Uzasadnienie
SA/Rz 778/02
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi do NSA jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 roku utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2001 roku [...] w sprawie prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Organ I instancji:
- 1) przyznał A. J. prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 19 marca 2002 w kwocie 572,10 zł miesięcznie brutto stanowiącej 120% zasiłku w kwocie 476,70 zł brutto,
- 2) odmówił przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego za okres od dnia 19 grudnia 2001r do 18 marca 2002 roku.
Podstawę prawną tej decyzji stanowi art. 37j ust.1 pkt 2 i ust. 2, art. 37l w związku z art. 27 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2, art. 6 pkt 6 lit b, art. 6c ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tekst jednolity Dz. U. Nr 6 poz. 56 z 2001 roku ze zm./ oraz art. 104 k.p.a.
W uzasadnieniu decyzji Starosta naprowadził, że A. J. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 18 grudnia 2001 roku, przedstawiając dokumenty w związku z ubieganiem się o zasiłek przedemerytalny.
Organ stwierdził, że spełnia ona warunki określone w art. 37 j ust. 1 pkt 2 do dnia rozwiązania stosunku pracy z P. w S., posiada okres uprawniający do zasiłku dla bezrobotnych wynoszący co najmniej 25 lat pracy, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach oraz spełnia warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, należy więc jej przyznać prawo do zasiłku przedemerytalnego.
Z przedłożonych przez A. J. dokumentów wynika, że do dnia 17.12.2001 r. była ona zatrudniona równocześnie w P. i na ¼ etatu w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej w S., z którą umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron na podstawie art. 30 § 1 pkt 1 kodeksu pracy.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 3 prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed rejestracją w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron. W takiej sytuacji prawo do zasiłku /art. 27 ust. 2 pkt 2/ przysługuje po okresie 90 dni, od dnia zarejestrowania się. Zgodnie z art. 37 l ust. 2 przepisy art. 27 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2 stosuje się odpowiednio do osób ubiegających się o zasiłki przedemerytalne.
W tej sytuacji organ przyznał zasiłek przedemerytalny od 19.03.2002 r., tj. po upływie 90 dni od rejestracji, w kwocie określonej w art. 37 ust. 2, tj. 120 % zasiłku dla bezrobotnych określonej w art. 24 ust. 1 ustawy.
W odwołaniu do Wojewody A. J. zarzuciła, że prawo do zasiłku nabyła ze stosunków pracy, tj.:
- 1) S., zatrudnienie: 16.03.1973 – 31.03.1979 pełny etat,
- 2) N., zatrudnienie od 10.04.1979 – 23.11.1982 pełny etat,
- 3) P., zatrudnienie od 24.11. 1982 – 17.12.2001 pełny etat docelowy oraz świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach zatrudnienia.
Dodatkowym zatrudnieniem na ¼ etatu była praca w SKOK w S., która z dniem 17.12.2001 r. została rozwiązana umową za porozumieniem stron. Wg odwołującej się świadectwo to nie daje jej żadnych uprawnień, z wyjątkiem wskaźnika do wynagrodzenia emerytalnego.
Z dniem 18.12.2001 roku była więc osobą bez żadnego zatrudnienia, nabywającą prawo do zasiłku przedemerytalnego ze stosunku pracy z macierzystym zakładem P. Świadectwo ze SKOK doręczyła wyłącznie w celu udokumentowania braku zatrudnienia.
Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Starosty.
Podstawę prawną decyzji stanowi: art. 6c ust. 2 pkt 2, art. 37 j ust. 1 i 2, art. 37 l ust. 2 ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.2001 r. o zmianie m. in. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz. U. z 2001 r. nr 154 poz. 1793/ oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W uzasadnieniu podniósł, że po przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego, za zasadne uznał zastosowanie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 roku, stosownie do którego osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nabywają, oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach. W dalszej części uzasadnienia organ przytoczył argumentację organu I instancji odnośnie podstawy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Odnośnie odmowy przyznania tego prawa w okresie od 19 grudnia 2001 roku do 18 marca 2002 roku, Wojewoda podzielił pogląd Starosty, że brak jest podstaw do jego przyznania z uwagi na fakt zatrudnienia odwołującej się w SKOK do dnia 17 grudnia 2001 roku. W myśl bowiem ust. 2 art. 37 l ustawy w wersji obowiązującej do dnia 31.12.2001 r. zasiłki przedemerytalne przysługują od następnego dnia po zarejestrowaniu się w PUP z zastrzeżeniem art. 27 ust. 1 pkt 3 – 6 i ust. 2 pkt 2-4.
I tak art. 27 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy przewiduje, że osoba, która w okresie 6 m-cy przed zarejestrowaniem rozwiązała stosunek pracy na mocy porozumienia stron, które nie nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy, nabywa prawo do zasiłku po okresie 90 dni od daty rejestracji.
W skardze A. J. powtórzyła argumentację z odwołania dodając, że w żadnych ustawach nie ma mowy o dwóch lub kilku rozwiązaniach stosunków pracy. Przepisy natomiast stanowią, że zawieszeniu podlega zasiłek przedemerytalny, jeżeli po zarejestrowaniu pobiera się jakiekolwiek wynagrodzenie, oraz jeżeli po trzech miesiącach od nabycia prawa wynagrodzenie jest większe od ustalonego limitu, innego zawieszenia nie ma – skarżąca powołała się na art. art. 37n § 2 ustawy o zatrudnieniu.
W odpowiedzi na skargę, odpowiadając na ten zarzut, Wojewoda podniósł, że zawieszenie prawa do zasiłku przedemerytalnego następuje dopiero, gdy dana osoba nabyła już prawo do zasiłku w myśl art. 37 n ustawy o zatrudnieniu.... Ten przepis nie ma w wypadku skarżącej zastosowania, dlatego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone /a do takich należy niniejsza sprawa/ podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dokonując w ramach postępowania sądowo administracyjnego kontroli zaskarżonego aktu, Sąd bada jego zgodność z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym, usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 37j ust. 1 i 2, art. 37 l ust. 2 regulujące zasady przyznawania prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Stosownie do tych przepisów, zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli m.in. posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący /dla kobiet/ 25 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach. Prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje osobie, która w dniu rejestracji w urzędzie pracy posiadała warunki do jego nabycia. Zasiłek emerytalny przysługuje od następnego dnia od zarejestrowania się przez osobę uprawnioną, z zastrzeżeniem art. 27 ust. 1 pkt 3 – 6 i ust. 2 – 4. Te przepisy bowiem wymieniają sytuacje, w których prawo do zasiłku nie przysługuje, do których m.in. należy taka, gdy bezrobotny w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron, chyba,że porozumienie to nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 18 grudnia 2001 roku, przedstawiając dokumenty, na podstawie których ustalono, że nabyła prawo do zasiłku przedemerytalnego na podstawie przepisu art. 37 j ust. 1 pkt 2 i ust. 2, wykazując okres uprawniający do zasiłku wynoszący łącznie 28 lat, 8 miesięcy i 24 dni.
Sporną jednak kwestią pozostała data przyznania zasiłku. Organ orzekł o przyznaniu zasiłku od dnia 19 marca 2002 roku powołując się na okoliczność, że A. J. do dnia 17 grudnia 2001 roku zatrudniona była w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo Kredytowej i z tą datą rozwiązała umowę o pracę w drodze porozumienia stron. Właśnie rozwiązanie umowy o pracę w tej formie zadecydowało o przyznaniu zasiłku po upływie 90 dni od daty rejestracji. Organy orzekające w sprawie powołały się na treść przepisu art. 27 ustawy, wykluczającego przyznanie zasiłku w sytuacji rozwiązania przez pracownika stosunku pracy w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem, jeżeli przyczyna rozwiązania nie leżała po stronie zakładu pracy.
Jest poza sporem, że skarżąca pracowała w SKOK w wymiarze ¼ etatu w okresie od 01.08.1996 do 17.12.2001 roku. Jednocześnie, od 24 listopada 1982 roku do 17 grudnia 2001 roku zatrudniona była stale, w pełnym wymiarze godzin w P. S.A. W tym zakładzie pracy w okresie od 24 listopada 1982 roku do 17 grudnia 2001 roku stale i w pełnym wymiarze pracy wykonywała ją w warunkach szczególnych. Rozwiązanie stosunku pracy z tym pracodawcą nastąpiło na podstawie art. 11 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 26 grudnia 1989 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy /Dz. U. z 1990 r. nr 4 poz. 19/.
Od dnia 18 grudnia 2001 roku skarżąca stała się osobą nie zatrudnioną, nie wykonującą innej pracy zawodowej i gotową do podjęcia zatrudnienia. Takie oświadczenie złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. w obecności pracownika urzędu. W karcie rejestracyjnej osoby uprawnionej do zasiłku przedemerytalnego, w rubryce "Okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej i działalności" skarżąca wpisała informację dotyczącą zatrudnienia w S., N. i P. S.A. – łącznie 28 lat 8 miesięcy i 24 dni, co znalazło potwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponieważ podczas zatrudnienia w P. S.A. skarżąca przez okres 18 lat, 7 miesięcy i 29 dni pracowała w warunkach szczególnych, organ słusznie uznał, że zachodzą wszystkie przesłanki do przyznania skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego, wymienione w przepisie art. 37 j ustawy, tj. uznano, że wykazała okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach.
W w/w karcie rejestracyjnej złożonej w Powiatowym Urzędzie Pracy skarżąca nie wymieniła swego dodatkowego zatrudnienia w SKOK na ¼ etatu. Wynika z tego, że ten okres pracy nie miał żadnego wpływu na ocenę, z punktu widzenia art. 37 j, czy skarżąca uzyskała prawo do zasiłku przedemerytalnego. Dokumenty dotyczące tego zatrudnienia – w szczególności świadectwo pracy miały potwierdzić jedynie fakt nie pozostawania po dniu 17 grudnia 2001 roku w stosunku pracy. W ocenie sądu należało więc przyznać skarżącej prawo do zasiłku przedemerytalnego zgodnie z przepisem art. 37 l ustawy, tj. od dnia 19 grudnia 2001 roku. Skoro bowiem przy obliczeniu okresu zatrudnienia uprawniającego do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego nie był brany pod uwagę fakt zatrudnienia w SKOK, to jest oczywiste, że okoliczność ta nie może być również brana a pod uwagę przy ustaleniu daty przyznani a tego zasiłku. Sąd podziela również pogląd, że w sprawie nie zachodzi sytuacja, której dotyczy art. 37 n ustawy o zatrudnieniu.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ ustali datę nabycia przez skarżącą uprawnienia do zasiłku przedemerytalnego, z uwzględnieniem stanowiska sądu.
Wskazując na powyższe sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Wojewody i poprzedzająca ją decyzja Starosty naruszają prawo, w konsekwencji więc, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz. 1270/ - uchylił obie decyzje.