Uzasadnienie
SA/Rz 687/03
Przedmiotem skargi Z. G. jest postanowienie Wojewody [...] z dn. [...].03.2003r. Nr [...] stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. W sprawie tej Wójt Gminy [...] decyzją z dn. [...].01.2003r. Nr [...] orzekł o wymeldowaniu Z. G. z pobytu stałego pod adresem R. Decyzję organ I instancji doręczył za pośrednictwem poczty w dn.27.01.2003r. na adres K., a odebrała ją M. G. – dorosły domownik adresata. Decyzję zaskarżył odwołaniem Z. G. zarzucając jej bezpodstawne uwzględnienie wniosku M. B. oraz pomijanie jego praw do budynku w R. Odwołanie nosi datę 10.02.2003r. i zawiera prezentatę wpływu datowaną na 11.02.2003r. Wójt Gminy przekazując organowi II instancji pismem z dn.25.02.2003r. odwołanie Z. G. zaznaczył, że wniesiono je osobiście w dn.11.02.2003r.
Działający z upoważnienia Wojewody [...] Zastępca Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Migracji w [...] Urzędzie Wojewódzkim [...] pismem z dn. 12.03.2004r. poinformował Z. G., ze termin do wniesienia odwołania upływał w dn.10.02.2003r., a odwołanie wniesiono dzień później. Poinformowano równocześnie stronę, że może złożyć prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z. G. prośbę taką złożył w piśmie z dn.20.03.2003r.. Jednocześnie w piśmie tym wywodził, że odwołanie złożył osobiście w Urzędzie Gminy [...] w dn.10.02.2003r. tuż przed jego zamknięciem, korzystając z udzielonego mu na ten czas urlopu. W czasie składania odwołania w sekretariacie nie było już pracownika przyjmującego korespondencję, a ten pracownik który przyjął tę korespondencję poinformował go, że korespondencję zostawi na biurku w sekretariacie. Tym tłumaczył odwołujący opatrzenie odwołania prezentatą wpływu z datą 11.02.2003r.
Dowodem na ten fakt ma być według Z. G., że nie posiada pieczęci wpływu na kopii odwołania i to, że wzywano go na piśmie o uiszczenie opłaty skarbowej, którą w innym przypadku uiściłby w czasie wizyty w urzędzie gminy.
Wskazanym na wstępie postanowieniem Wojewoda [...] powołując w podstawie prawnej art.134 ustawy z dn.14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednol. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwany dalej k.p.a.) stwierdził, że odwołanie Z. G. wpłynęło z uchybieniem terminu do jego wniesienia i pozostawił je wobec tego bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że decyzję doręczono ze skutkiem prawnym odwołującemu się w dn.27.01.2003r., ostatnim dniem terminu do wniesienia odwołania był dzień 10.02.2003r., a odwołujący się złożył je osobiście w dn.11.02.2003r.. Przytoczono twierdzenia Z. G., że odwołanie złożył w dn.10.02.2003r. lecz po godzinach pracy urzędu. Dalsza treść uzasadnienia postanowienia koncentruje się wokół warunków uwzględnienia prośby o przywrócenie terminu zawartych w art.58 k.p.a.. Podnoszona przez odwołującego się trudność w uzyskaniu urlopu na złożenie odwołania została wykluczona jako przesłanka obiektywnie uniemożliwiająca dotrzymanie terminu do wniesienia odwołania.
Postanowienie doręczono w sposób określony w art.44 k.p.a. na adres R. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie na powyższe postanowienie (błędnie określone przez skarżącego mianem decyzji) złożył Z. G. Skarżący wniósł o "uznanie prośby dotyczącej uchybienia terminu oraz przywrócenie go i rozpatrzenie odwołania przez Wojewodę [...]". Z. G. podtrzymał stwierdzenie, iż odwołanie wniósł w dn.10.02.2003r. pięć minut przed zamknięciem urzędu i twierdzi, że pracownik przyjmujący podania pracował krócej niż godziny otwarcia tego urzędu.
Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] uznał ją za nieuzasadnioną, a formułowane zarzuty za nietrafne. Zdaniem organu o dacie wpływu odwołania przesadza pieczęć wpływowa na podaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
W niniejszej sprawie skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., dlatego też z mocy art.97 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm., zwana dalej Pwsa) podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn.30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Ta reguła intertemporalna ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest uzasadniona z przyczyn, które sąd wziął pod uwagę z urzędu.
Trafnie organ odwoławczy wskazuje, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni, licząc od dnia doręczenia decyzji. Nie jest spornym, że decyzję organu I instancji doręczano skarżącemu na adres K, gdzie odebrała ją w dn.27.01.2003r. jego żona – M. G. Termin do wniesienia odwołania upływał zatem w dn.10.02.2003r. Spór dotyczy prawidłowości przyjęcia przez organ odwoławczy, jak i przez organ I instancji w piśmie przekazującym odwołanie, daty złożenia odwołania w Urzędzie Gminy [...]. Skarżący konsekwentnie twierdzi, że podanie złożył w dn.10.02.2003r., a więc z zachowaniem terminu i wskazał organowi przed wydaniem postanowienia w trybie art.134 k.p.a. okoliczności jego złożenia. Organ odwoławczy kwestii tej nie wyjaśnił, co uprawnia do przyjęcia, że postanowienie zapadło z naruszeniem przepisów o postępowaniu wyjaśniającym – art.7 i 77 § 1 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit.c Ppsa).
Organ odwoławczy postępował zresztą niekonsekwentnie, skoro najpierw nie wydając postanowienia po myśli art.134 k.p.a. przesądził niejako kwestię braku zachowania terminu (pismem z dn.12.03.2003r.), wskazał stronie na możliwość ubiegania się o przywrócenie terminu, a kiedy strona taki wniosek złożyła, to nie rozpoznawał go po myśli art.59 k.p.a., a wydał zaskarżone postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do jego wniesienia. Prośba strony o przywrócenie terminu nie odpowiada warunkom przewidzianym w k.p.a., albowiem Z. G. stale podnosi, że odwołanie złożył w dn.10.02.2003r., a więc nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu. Bezprzedmiotowym są więc rozważania organu odwoławczego w aspekcie przywrócenie terminu, albowiem rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu nie odnosi się do kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Nie przeprowadzając w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego, a dając wiarę jedynie poprawności użycia prezentaty wpływu, organ odwoławczy uchybił obowiązkowi wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Żaden z przepisów k.p.a. nie uzależnia sprawy dotrzymania terminu do złożenia odwołania od tego, by odwołanie to zostało złożone tylko u pracownika organu, który przyjmuje kierowaną do organu korespondencję.
Z tych przyczyn uznać należy, że zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem prawa o jakim mowa w art.145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy winien, przy wykorzystaniu dostępnych środków dowodowych, nie wyłączając przesłuchania pracowników Urzędu Gminy [...], wyjaśnić okoliczności złożenia odwołania. Wynik tych ustaleń warunkował będzie kierunek podejmowanych orzeczeń w sprawie.
Zwrot kosztów postępowania znajduje uzasadnienie w dyspozycji art.97 § 2 Pwsa. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, polegające na traktowaniu decyzji organu I instancji jako decyzji nieostatecznej znajduje podstawę w art.152 Ppsa.