Uzasadnienie
SA/Rz 903/03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr [...], Izba Skarbowa w R. po rozpatrzeniu odwołania "A." Spółka z o.o. w S. /zwana dalej spółką/ od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej z dnia [...] grudnia 2000 r. Nr [...] w sprawie określenia: należnego podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r. w wysokości 102.942,00 zł; zaległości podatkowej w tym podatku za wymieniony okres w wysokości 8.548,00 zł i odsetek za zwłokę naliczonych na dzień wydania decyzji w wysokości 5.648,50 zł, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Izba Skarbowa wskazała, że spółka nieprawidłowo zaliczyła w koszty uzyskania przychodów podatek od nieruchomości w kwocie 4.708,30 zł, bowiem obowiązek uiszczenia podatku od nieruchomości powstał z dniem 1 stycznia 1999 r. Z tego powodu należało, na podstawie art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 ze zm. - powoływanej dalej jako ustawa p.d.p./, wyłączyć wymienioną kwotę z kosztów uzyskania przychodów.
Ponadto spółka zarachowała w ciężar kosztów uzyskania przychodów odpis na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych /ZFŚS/ w kwocie 19.037,20 zł. Dokonana analiza stanu konta 850-ZFŚS ze stanem środków pieniężnych na rachunku bankowym wykazała, że wpłacone w 1998 r. środki pieniężne na konto Funduszu spółka przekazała na rachunek bieżący, co oznacza, że środki te zostały przeznaczone na działalność eksploatacyjną spółki. Wymienionej kwoty nie można zatem uznać za koszt uzyskania przychodów.
Izba nie podzieliła stanowiska spółki, że ustawa p.d.p. nie wiąże zaliczenia środków przekazanych na ZFŚS w koszty uzyskania przychodów ze sposobem i zasadami gospodarowania funduszem. Zasady tworzenia przez pracodawców zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i zasady gospodarowania środkami tego funduszu określa ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych /Dz.U. z 1996 r., Nr 70, poz. 335 ze zm./. Zgodnie z przepisami tej ustawy fundusz socjalny przeznaczony jest na finansowanie działalności socjalnej organizowanej na rzecz osób uprawnionych oraz na dofinansowanie zakładowych obiektów socjalnych. Środki funduszu gromadzone są na odrębnym rachunku bankowym, co oznacza, że stan środków pieniężnych powinien być tożsamy ze stanem konta ZFŚS /art. 12 ust. 1 ustawy/.
Organ odwoławczy podkreślił, iż spółka po dokonaniu przelewu środków na rachunek funduszu następnego dnia wycofała przekazane środki dokonując ich przelewu na rachunek bieżący. Takie działanie spółki należy uznać za czynność pozorną mającą na celu obejście przepisów prawa podatkowego.
Na powyższą decyzję Izby Skarbowej Spółka z o.o. "A." w S. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 9, art. 10, art. 77, art. 81 i art. 67 kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy podatkowe bez uzasadnienia prawnego dokonały rozliczenia porównując saldo konta ZFŚS ze stanem środków na rachunku bankowym. Ustawodawca bowiem nie określił, że poza prawidłowym naliczeniem oraz przekazaniem środków pieniężnych na wyodrębniony rachunek bankowy, warunkiem uznania za koszt uzyskania przychodów jest także określone gospodarowanie środkami Funduszu. Podkreślono, że przy wykładni przepisów podatkowych decydujące znaczenie ma wykładnia gramatyczna. Końcowo wskazano, że środki przekazane z rachunku ZFŚS na rachunek bieżący stanowiły refundację zaangażowanych przed 1998 r. środków obrotowych, finansujących działalność socjalną. Dotyczy to wydatków na pobrane w sklepie bony i inne wydatki.
Wyrokiem z dnia 27 marca 2003r. sygn. akt SA/Rz 901/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2001r. nr [...]. U podstaw takiego rozstrzygnięcia leżały uchybienia natury proceduralnej, polegające na zaniechaniu przez organ odwoławczy spełnienia obowiązku przewidzianego w art. 200 § l Ordynacji podatkowej i pozbawienie strony możliwości odniesienia się do stanowiska organu pierwszej instancji w kwestii zarzutów odwołania, co w ocenie Sądu spowodowało naruszenie zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania. W związku z powyższym Sąd zlecił organowi odwoławczemu, aby przed wydaniem decyzji wyznaczył skarżącej spółce siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] Izba Skarbowa, po ponownym rozpatrzeniu odwołania, utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] grudnia 2000r. Nr [...] w sprawie określenia "A." Spółka z o.o. w S. należnego podatku dochodowego od osób prawnych za 1998r. w wysokości 102.942,00zł, zaległości podatkowej w tym podatku w kwocie 8.548,00zł oraz odsetek za zwłokę naliczonych na dzień wydania decyzji w wysokości 5.648,50zł.
Organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w przedmiocie odmowy zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisu na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. Zdaniem Izby kwota odpisu została tylko pozornie przekazana na odrębny rachunek bankowy, ponieważ w rzeczywistości środki pieniężne zostały powtórnie przelane na rachunek bieżący spółki. Takie działanie spółki miało charakter czynności pozornej, zmierzającej do obejścia przepisów prawa podatkowego, dlatego organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie odpisu na ZFŚS w ciężar kosztów uzyskania przychodów.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "A." Spółka z o.o. w S., powołując się na przepisy art.9, art.10, art.77, art.81 i art.67 Kodeksu postępowania administracyjnego, wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. Strona skarżąca powtórzyła swoja dotychczasową argumentację akcentując, że sposób tworzenia ZFŚS nie przenosi się na zasady gospodarowania tym funduszem, a obowiązujące przepisy podatkowe nie nakładają w tym zakresie żadnych innych obowiązków, poza naliczeniem odpisów i przekazaniem środków na wyodrębniony rachunek bankowy. W szczególności, zdaniem skarżącej spółki, nie było obowiązku doprowadzenia do zgodności stanu funduszu za stanem środków na rachunku bankowym.
Strona skarżąca zarzuciła, że organy podatkowe nie ustosunkowały się do składanych przez nią wyjaśnień, a ponadto nie poinformowały o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zarzut ten skarżąca spółka rozwinęła w piśmie procesowym z dnia 4 sierpnia 2004r. stwierdzając, że żadna z osób reprezentujących spółkę nie odebrała listu z informacją o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym przez Izbę Skarbową materiałem dowodowym. Dopiero w sierpniu 2003r. zarząd spółki dowiedział się o tym, że Izba Skarbowa wysłała do spółki stosowne postanowienie listem poleconym, a list ten odebrał A P. Osoba ta - zdaniem skarżącej spółki - nie jest ani pracownikiem spółki, ani osobą upoważnioną do odbioru korespondencji, lecz jednym z kontrahentów spółki.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w kwestii merytorycznej. Dodała ponadto, że postanowieniem z dnia 23 maja 2003r. wyznaczyła stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego, lecz skarżąca z tego uprawnienia nie skorzystała.
Na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) i art.134 §1 p.p.s.a. Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, na skutego wadliwego wypełnienia przez Izbę Skarbową w Rzeszowie zaleceń zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2003r. sygn. akt SA/Rz 901/01. Należy bowiem zaznaczyć, że stosownie do treści art.99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r., wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Izba Skarbowa postanowieniem z dnia 23 maja 2003r. wyznaczyła stronie - "A." Spółka z o.o. w S. - siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego, lecz postanowienie to nie zostało doręczone skarżącej,3spółce. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma jego odbiór potwierdził w dniu 27 maja 2003r. A. P. Obok podpisu figuruje pieczęć o treści "Sieć Stacji [...], Stacja Paliw w S.".
Zasady dokonywania doręczeń pism w postępowaniu podatkowym regulują przepisy Rozdziału 5 Działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm. - zwanej dalej Ordynacją podatkową). Stosownie do treści art.145 §1 i §2 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się stronie, a gdy działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli natomiast strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Osobom prawnym pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji (art.151 Ordynacji podatkowej).
Z dokumentów rejestrowych Spółki z o.o.- "A." w S. wynika, że osobami uprawnionymi do jej reprezentowania są: A. F. - prezes zarządu i M. F. - zastępca prezesa. Jak wynika z oświadczenia M. F. wyłącznie te osoby były upoważnione w 2003r. do odbioru korespondencji adresowanej do Spółki. Z dniem 1 stycznia 2004r. Spółka udzieliła pisemnego pełnomocnictwa do odbioru korespondencji jednemu z udziałowców - J. F. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że postanowienie z dnia 23 maja 2003r. nie zostało skutecznie doręczone skarżącej spółce, a co za tym idzie organ odwoławczy nie wykonał zalecenia zawartego w powołanym wyżej rozstrzygnięciu Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W tym stanie sprawy merytoryczna ocena zarzutów zawartych w skardze jest przedwczesna.
Uwzględniając powyższe okoliczności, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.c, art. 152, art.200 i art.225 ustawy p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.