Wyrok NSA oz. w Szczecinie z 21 września 2000 r., SA/Sz 1012/99

Sprawa

sprawy ze skargi Jana G. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia 29 kwietnia 1999 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła -oddala skargę.

Teza

Zgłoszenie celne, o jakim mowa w art. 65 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ określające dług celny, nie jest decyzją określającą to zobowiązanie, a zawiadomieniem organów celnych o potrzebie objęcia zgłoszonego towaru procedurą celną.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 29 kwietnia 1999 r. (...), na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926/, art. 85 par. 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117/, par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej /Dz.U. nr 158 poz. 1047/, Prezes Głównego Urzędu Ceł w W. po rozpatrzeniu odwołania Jana G. zamieszkałego w G., od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Sz. z dnia 18 września 1998 r. (...), uznającej zgłoszenie celne (...) z dnia 13 czerwca 1998 r. za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji towaru, stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego i określającej właściwy kod towaru oraz kwotę cła według innej stawki celnej, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy wskazał, że Jan G. zgłosił według dokumentu SAD z 13 czerwca 1998 r. do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu, używany samochód marki Ford Courier z silnikiem benzynowym o pojemności 11.299 cm3 według. kodu (...). W polu J tego dokumentu stwierdzono, że samochód jest przeznaczony do transportu towarowego. Towar objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym i określono dług celny.

Urząd Celny w Sz., kontrolując dokumenty dotyczące tego zgłoszenia stwierdził, że przedmiotowy samochód jest samochodem do transportu towarowego o ładowności do 1.000 kg, zbudowanym na bazie nadwozia samochodu osobowego i winien być zaklasyfikowany do kodu (...).

Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 1998 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Sz. wszczął postępowanie w sprawie zgłoszenia celnego z dnia 13 czerwca 1998 r. i wezwał Jana G. do zapoznania się z aktami sprawy i wniesienia wyjaśnień.

Następnie decyzją z dnia 18 września 1998 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Sz. uznał zgłoszenie Jana G. z dnia 13 czerwca 1998 r. za nieprawidłowe i zaklasyfikował przedmiotowy samochód do kodu (...) ze stawką celną 25 procent, minimum 1.785,7 ECU, wskazując jako podstawę wymiaru cła stan towaru i jego wartość z dnia zgłoszenia celnego - art. 85 par. 1 Kodeksu celnego.

W odwołaniu od tej decyzji Jan G. zarzucił organowi celnemu naruszenie przepisu art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa, przez wydanie decyzji w sprawie, w której już wydano decyzję administracyjną w dowodzie odprawy celnej z 13 czerwca 1998 r. i wniósł o stwierdzenie jej nieważności.

Rozpatrując odwołanie Prezes GUC wskazał, że z uwagi na przepisy kodeksu celnego /art. 262/ w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926/ a nie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Powołując przepisy kodeksu celnego organ odwoławczy wskazał, że Jan G. złożył w dniu 13 czerwca 1998 r. zgłoszenie celne na formularzu SAD, które zostało przyjęte przez organy celne, co zgodnie z przepisem art. 65 par. 3 pkt 1 i 2 kodeksu celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną i określenie kwoty wynikającej z długu celnego lecz nie stanowi decyzji administracyjnej. Po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może na wniosek strony lub z urzędu wydać decyzję - art. 65 par. 4 kodeksu celnego. W przedmiotowej sprawie, po przeprowadzeniu kontroli dokumentów, Dyrektor Urzędu Celnego wydał z urzędu decyzję uznając zgłoszenie z dnia 13 czerwca 1998 r. za nieprawidłowe i ta decyzja jest pierwszą decyzją w sprawie.

Oceniając przyjętą w decyzji klasyfikację towaru organ odwoławczy wskazał, że w niemieckim dokumencie rejestracyjnym, przedmiotowy samochód został określony jako samochód do transportu samochodowego o ładowności 482 kg /rubryka 9/ i liczbę miejsc siedzących - 2 /rubryka 12/.

W ocenie technicznej dołączonej do zgłoszenia, samochód został oznaczony jako ciężarowy o ładowności 525 kg a rzeczoznawca nie wypowiedział się na temat budowy nadwozia tego samochodu.

Kwestia budowy samochodów ciężarowych na bazie nadwozia samochodu osobowego czy osobowo-towarowego pozostaje poza przepisami prawa o ruchu drogowym oraz Polskiej Normy (...) - pojazdy samochodowe, przyczepy, naczepy i zespoły pojazdów, klasyfikacja i technologia, natomiast istotne jest dla stosowania taryfy celnej, która z całej grupy pojazdów przeznaczonych do transportu towarowego /ciężarowego/, wyodrębnia grupę "małych pojazdów dostawczych" o ładowności do 1.000 kg, zbudowanych na bazie nadwozia samochodu osobowego lub osobowo-towarowego.

W wyjaśnieniach do taryfy celnej przy kodzie (...) podano definicję samochodu do transportu ciężarowego zbudowanego na bazie samochodu osobowego, gdzie jako jedną z wersji takiego samochodu wskazano samochody, które mają przyjętą bez większych zmian przednią część nadwozia z modelu osobowego danej marki, stanowiącą zamkniętą metalową skrzynię. Takim samochodem jest przedmiotowy samochód, o ładowności poniżej 1.000 kg i zbudowany na bazie nadwozia samochodu marki Ford Fiesta.

Dlatego, zdaniem organu odwoławczego, właściwym kodem taryfy celnej dla tego samochodu jest kod (...) ze stawką 25 procent, minimum równowartość 1.785,7 ECU.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezesa GUC, Jan G. zarzucił decyzjom naruszenie przepisu art. 7 Konstytucji RP oraz przepisów art. 65 par. 3 i par. 4 kodeksu celnego oraz art. 128 Ordynacji podatkowej i wniósł o umorzenia postępowania.

Zdaniem skarżącego, w sprawie została wydana decyzja w dowodzie odprawy celnej a zatem stosowanie przepisów art. 65 kodeksu celnego było niezasadne. Ta decyzja jest ostateczną i jej zmiana może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych prawem a przepis art. 65 par. 4 kodeksu celnego takiej podstawy nie daje.

Zasadę, że zmiana decyzji może nastąpić w przypadkach przewidzianych prawem potwierdza przepis art. 128 Ordynacji podatkowej. Ta konstrukcja przepisów zmierza do ochrony praw nabytych przez stronę na mocy decyzji ostatecznej. Jeśli w tej sprawie organy celne działały bez ustawowego upoważnienia, to działały z naruszeniem prawa, co stanowi naruszenie przepis art. 7 Konstytucji RP, nakładającego na organy władzy państwowej obowiązek działania na podstawie prawa i w granicach prawa.

W odpowiedzi na skargę, Prezes Głównego Urzędu Ceł powołując argumenty z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z przepisem art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

W przedmiotowej sprawie, ustalenia faktyczne nie są kwestionowane, a sporna jest ocena prawna zgłoszenia odprawy samochodu przez skarżącego, dokonana przez organy celne.

Zdaniem skarżącego, przyjęcie zgłoszenia przez organy celne i określenie należności celnych stanowi, że w sprawie wydano decyzję, co oznacza niemożność wszczynania postępowania na podstawie art. 65 par. 4 kodeksu celnego.

A zatem, w sprawie sporną jest wykładnia przepisów art. 64 i art. 65 kodeksu celnego, zwłaszcza w zakresie znaczenia i skutków jakie ma w objęciu towarów procedurą celną zgłoszenie. Z treści art. 60 kodeksu celnego wynika, że każdy towar który ma być objęty procedurą celną powinien zostać do tej procedury zgłoszony. samo zgłoszenie może mieć formę pisemną, z zastosowaniem technik elektronicznego przetwarzania danych jeżeli przewidują to przepisy szczególne, lub formę zgłoszenia ustnego lub innej, określonej przepisami czynności. Zgłoszenie towaru do objęcia procedurą celną ma zasadnicze znaczenie i w tej formie jest dokonywane najczęściej a wymogi formalne zgłoszenia określa przepis art. 64 kodeksu celnego, który w przepisie par. 4 upoważnia Prezesa GUC do określenia w drodze zarządzenia wymogów, jakie winno spełniać zgłoszenie celne, wzory formularzy oraz dokumenty jakie należy do zgłoszenia dołączyć. Zgłoszenie celne, które nie odpowiada wymogom formalnym, może nie być przyjęte przez organy celne, które odmawiając przyjęcia zgłoszenia wskazują na przyczynę odmowy.

Konsekwencją wprowadzenia do kodeksu celnego konstrukcji odmowy przyjęcia zgłoszenia celnego, jest z drugiej strony, wprowadzony przepisem art. 65 par. 1 kodeksu, obowiązku przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne, jeżeli zgłoszenie celne odpowiada wymogom formalnym a ze zgłoszeniem przedstawiono do kontroli towar. Sam fakt przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne oznacza zatem zawiadomienie organów celnych w przewidzianej formie o dostarczeniu towaru do urzędu celnego w celu objęcia tego towaru daną procedurą celną, którą może być dopuszczenie towaru do obrotu art. 84-88 kodeksu celnego lub jedną z procedur zamieniających lub gospodarczych - art. 89 i następne kodeksu celnego.

Zgodnie z przepisem art. 65 par. 3 kodeksu celnego, przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną i określenie kwoty wynikającej z długu celnego, chyba, że w sprawie zostanie wydana decyzja rozstrzygające inaczej o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego. Decyzja może być wydana na wniosek strony lub z urzędu, w której organ celny uznał zgłoszenie celne za prawidłowe lub nieprawidłowe i wówczas określa kwotę długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego albo rozstrzyga o objęciu towaru właściwą procedurą celną lub nadaje towarowi właściwe przeznaczenie celne. Taka konstrukcja zgłoszenia celnego i obejmowania towarów procedurą celną, oznacza, że zobowiązanie finansowe /dług celny/ związane z przywozem towarów powstają z chwilą, z którą przepisy łączą powstanie takich obowiązków a nie z faktem doręczenia czy uprawomocnienia się rozstrzygnięcia organu celnego określającego to zobowiązanie w formie decyzji administracyjnej. w zgłoszeniu celnym dokonywanym na dokumencie SAD, importer wypełnia w zakresie kwoty ceł i podatku VAT pole 47, co stanowi realizację jego obowiązku prawidłowego sporządzenia zgłoszenia celnego, w tym określenia kwoty długu celnego. Inaczej, sam importer sprowadzając towar na polski obszar celny i zgłaszając go do danej procedury ma obowiązek, uwzględniając jego rodzaj, wartość i stawki celne określić zobowiązania finansowe wynikające z faktu przywozu towaru.

Taka konstrukcja powstawania zobowiązań z długu celnego, podobna jest do obowiązku podatnika, złożenia deklaracji podatkowej i określenia swoich zobowiązań podatkowych w razie zaistnienia okoliczności z powstaniem których przepisy łączą powstanie takiego obowiązku.

A zatem, skoro /zgłoszenie celne, określające dług celny nie jest decyzją określającą to zobowiązanie, a zawiadomieniem organów celnych o potrzebie objęcia zgłoszonego towaru procedurą celną/, to zarzut skarżącego co do naruszenia przepisu art. 65 kodeksu celnego przez organy celne nie jest zasadny.

Potwierdza to treść przepisu art. 70 kodeksu celnego, który daje organowi celnemu prawo po przyjęciu zgłoszenia celnego do jego weryfikacji polegającej na kontroli tego zgłoszenia i dołączonych dokumentów, rewizji celnej towarów a w przypadku uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, wydania na podstawie przepisu art. 65 par. 4 pkt 2 kodeksu celnego decyzji.

W przedmiotowej sprawie, organy celne w toku weryfikacji zgłoszenia celnego powzięły wątpliwość co do prawidłowości zgłoszenia w zakresie klasyfikacji towaru i w konsekwencji wymiaru cła i po przeprowadzeniu postępowania ustaliły właściwą kwotę długu celnego.

Zdaniem Sądu ta weryfikacja i w konsekwencji wydane decyzje organów celnych nie naruszają prawa. Sam skarżący nie kwestionuje ustaleń faktycznych co do tego, że przywiózł samochód do przewozu towaru o ładowności do 1.000 kg, co oznacza konieczność stosowania wyższej stawki celnej, zarzuca natomiast, bezpodstawność prowadzenia postępowania, gdyż została wydana decyzja ostateczna, za którą uznaje objęcie towaru procedurą celną.

Dlatego, mając powyższe na uwadze, uznając że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, skargę oddalił.