Uzasadnienie
SA/Rz 894/02
Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].04.2002 r. /..../, wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania A. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2002 r. /..../ odraczającej rozbiórkę garażu blaszanego zlokalizowanego na działce nr 65/2 przy ul. P. w R., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie odroczył do dnia 4.04.2007 r. rozbiórkę garażu blaszanego zlokalizowanego na działce nr 65/2 przy ul. P. w R. oraz zezwolił na wykorzystanie go do tego czasu jako magazynu. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podał, że blaszany garaż p. C. został wybudowany samowolnie, zaś decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].10.1994 r. /.../ nakazująca jego rozbiórkę – na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. – została przez Wojewodę [...] utrzymana w mocy /decyzją z dnia [...].12.1994 r. [...]/. Obowiązujący ówcześnie MPO Zagospodarowania Przestrzennego Miasta /uchwała Rady Miasta Nr [...] z dnia 23.06.1992 r./ działkę zobowiązanych przeznaczał na zieleń parkową, nie przewidywał możliwości jej zabudowy.
Teren ten stał się terenem budowlanym mocą uchwały Rady Miasta Nr [...] /Dz. Urz. Woj. [...] Nr 12/94/. Decyzja organu I instancji nie określa czasu odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki i pomija sprawę wykorzystania obiektu, a więc nie czyni zadość wymaganiom art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. Zaistniała zatem potrzeba jej reformacji. Inwestorzy chcą użytkować przedmiotowy garaż jako magazyn do czasu zakończenia planowanej budowy, jest on dobrze utrzymany i konserwowany, a wolna przestrzeń między nim a domem A. S. wynosi ok. 12 m. Zdaniem organu odwoławczego istnieją względy gospodarcze przemawiające za celowością czasowego wykorzystania garażu jako magazynu, a zamiar prowadzenia przez p. C. budowy budynku mieszkalnego uzasadnia to wystarczająco.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ ten uznał, że nie zasługują na uwzględnienie i wskazał, że zapis art. 39 pozostawia organowi nadzoru budowlanego uznanie czy odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki i w jakim terminie.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł A. S. z żądaniem jej uchylenie. Zdaniem skarżącego kwestionowana przez niego decyzja została wydana w warunkach nieważności postępowania – stronami nie były wszystkie osoby zainteresowane, tj. sąsiedzi graniczący bezpośrednio z nieruchomością p. C. Wadliwość zaskarżonej decyzji polega również na naruszeniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. i w tym zakresie podtrzymuje zarzuty odwołania. Skarżący podniósł również, że organ II instancji wydając decyzję znał treść decyzji z marca br. odmawiającej p. C. pozwolenia na budowę-rozbudowę altany. Porównanie uzasadnień obu decyzji prowadzi do wniosku, że w tym samym przedmiocie organy administracji wydają sprzeczne decyzji. Wbrew twierdzeniom organu II instancji, art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. nie pozwala na dowolność jego stosowania. Uznanie w administracji nie oznacza dowolności, a w powiązaniu z art. 37 wręcz ją wyklucza. Zarzucił nadto skarżący, że bez zbadania aktualnego stanu garażu nie można jedynie na podstawie twierdzeń p. C. orzekać o sposobie jego użytkowania.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi A. S., gdyż została ona wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270/, zaś podstawowym kryterium sprawowanej przez niego kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, gdy stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź nie naruszenie przepisów, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1 cyt. ustawy/.
Sąd ponadto stwierdza nieważność decyzji lub jej niezgodność z prawem, jeżeli zachodzą przyczyny określone w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego /art. 145 § 1 pkt 2 i 3 tej ustawy/. Zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji naruszyły prawo i dlatego należało usunąć te decyzje z obrotu prawnego.
Po myśli art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane /Dz. U. Nr 38, poz. 228/, stanowiącego materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji /art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a./, jak też rozstrzygnięcia organu I instancji, jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, właściwy terenowy organ administracji państwowej może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji.
Wydana zatem na podstawie tego przepisu decyzja oparta jest na tzw. uznaniu administracyjnym, co jednak – jak trafnie zauważył skarżący – nie oznacza, że to uznanie ma charakter dowolny, a wprost przeciwnie – obliguje organ orzekający w sprawie do racjonalnej oceny wszystkich okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego, jak również interesu indywidualnego.
W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie nie wywiązały się należycie z tych obowiązków.
Należy bowiem zgodzić się ze skarżącym, że zezwolenie na czasowe wykorzystanie przedmiotowego garażu jako magazynu niezbędnego dla prowadzenia budowy /rozbudowy istniejącej altany na budynek mieszkalny/ - będące następstwem odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki – nie zostało poprzedzone zbadaniem aktualnego stanu garażu, a w szczególności czy nadaje się on do użytku jako magazyn. Przyjęto w istocie w tym względzie za podstawę ustaleń, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wyjaśnienia M. i A. C., nie odnosząc się w żaden sposób do odmiennych w treści twierdzeń skarżącego /zawartych w odwołaniu/, co w rezultacie uchybia przepisom art. 107 § 3 K.p.a. Również kwestia budowy przyszłej /rozbudowy altany na budynek mieszkalny/, zakwalifikowanej przez organy jako "wzgląd gospodarczy" przemawiający za celowością czasowego wykorzystania przedmiotowego garażu jako magazynu, w kontekście twierdzeń skarżącego, iż p. C. uzyskali decyzję odmawiającą im pozwolenia na planowaną rozbudowę, nie może w aktualnym stanie dowodowym sprawy zostać uznana za należycie wyjaśnioną i rozważoną przez organy administracji obu instancji. Powyższe wskazuje więc na zaniedbanie przez te organy obowiązków proceduralnych z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a.
Z akt administracyjnych nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę wynika, że postanowienie Wojewody z dnia [...].08.1999 r. /..../ utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...].06.1997 r. w sprawie zastosowania wykonania przez inną osobę na koszt i niebezpieczeństwo M. i A. C., obowiązku wynikającego z prawomocnej decyzji tego organu z dnia [...].10.1994 r. /.../ nakazującej im rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu blaszanego zlokalizowanego na działce nr 65/2 obr. [...] – wskutek skargi M. i A.C. – było przedmiotem kontroli sądowej; wyrokiem NSA z dnia 11.03.1999 r. sygn. akt SA/Rz 1406/97 skarga została oddalona.
Otóż w myśl art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi cyt. wyżej orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd który je wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Wyrok wyżej powołany, jak wynika z lektury uzasadnienia decyzji organów obu instancji, nie został w ogóle zauważony przez te organy. Zważywszy jednak na treść regulacji art. 170 ustawy cyt. wyżej, niedopuszczalnym było podejmowanie działań w trybie art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. – skoro wiążące było wykonanie zastępcze obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...].10.1994 r. /.../ nakazującej przymusową rozbiórkę przedmiotowego garażu – w konsekwencji więc nie mogą one uzyskać akceptacji Sądu.
Z tych przyczyn uzasadniony jest końcowy wniosek, iż zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji naruszyły wskazane wyżej przepisy postępowania administracyjnego i prawa materialnego, zaś w takim przypadku były podstawy do uchylenia tych decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, zaś co do wykonania zaskarżonej decyzji – w myśl art. 152 powyższej ustawy.