchylenia tych postanowień wobec oczywistego faktu niedochowania terminu do wniesienia odwołań stało się działaniem niezbędnym i dopuszczalnym w ramach sprawowanej przez Sąd kontroli.
Mając na uwadze powyższe okoliczności i treść art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.s.a. należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy p.s.a.