Uzasadnienie
SA/Rz 649/03
Uzasadnienie
Kierownik Urzędu Celnego w K. Oddział Celny [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002 roku nałożył karę pieniężną w wysokości 4.000 zł na W. O. – właściciela firmy A. zarejestrowanej w S., ul. D. Kara została nałożona z tytułu wykonywania transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych, co zostało ujawnione podczas kontroli na placu odpraw celnych OC w dniu [...] października 2002 roku. W podstawie decyzji powołano przepis art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym /Dz. U. Nr 125, poz. 1371 i Nr 25 poz. 253 i nr 89 poz. 804/ oraz odwołano się do ustaleń protokołu kontroli nr [...] z dnia 9.10.2002 roku. Decyzję sporządzono na druku urzędowym, a w miejscu opisu naruszeń prawa, za jakie wymierzono karę pieniężną organ powołał art. 92 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz § 5 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14.12.2001 roku w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz. U. Nr 150, poz. 1690/.
Z protokołu kontroli oraz notatki służbowej sporządzonej na okoliczność kontroli wynika, że w dniu 9 października 2002 roku firma P. sp. z o. o. zgłosiła do kontroli celnej dwa silniki elektryczne prądu stałego wnioskując o objęcie towaru procedurą składu celnego. Kontroler celny podczas czynności służbowych, w których uczestniczył G. B. reprezentujący odbiorcę, sprawdził zgodność zgłoszonego transportu z dokumentem SĄD oraz poprosił kierowcę o okazanie karty drogowej. Kierowca – W. O., okazał kartę oparty drogowej, wydaną w dniu 1.03.2002 roku przez Urząd Pocztowy w S. o serii i nr: [...] wystawioną na pojazd o nr rej. [...] nie wypełnioną w polach "ważna od DDMM" oraz "ważna do DDMM", natomiast w polu RRRR wpisano: 2002, pole GG 07, pole min 00. Na pytanie – czemu nie wypełnił karty w pozycji "dzień i miesiąc" kierowca stwierdził, że ta karta jest kontynuacją karty z dnia poprzedniego, której jednak nie okazał.
Okazał natomiast kartę o serii i nr: [...] bez wypełnionych pól, wydaną w dniu 3.04.2002 r. przez Urząd Pocztowy w W. W notatce urzędowej zaznaczono, że kierowca jednoznacznie oświadczył, że nie posiada innych kart opłat drogowych. W protokole kontroli odnotowano oświadczenie W. O., który przyczynę niewypełnienia do końca karty drogowej wytłumaczył tym, że podczas wypełniania, kolega z sąsiedniego samochodu wywołał go na zewnątrz, a stało się to w chwili podejścia celnika do samochodu. Akta sprawy zawierają również oświadczenie G. B., przedstawiciela odbiory przewożonego towaru, tj. P. Sp. z o. o., który potwierdził przebieg darzenia oraz okoliczność, że kierowca stanowczo oznajmił, że wymienione wyżej karty są jedynymi jakie posiada.
Nie godząc się z decyzją, W. O. złożył od niej odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Decyzji zarzucił:
- - naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, że plac odpraw celnych jest częścią systemu dróg krajowych i międzynarodowych, na których obowiązuje opłata za korzystanie z dróg krajowych,
- - niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych do wypełnienia przesłanki podstawy prawnej do zastosowania kary pieniężnej z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym,
- - naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez dowolną ocenę dowodów przez organ celny.
Odwołujący załączył uzupełnioną kartę drogową nr [...] na dowód uiszczenia opłaty drogowej.
Dyrektor Izby Celnej /Naczelnik Wydziału Przeznaczeń Celnych Izby Celnej/ decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że kontrolę pojazdu przeprowadzono na placu odpraw celnych podczas przerwy w wykonywaniu przez pojazd transportu drogowego z wykorzystaniem dróg krajowych, wynikającej z obowiązku okazania przewożonego towaru organowi celnemu. Łączy się to z koniecznością poruszania się po drogach krajowych bez względu na kierunek z którego następuje przyjazd. Przepisy nie przewidują przerw w ważności opłat drogowych, dlatego przewoźnik winien uiścić opłatę za czas całego przewozu, a kierowca winien posiadać dowód jej uiszczenia. Kierowca nie posiadał żadnego ważnego dowodu uiszczenia opłaty drogowej, ani za dokonany przejazd, ani za kontynuację przewozu do składu celnego.
Zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14.12.2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w ust. 1 i ust. 1-5 a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty, dlatego, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo uznał, że częściowo wypełniony blankiet nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. Zarzut niewyjaśnienia okoliczności braku karty opłaty dobowej za dzień 8/9 października 2002 roku nie znajduje potwierdzenia, bowiem na pytanie funkcjonariusza celnego kierowca odpowiedział, że okazane karty [...] i [...] są jedynymi, które posiada.
Dalej organ wskazał, że ustawodawca nałożył na przewoźnika obowiązek uiszczenia opłaty, a na kierowcę obowiązek posiadania karty, dlatego okazanie oryginału karty w postępowaniu odwoławczym nie może być podstawą do zmiany decyzji, tym bardziej, że rodzaj zastosowanej w tym wypadku dobowej karty daje możliwość samodzielnego wypełnienia jej w każdym czasie.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem oraz zasądzenie kosztów wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że organ celny naruszył prawo materialne przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, że plac odpraw celnych OC jest częścią systemu dróg krajowych i międzynarodowych, na których obowiązuje opłata za korzystanie z dróg krajowych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, odwołując się do ustaleń przez organami w toku postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W niniejszej sprawie skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku, dlatego też na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, zwana dalej P.p.s.a./, zaś podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a./. Sąd stwierdza ponadto nieważność decyzji lub jej niezgodność z prawem, jeżeli zachodzą odpowiednie przesłanki, przewidziane w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji reguły prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na transporcie drogowym /Dz. U. Nr 125 z 2001 roku, poz. 1371 ze zm./ zwana dalej u.t.g. oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy. W myśl przepisu art. 87 ust. 1 "podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4 /przepis ten dotyczy przewozu taksówką/ jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wpis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Odpowiedzialnym za wyposażenie kierowcy wykonującego przewóz w wymagane dokumenty jest przedsiębiorca /art. 89 ust. 3 u.t.g./. Kontrolę w tym zakresie może wykonywać organ celny /art. 89 ust. 1 pkt 3 u.t.g./.
Postępowanie kontrolne uregulował w rozporządzeniu z dnia 16 maja 2002 roku Minister Infrastruktury w sprawie warunków i sposobu wykonywania kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego i przewozu na potrzeby własne oraz dokumentów stosowanych przez uprawnionych do kontroli, a także wzorów tych dokumentów /Dz. U. Nr 120, poz. 1025/. W myśl § 3 tego rozporządzenia kontrolowany obowiązany jest umożliwić kontrolującemu przeprowadzenie czynności kontrolnych, a w szczególności:
1/ udzielić wyjaśnień, 2/ okazać dokumenty lub inne środki informacji objęte zakresem kontroli, 3/ udostępnić dane mające związek z przedmiotem kontroli, 4/ udostępnić pojazd, 5/ umożliwić sporządzenie kopii dokumentów wskazanych przez kontrolującego, 6/ umożliwić sporządzenie dokumentacji filmowej lub fotograficznej, jeżeli może ona stanowić dowód lub przyczynić się do utrwalenia dowodu w sprawie będącej przedmiotem kontroli.
Kontrolujący dokonuje ustaleń stanu faktycznego na podstawie zebranych w toku kontroli dowodów, którymi mogą być dokumenty, wyjaśnienia kontrolowanego, czy oględziny. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządzany jest protokół, który podpisują kontrolujący i kontrolowany, oryginał protokołu zatrzymuje kontrolujący, przekazując kopię kontrolowanemu. Jeżeli kontrolujący stwierdził podczas kontroli nieprawidłowości uzasadniające nałożenie kary pieniężnej, sporządza decyzję o wymierzeniu kary i przekazuje oryginał decyzji kontrolowanemu, a jej kopię, wraz z protokołem kontroli przekazuje niezwłocznie Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego za pośrednictwem Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
W stanie faktycznym sprawy kontrolę przeprowadził kontroler celny. Z kontroli sporządzono protokół na wzorze urzędowym, a stwierdzając nieprawidłowości wydano stosowną decyzję o nałożeniu kary pieniężnej, również na formularzu urzędowym. Ustalając stan faktyczny oparto się na wyjaśnieniach osoby kontrolowanej – kierowcy, będącego zarazem właścicielem firmy transportowej A. W. O., co potwierdza protokół kontroli i sporządzona na miejscu notatka urzędowa. Kierowca nie posiadał prawidłowo wypełnionej karty drogowej, bowiem ta, którą okazał /[...]/ nie zawierała wpisu od którego do którego dnia i miesiąca jest ważna.
Natomiast druga okazana karta o nr [...] w ogóle nie była wypełniona. Dodać należy, że z dokumentu SĄD wynika, że w dniu 8.10.2002 r. W. O. przeszedł odprawę celną w W., a z jego oświadczenia złożonego na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 roku – na parking celny przyjechał drogą krajową w godzinach rannych w dniu 9.10.2002 r.
Stosownie do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 roku w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz. U. Nr 150, poz. 1684/ przedsiębiorca wykonujący transport drogowy oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne uiszcza opłatę roczna, półroczną, miesięczną, siedmiodniową albo dobową /§ 3/. Uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie ulega wypełnieniu. Karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób odmienny, niż przewiduje rozporządzenie, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty /§ 5 ust. 6/. Bezspornym jest, że skarżący okazał kartę nie wypełnioną prawidłowo. Z tej przyczyny organ zasadnie uznał, że zachodzi przypadek wykonywania transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych /art. 92 ust. 1 pkt 6 u.t.g./ i z tej przyczyny wymierzył karę.
Okoliczność, że skarżący w późniejszym czasie uzupełnił wpis w karcie drogowej, a następnie dołączył ją, uzupełnioną, do odwołania, jest w sprawie bez znaczenia, bowiem obowiązany był okazać ją, należycie wypełnioną podczas kontroli, a wypełnienie karty w postępowaniu odwoławczym jest sprzeczne z wyżej przytoczonymi przepisami. Nie jest też trafny zarzut, że skarżący nie miał obowiązku posiadania wypełnionej karty podczas postoju na parkingu celnym. Opłaty, o których mowa są pobierane za przejazd drogami krajowymi. Skarżący przybył na parking celny z W. drogą krajową, a zatem obowiązany był mieć kartę drogową na czas przejazdu. Jak wynika z oświadczenia pracownika firmy, dla której przeznaczony był przewożony przez skarżącego towar, po odprawie celnej, odprawiony towar miał być złożony na składzie celnym W. w L. Wynika z tego, że postój na parkingu był jedynie przerwą w przejeździe z W. do L. Przepis art. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.
U. 00.71.838/ stanowi, że do dróg krajowych zalicza się m. in. drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących /.../ ruch towarowy... W ocenie Sądu parking celny, na który zgłosił się skarżący celem dokonania odprawy celnej towaru jest miejscem, gdzie funkcjonariusz celny miał obowiązek dokonania kontroli wszystkich dokumentów, w tym opłaty drogowej. Zarzut skarżącego, że niewłaściwie wypełniona karta drogowa była kontynuacją karty z poprzedniej doby mógłby być ewentualnie wzięty pod uwagę, gdyby skarżący tę poprzednią kartę okazał podczas kontroli. Tymczasem z akt sprawy wynika, że skarżący dopiero podczas postępowania odwoławczego powołał się na okoliczność posiadania karty na datę 8/9 października 2002 r., przedkładając do akt sprawy kartę o nr [...].
Nadto w różny sposób wyjaśnił fakt nie posiadania dowodu opłaty za przejazd. Z notatki spisanej w dniu 8.10.2002 r. wynika, że podczas kontroli okazał dwie karty, twierdząc, że innej nie posiada, a w odwołaniu zarzucił, że trzecią kartę pozostawił luzem w kabinie samochodu. Z kolei przed sądem oświadczył, że ta trzecia karta, dołączona do odwołania znajdowała się w atlasie samochodowym. Nie zmienia to faktu, że skarżący w chwili kontroli nie okazał żadnych dowodów uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych zarówno za dojazd drogą krajową do parkingu celnego, jak i za kontynuację przejazdu do składu celnego, który miał nastąpić po odprawie celnej.
Ustawa transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji obu instancji przewidywała w art. 92 ust. 1, iż podmiot wykonujący transport drogowy, dokonujący określonych w tym przepisie naruszeń prawa, w tym – wykonuje transport bez uiszczenia opłat za przejazd, podlega karze w wysokości od 200 zł do 15.000 zł. Art. 92 ust. 2 u.t.g. zawiera delegację dla Ministra Infrastruktury do określenia wysokości kar pieniężnych za naruszenia, o jakich mowa w ust. 1, zróżnicowanych w zależności od ich rodzaju i społeczno-gospodarczej szkodliwości. Minister ten, wykonując tę delegację wydał rozporządzenie z dnia 3 lipca 2002 roku w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz. U. 02.115, 999/. Wysokość kar w załączniku do tego rozporządzenia z tytułu naruszenia o jakim mowa w art. 92 ust. 1 pkt 6 u.t.g. została określona na kwotę 4.000 zł. Oznacza to, że wydając decyzję organ I instancji nie naruszył prawa, a również nie można zarzutu takiego przypisać organowi II instancji, który utrzymał tę decyzję w mocy.
Biorąc powyższe pod uwagę, sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 P.p.s.a.