Uzasadnienie
SA/Rz 930/02
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lutego 2002 r. [...] odmawiającą zwrotu niewydzielonej części działki nr 433 o pow. 454 m2 położonej w obr. [...] w R., stanowiącej pas gruntu położony pomiędzy działką nr 434 i skarpą rzeki W. oraz umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwrotu niewydzielonej części działki nr 433 o pow. 454 m2 położonej w obr. [...] w R., będącej pasem gruntu stanowiącego skarpę oraz pobrzeże przylegające do lustra wody zalewu na rzece W. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że odmowa zwrotu części działki i umorzenie postępowania zwrotowego co do pozostałej części podyktowana jest tym, że nie wystąpiły przesłanki skutkujące koniecznością zwrotu nieruchomości. Działka objęta postępowaniem zwrotowym posiadająca obecnie nr 454 wywłaszczona została pod budowę stopnia wodnego na rzece W. Stopień wodny został zrealizowany, zatem działka wykorzystana została na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Z tego powodu żądanie E. i B. P., byłych właścicieli, domagające się zwrotu części działki nr 454, która po pracach modernizacyjnych stopnia wodnego stała się częścią brzegu nie może zostać pozytywnie załatwione, gdyż działka będąca przedmiotem wniosku nadal jest niezbędna dla funkcjonowania stopnia wodnego. Przesunięcie linii brzegowej stopnia wodnego w związku z modernizacją i jego przebudową nie skutkuje zbędnością działki nr 454, a to w konsekwencji oznacza, że nie zostały spełnione warunki wskazane w art. 137 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. Nr 46 z 2000 r., poz. 543 ze zm./.
Z decyzją Wojewody nie zgodzili się E. i B. P. W skardze do NSA OZ w Rzeszowie podnieśli, że powodem wystąpienia o zwrot części obecnej działki nr 454 jest to, że od 9 lat nie posiadają drogi dojazdowej do działki będącej ich własnością w części północno-zachodniej, a działka objęta wnioskiem po modernizacji zbiornika wodnego stała się zbędna dla jego właściwego użytkowania, gdyż nowy brzeg zbiornika został odsunięty od działki, o zwrot której występują. Skarżący sprecyzowali, że ubiegali się o zwrot pasa gruntu pomiędzy działkami 434 i 439 a starą skarpą zbiornika wodnego, czyli o grunt, który położony jest w odległości około 40 m od linii brzegowej zbiornika. Na skutek modernizacji zbiornika linia brzegowa została odsunięta od działki objętej postępowaniem, a to oznacza, że działka została wyprowadzona poza pierwotny zarys prawego brzegu zbiornika. Konsekwencją tego faktu jest przyjęcie wniosku, że działka, o zwrot której zabiegają, przestała być niezbędna na cel wywłaszczenia.
Stanu tego nie zmienia niezrozumiałe powoływanie się przez organy na gospodarcze i funkcjonalne powiązanie wywłaszczonej działki ze zbiornikiem w obrysie po jego modernizacji. Skarżący wskazali także, że w sprawie zwrotu Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. nie jest stroną, gdyż jako użytkownik wykonuje swoje uprawnienia tylko na obszarze objętym lustrem wody, a nie działkach, które są przyległe do linii brzegowej zbiornika. W takim stanie faktycznym skarżący uznali swoją skargę za w pełni uzasadnioną.
Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi E. i B. P., gdyż skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r. Sąd administracyjny rozpoznając skargę zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ dalej: prawo o p.s.a., nie jest związany zarzutami skargi, wskazaną w niej podstawą prawną ani przywołanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznaje sprawę w jej granicach.
Wychodząc z tak określonego zakresem sądowej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Uwzględnienie skargi następuje z powodów innych niż zostały w niej podniesione, jednak Sąd sprawując kontrolę zaskarżonych decyzji jest zobowiązany do zbadania ich zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym.
Prowadzenie postępowania administracyjnego wymaga jednoznacznego określenia przedmiotu, który ma być faktyczną podstawą dla rozstrzygnięcia. W sprawie będącej przedmiotem skargi Prezydent Miasta, a później Wojewoda nie określili poprawnie przedmiotu postępowania zwrotowego. Prawidłowe określenie przedmiotu powinno wskazywać w jakim zakresie organ odmawia zwrotu, a w jakim umarza postępowanie. Warunku prawidłowości nie spełnia stwierdzenie organu I instancji, że odmawia zwrotu części niewydzielonej działki 433 o pow. 454 m2 i równocześnie umarza postępowanie w sprawie zwrotu części niewydzielonej działki nr 433 o pow. 454 m2. Także rozstrzygnięcie w istocie prowadzi do tego, że dwa różne orzeczenia dotyczą w istocie tego samego przedmiotu, niewydzielonej części działki nr 433 będącej własnością Skarbu Państwa. Nie wydzielona część działki nie może być przedmiotem dwóch różnych rozstrzygnięć, gdyż przedmiotem zwrotu ma być nieruchomość.
Nieruchomość jest kategorią konkretną w sensie jurydycznym i wyodrębnioną w sensie technicznym, bo albo jest nieruchomością, jeżeli stanowi odrębny przedmiot własności, albo jest działką, jeżeli wydzielona została tylko w sposób geodezyjny bez przeniesienia prawa własności.
Zatem przedmiot postępowania powinien być wyraźnie określony np. przez wskazanie konkretnej działki wydzielonej z nieruchomości, na co art. 95 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami zezwala.
Inną rzeczą pozostaje rozstrzygnięcie, czy orzeczenie w decyzji o umorzeniu postępowania zwrotowego jest dopuszczalne i prawnie poprawne. Sąd stoi na stanowisku, że nie spełnienie przesłanek do zwrotu musi zawsze skutkować odmową zwrotu, a nie umorzeniem postępowania. Sprawa powyższa w orzecznictwie jest przesądzona i Sąd nie podziela koncepcji propagowanej w przeszłości przez Urząd Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Nie godząc się na takie rozstrzygnięcie Sąd kilkakrotnie wskazywał, że jest to uchybienie, które w konkretnym przypadku nie skutkuje uchyleniem decyzji. Jednak miało to miejsce tylko wtedy, gdy w postępowaniu organy nie dopuściły się innych naruszeń prawa. W sprawie będącej przedmiotem skargi sytuacja taka nie zachodzi, dlatego nie było podstaw do przyjmowania oceny, która traktowałaby wskazane naruszenie jako nieistotne.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdza, że decyzje objęte skargą należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt a) i c) ustawy prawo o p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 prawa o p.s.a.