Postanowienie WSA w Rzeszowie z 13 stycznia 2004 r., SA/Rz 993/01

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie

Rozpoznanie

w dniu 13 stycznia 2004r. na rozprawie

Sprawa

sprawy ze skargi S. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2001r. Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. F. kwotę 20zł (dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA (deleg.) Anna Lechowska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Joanna Zdrzałka (spr.)
ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc protokolant

Uzasadnienie

SA/Rz 993/01

Decyzją z dnia [...] marca 2001 r Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].11.2000 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o rejestrację pojazdu.

Jako jej podstawę prawną wskazało art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...].05.1998 r. Kierownik Urzędu Rejonowego, po wznowieniu postępowania w sprawie rejestracji samochodu osobowego m-ki Mercedes Benz 206 E nr rej. [...], uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 151 § 1 pkt 2 K.p.a. decyzję własną z dnia [...].08.1997 r. o rejestracji tego samochodu na nazwisko S. F., nakazując jednocześnie natychmiastowy zwrot dowodu rejestracyjnego i tablic. Kontrola wewnętrzna ujawniła fakt posługiwania się przy rejestracji pojazdu skradzionymi blankietami dowodu rejestracyjnego oraz podrobionymi pieczęciami. Ponadto Urząd Gminy w R., gdzie pojazd miał być uprzednio zarejestrowany poinformował, że samochód taki nigdy nie figurował w jego ewidencji.

W dniu 17.07.2000 r. S. F. złożył wniosek o ponowną rejestrację samochodu m-ki Mercedes Benz, dołączając umowę kupna –sprzedaży z dnia 3.08.1997 r., zawartą pomiędzy nim a D. K. oraz zaświadczenie o przeprowadzeniu badań technicznych pojazdu. Wezwany przez organ I instancji o uzupełnienie wniosku o dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne, S. F. poinformował, że, tablice z numerami [...] i dowód rejestracyjny zostały złożone w Wydziale Komunikacji w R., który wydał tablice i dowód tymczasowe, te z kolei złożył w Wydziale Komunikacji w L. Wydaną w dniu [...].08.2000 r. decyzją Starosta odmówił zarejestrowania pojazdu na podstawie art. 73 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3 i art. 76 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 ust.1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz. U. Nr 59, poz.632 ze zm.), powołując się na nie dostarczenie kompletu dokumentów, stanowiących podstawę zarejestrowania pojazdu zgodnie z obowiązującym wówczas w.w. rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej.

Na skutek odwołania S. F. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Stosując się do zaleceń organu II instancji dwukrotnie wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne w terminie 7 dni. Za podstawę żądania Starosta wskazał art. 64 § 2 K.p.a., zastrzegając nie uzupełnienie braków w terminie pozostawieniem sprawy bez rozpoznania. W odpowiedzi wpłynął kolejny wniosek o zarejestrowanie oraz pismo strony raz jeszcze wyjaśniające kwestie dowodu i tablic i wzywające do załatwienia sprawy.

W dniu [...].11.2000 r. Starosta wydał decyzję Nr [...] o pozostawieniu bez rozpoznania sprawy o zarejestrowaniu pojazdu m-ki Mercedes nr nadwozia [...], nr silnika [...].

Za podstawę rozstrzygnięcia przyjął art. 64 § 2 K.p.a.

Od decyzji tej odwołał się S. F., wnosząc o wnikliwe rozpatrzenie sprawy i wydanie stosownej decyzji. Kolejny raz wyjaśnił, że dokumenty, do których uzupełnienia był wzywany znajdują się w Starostwie Powiatowym, a kiedy zwracał się o ich zwrot, nie zostały mu wydane.

W wydanej w trybie odwoławczym decyzji z dnia [...].03.2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Jednocześnie w uzasadnieniu stwierdzono, że zaskarżone rozstrzygnięcie jako w dalszym ciągu naruszające normy obowiązującego prawa procesowego podlega uchyleniu a sprawę należy ponownie rozpatrzyć. Organ I instancji nie zastosował się do wszystkich zaleceń instancyjnych Kolegium, Starosta nie potwierdził formalnie wszczęcia postępowania administracyjnego, nie zbadał możliwości udziału w postępowaniu innych podmiotów mających przymiot strony, przed podjęciem końcowego rozstrzygnięcia nie poinformował strony o prawie zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, czyniąc z tego notatkę – protokół. Rozstrzygnięcie to w ocenie Kolegium jest nieprawidłowe z punktu widzenia zgodności z prawem, postępowanie wyjaśniające wprawdzie przeprowadzono, ale w sposób naruszający normy procesowe. Celem naprawienia błędów proceduralnych sprawa wymaga w całości ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na art. 138 § 2 pkt 2 k.p.a.

Decyzję tę zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. F., wnosząc o jej uchylenie i pozytywne załatwienie wniosku o zarejestrowanie pojazdu. Skarżący powołał się na uzasadnienie decyzji, z którego wynika, że postępowania administracyjne zostało przeprowadzone przez Starostę [...] niezgodnie z prawem. Dopuszczono się bowiem naruszenia zasadniczych przepisów postępowania, jak też błędnie oceniono zebrane dowody. Skarżący nadmienił również, że przedmiotowy samochód nabył w dobrej wierze i pojazd ten stanowi jego własność. Opieszałość w zarejestrowaniu pojazdu narusza jego elementarne uprawnienia z tytułu własności i powoduje niepowetowane straty. Organ ma obowiązek uwzględniania słusznego interesu strony, tymczasem organ przez wiele miesięcy celowo zwlekał z pozytywnym załatwieniem wniosku skarżącego, co godzi w jego konstytucyjne uprawnienia.

W odpowiedzi na skargę Kolegium pozostawiło rozstrzygnięcie decyzji Sądu, wskazując na rozbieżności, jaki istnieją w orzecznictwie NSA co do formy pozostawienia sprawy bez rozpoznania. W tym zakresie powołało się na wyroki NSA z 16.04.1986, III SAB, OSP 1988/1/23, z 3.02.1992 r. IV SA 1377/91, z 5.09.2000 r. I SA 1233/99, z 25.04.2001 r., I SA 244/00.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sposób zasadniczy narusza art. 107 k.p.a., istnieje bowiem wewnętrzna sprzeczność pomiędzy sentencją tej decyzji, stanowiącą o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty a uzasadnieniem, z którego jednoznacznie wynika, że rozpatrywana w trybie odwoławczym decyzja organu I instancji podlega uchyleniu a sprawę należy ponownie rozpatrzyć.

Zarówno rozstrzygnięcie, jak i uzasadnienie faktyczne i prawne są integralnymi elementami decyzji. Relacja uzasadnienia i rozstrzygnięcia decyzji polega na tym, że uzasadnienie ma objaśnić tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie, a w razie wątpliwości co do treści rozstrzygnięcia uzasadnienie ma służyć ustaleniu jego rzeczywistej treści i innych konsekwencji prawnych decyzji (tak m. in. J. Borkowski (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 1996 oraz A. Wróbel (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000). W przypadku zaskarżonej decyzji wątpliwości tych nie sposób rozstrzygnąć, albowiem sentencja i uzasadnienie są względem siebie w opozycji i wykluczają się wzajemnie. Tak wydana decyzja w sposób rażący narusza art. 107 k.p.a. oraz zasady ogólne postępowania – w szczególności zasadę przekonywania (art. 10 k..p.a.) i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k..p.a.). Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego teza ta stanowi podstawowe kryterium oceny, czy w konkretnej sprawie miało miejsce zwykłe naruszenie prawa, czy też naruszenie to ma charakter kwalifikowany, z którym przepisy wiążą skutek w postaci nieważności decyzji. Z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Niezależnie od powyższego wskazać również należy pewne inne nieprawidłowości zaistniałe w postępowaniu.

Postępowanie dotyczące rejestracji pojazdu zostało uruchomione na skutek wznowienia postępowania i zapadłej po wznowieniu decyzji. Decyzja ta wydana w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 i 151§1 pkt 2 k.p.a.ograniczyła się jedynie do uchylenia dotychczasowej decyzji. Tymczasem powinna była zawierać również nowe rozstrzygnięcie co do istoty, jako że po uchyleniu decyzji sprawa powróciła do etapu rozpatrzenia wniosku, a wydając decyzje w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k..p.a. organ powinien był rozpoznać sprawę na nowo. Wada jaka zaistniała w postępowaniu wznowieniowym mogła jednak zostać usunięta poprzez wydanie decyzji co do istoty sprawy i takie rozstrzygnięcie podjął organ I instancji wydając decyzję z dnia [...].08.2000 r. o odmowie zarejestrowania pojazdu m-ki Mercedes. Uchylenie tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania spowodowało wydanie decyzji organu I instancji o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o zarejestrowanie pojazdu. Nie rozwijając w tym miejscu rozważań co do formy takiego rozstrzygnięcia (chociaż zasygnalizować wypada, że orzecznictwo powszechnie przyjęło formę niedecyzyjną pozostawienia wniosku bez rozpoznania) wskazać należy, że w sytuacji, kiedy wnioskodawca nie przedstawia dokumentów, z jakimi przepisy prawa wiążą uzyskanie decyzji pozytywnej, właściwym jest rozstrzygnięcie co do meritum sprawy, nie zaś pozostawienie wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Przepis ten dotyczy bowiem wyłącznie sytuacji, kiedy wstępne badanie wykazuje braki formalne podania, co uniemożliwia jego rozpatrzenie. “Instytucja określona w art. 64 § 2 k.p.a. służy wyłącznie usuwaniu braków formalnych podania, wynikających z niedopełnienia wymagań ściśle określonych w przepisach prawa i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego przez stronę odwołania" (J.Tarno Niektóre problemy procesowe w świetle doświadczeń i orzecznictwa samorządowych kolegiów odwoławczych (w:) RPEiS 1998/1/75). Stąd też nieprawidłowe było pozostawienie wniosku o rejestrację pojazdu bez rozpoznania w sytuacji, kiedy wnioskodawca nie dołączył dowodu rejestracyjnego oraz tablic rejestracyjnych zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów. Takie podanie winno było zostać załatwione decyzją rozstrzygającą co do meritum, w której organ powinien stwierdzić, czy zostały spełnione przesłanki do rejestracji pojazdu.

Reasumując, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W tej sytuacji Sąd uwzględnił skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 cyt. ustawy.