Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15 grudnia 1995 r. Izba Skarbowa w P. po rozpatrzeniu odwołania Parafii Rzymsko-Katolickiej w L. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w L. z dnia 27 września 1995 r. ustalającą dla ww. Parafii zobowiązania w podatku od towarów i usług za 1994 r. w wysokości 17.335.40 zł. Jako podstawę prawną podano art. 27 ust. 2 z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. W uzasadnieniu zaś wyjaśniono, że w wyniku przeprowadzonej w dniu 12 września 1995 r. przez Urząd Skarbowy w L. kontroli w ww. Parafii ustalono, że:
- - otrzymane w formie darów samochody zostały sprzedane na podstawie umów kupna - sprzedaży,
- - nie dokonano zgłoszenia rejestracyjnego w podatku od towarów i usług,
- - nie prowadzono uproszczonej ewidencji sprzedaży.
W opisanej powyżej sytuacji Urząd Skarbowy w L. ustalił od niezaewidencjonowanej sprzedaży podatek od towarów i usług w wysokości 17.335,40 zł. Utrzymując decyzję organu I instancji Izba Skarbowa w P. stwierdziła, iż sprzedaż należy do czynności, które na podstawie art. 2 cytowanej ustawy o VAT podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, niezależnie od tego czy sprzedawca prowadzi działalność gospodarczą czy jej nie prowadzi. Zgodnie z art. 5 ustawy o VAT podatnikami podatku od towarów i usług są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne jeżeli wykonują we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2 w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet jeżeli zostały wykonane jednorazowo, a także wówczas gdy czynności te polegają na jednorazowej sprzedaży rzeczy w tym celu nabytej.
Nie jest natomiast istotne na jakie cele zostały przeznaczone środki pieniężne uzyskane ze sprzedaży samochodów. Ustosunkowując się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ zważył ponadto, że zgodnie z art. 8 ustawy o VAT nie mają zastosowania do podatku od towarów i usług ulgi lub ogólne zwolnienia podatkowe udzielone na podstawie odrębnych ustaw, w tym w szczególności zwolnienie określone w art. 55 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego /Dz.U. nr 29 poz. 154/. Tym samym Parafia nie została objęta zwolnieniem w podatku od towarów i usług. Stosownie do treści art. 14 ustawy o VAT zwolnieniu od podatku od towarów i usług podlegali w 1994 r. podatnicy, u których wartość sprzedaży towarów w 1993 r. nie przekroczyła kwoty 1.200.000 zł, z tym jednak, że na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy - w tym również zwolnieni od tego podatku - mieli obowiązek prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży dla potrzeb podatku od towarów i usług.
Wynikające z art. 55 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. zwolnienie z obowiązku prowadzenia dokumentacji nie ma - zgodnie z art. 8 ustawy o VAT - zastosowania w podatku od towarów i usług, a ponadto przepis ten dotyczy działalności niegospodarczej, podczas gdy ustalony w niniejszej sprawie podatek od towarów i usług dotyczył działalności gospodarczej - polegającej na handlu samochodami. Nie ma znaczenia w sprawie pobranie ewentualnej opłaty skarbowej od osób fizycznych, które nabyły - na podstawie umowy sprzedaży - przedmiotowe samochody.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Parafia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako podjętej z naruszeniem prawa materialnego, a w szczególności art. 7 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 12 cytowanej ustawy o VAT.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy sprzedaż samochodów, które skarżąca Parafia otrzymała w formie darów z zagranicy podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Orzekające w sprawie organy podatkowe prezentują stanowisko, że sprzedaż samochodów, które Parafia otrzymała wcześniej w formie darowizny z zagranicy podlega - zgodnie z art. 2 ustawy o VAT - opodatkowaniu podatkiem VAT. Natomiast skarżąca Parafia twierdzi, że "nie prowadziła działalności gospodarczej i że sprzedaż przedmiotowych samochodów nie nastąpiła w związku z działalnością gospodarczą". Nabycie samochodów i następnie sprzedaż dokonane były w zupełnie innym celu /tj. kultowym, oświatowo-wychowawczym, działalność charytatywna itp./.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że ustawa o VAT regulując podmiotowy i przedmiotowy zakres opodatkowania podatkiem VAT nie posługuje się wyraźnie pojęciem "działalność gospodarcza". W świetle art. 5 ustawy o VAT podatnikami są podmioty wykonujące we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2, w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy. Wśród czynności wymienionych w art. 2 znajduje się sprzedaż rzeczy ruchomych. Zgodnie zatem z art. 5 ustawy o VAT podatnikami tegoż podatku są podmioty wykonujące we własnym imieniu i na własny rachunek sprzedaż rzeczy ruchomych w okolicznościach, które wskazują, że sprzedaż ta będzie wykonywana w sposób częstotliwy. Inaczej mówiąc, nie każda sprzedaż rzeczy ruchomych - dokonana we własnym imieniu i na własny rachunek - podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, ale tylko taka, która była jedynym celem uprzedniego ich nabycia /patrz J. Kamiński, W. Maruchin: Ustawa o VAT.
Komentarz, C. H. Beck, Warszawa 1995, str. 59/. W sytuacji zatem, gdy sprzedaży rzeczy dokonuje podmiot, który nie ma statusu podmiotu gospodarczego, szczególnie wnikliwej ocenie organów podatkowych winien podlegać fakt, czy sprzedaż rzeczy była jedynym celem uprzedniego ich nabycia, oraz czy dokonywana była w okolicznościach wskazujących na zamiar ich powtarzania.
Przyjmując, iż sprzedaż przez Parafię samochodów otrzymanych w drodze darowizny z zagranicy podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, orzekające w sprawie organy podatkowe uzasadniły swe stanowisko tym, iż sprzedaż należy do czynności, które podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT niezależnie od tego czy dana jednostka prowadzi działalność gospodarczą czy jej nie prowadzi. Tak ogólnie uzasadnionego stanowiska nie sposób podzielić. Nie każda bowiem sprzedaż - co wskazywano wyżej - podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Tymczasem w niniejszej sprawie fakt sprzedaży samochodów osobowych orzekające organy podatkowe wywodzą z wcześniejszego faktu importu przez Parafię samochodów osobowych w 1994 r. pochodzących z darów. W załączniku Nr 1 do protokołu kontroli przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy w L. z dnia 12 września 1995 r. zawierającym wykaz umów sprzedaży przez Parafię samochodów osobowych w 1994 r. uwidoczniona jest sprzedaż dwóch samochodów osobowych. Wartość sprzedaży przedmiotowych samochodów organy podatkowe ustaliły na podstawie listy importerów w 1994 r. przesłanej przez Główny Urząd Ceł.
Brak przekonywającego uzasadnienia stanowiska organów podatkowych w istotnej dla sprawy kwestii oraz nikły materiał dowodowy zebrany w sprawie powoduje, że ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji jest - zdaniem Sądu - przedwczesna.
Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, że nie podziela zarzutów skargi co do naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT. Zgodnie z powyższym przepisem zwolnione od podatku VAT są towary podlegające zwolnieniu od cła na podstawie ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./, natomiast przedmiotowe samochody zwolniono od cła na podstawie art. 56 pkt la ustawy z dnia 17 maja 1989 r. /Dz.U. nr 29 poz. 154/. Nie tylko sam fakt zwolnienia od cła, ale dopiero zwolnienie od cła na podstawie wymienionych w art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT przepisów ustawy - Prawo celne zwalnia od podatku od towarów i usług.
Bezzasadny jest także zarzut skargi co do naruszenia art. 12 ustawy o VAT. Nie budzi wątpliwości Sądu wyjaśnienie zamieszczone w odpowiedzi na skargę, iż Urząd Celny w P. obliczył i pobrał należny podatek VAT od importu towarów, natomiast przedmiotem zaskarżonej decyzji jest wymiar podatku VAT od sprzedaży towarów.