Uzasadnienie
SA/Rz 59/03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2002 r., [...] ustalającą na rzecz A. K. odszkodowanie w kwocie 290 złotych z tytułu nabycia przez Gminę Miejską P. z mocy prawa własności nieruchomości, działki nr 11/02 o pow. 0,0011 ha położonej w obr. [...] miasta P. zajętej pod drogę publiczną. Podstawę prawną nabycia własności przez Gminę Miejską P. stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną /Dz.U. nr 133, poz. 872 ze zm./.
Skargę na decyzję Wojewody do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie wniósł Zarząd Gminy P. Skarżący wskazał, że decyzja Wojewody jest niezgodna z art. 73 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Z tego względu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta powinny zostać uchylone. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zobowiązanie Gminy Miejskiej do wypłaty odszkodowania za przejęcie nieruchomości zajętej pod drogę lokalną miejską jest nieuzasadnione, gdyż gmina jako jednostka samorządu terytorialnego jest zobowiązana do wypłaty odszkodowań za nieruchomości zajęte pod drogi gminne, a nie lokalne miejskie, gdyż taki wniosek wypływa wprost z treści art. 73 ust. 2 pkt 1 ustawy. Ponieważ działka nr 11/2 stanowiąca własność A. K. zajęta została przez drogę lokalną – ulecę G. w P., to odszkodowanie z tego tytułu powinno być wypłacone przez Skarb Państwa, a nie Gminę Miejską P. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi powołując argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skarg, gdyż skarga złożona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r. Sąd rozpoznając sprawę zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani wskazaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy dokonując oceny zaskarżonej decyzji z obowiązującym porządkiem prawnym.
Mając na uwadze tak wyznaczony zakres kontroli Sąd stwierdza, że skarga podlega uwzględnieniu aczkolwiek z innych powodów niż zostały w niej podniesione. Uwzględnienie skargi nastąpiło z tego powodu, że organy orzekające w sprawie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że w chwili wydania decyzji przez organy I i II instancji obowiązuje przepis art. 73 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające, gdyż przepis ten w obowiązującej formie został ustalony nowelą z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i innych ustaw /Dz.U. nr 6, poz. 70/ i zaczął obowiązywać od 15 lutego 2000 r. Zgodnie z treścią tego przepisu, odszkodowanie z tytułu przejęcia tego przepisu odszkodowanie z tytułu przejęcia nieruchomości pod drogi publiczne w warunkach opisanych w dyspozycji art. 73 ust. 1 ustawy jest ustalone i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości na wniosek właściciela złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r.
Treść tego przepisu wskazuje jednoznacznie na dwie okoliczności, które muszą być zachowane aby w sposób prawnie poprawny można było ustalić odszkodowanie. Postępowanie o ustalenie odszkodowania może toczyć się tylko na wniosek złożony w oznaczonym terminie a do postępowania należy stosować wprost zasady określone przy odszkodowaniu za wywłaszczenie nieruchomości. W chwili orzekania przez organy ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość następowało w decyzji wywłaszczeniowej i mogło być określone po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej, która dla tego przypadku była obligatoryjna, bo przewidziana przepisem prawa art. 118 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W sprawie rozpoznawanej przez Sąd organy tego warunku nie spełniły i nie przeprowadziły nakazanej prawem rozprawy, a to oznacza, że odszkodowanie ustalone z tytułu przejęcia działki nr 11/2 pod ulicę G. zostało określone z naruszeniem przepisów i z tego względu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą zostać utrzymane w obrocie prawnym. Zaistnienie takiego naruszenia skutkuje brakiem konieczności odnoszenia się do meritum sporu, choć i tu Sąd zauważa, że zarzuty podniesione w skardze są chybione, a obowiązek wypłaty odszkodowania przez gminę za drogi lokalne nie budzi wątpliwości /szerzej: wyrok NSA z dnia 20 września 2002 r. II SA/Łd 2226/01, ONSA 2004/1/17/. Wskazując na ten aspekt sprawy Sąd stwierdza, że w rozpoznawanym przypadku nie był on podstawą oceny zaskarżonych decyzji, gdyż uchybienie formalne nie pozwalały orzekać o meritum sprawy.