Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 39, art. 41 ust. 2, art. 42 i art. 43 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 ze zm.) przyznał skarżącemu dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy od dnia [...] r. do [...]r. w kwocie [...]zł. miesięcznie, w tym ryczałt na zakup opału za brak c.c.w. i co. w wysokości [...] zł.
P.J. wniósł od tej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc m.in., że kwota dodatku została źle naliczona z uwagi na przyjęcie przez organ I instancji niewłaściwych składników przy wyliczaniu wydatków poniesionych na utrzymanie zajmowanego lokalu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] r, znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji uznając, iż spełnia ona wymagania prawne pod względem merytorycznym i formalnym.
Skargę na tą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w [...] złożył P.J. zarzucając jej obrazę prawa i nieprawidłowości związane z wyliczeniem kwoty dodatku mieszkaniowego. P.J. wskazał własny - prawidłowy w ocenie skarżącego, sposób wyliczenia kwoty dodatku mieszkaniowego.
Wyrokiem z dnia [...] r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie wyjaśnił kwestii podstawy faktycznej ustalenia kwoty poniesionego przez stronę wydatku za dostarczoną wodę i odprowadzone ścieki, a przy tym obliczenia te okazały się sprzeczne z ustaleniami zawartymi w decyzji I instancyjnej, czego w żaden sposób nie wyjaśniono naruszając tym samym postanowienia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta [...] stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...] r. przyznającej P.J. dodatek mieszkaniowy na okres od [...] r. do [...] r. Jako powód wygaśnięcia decyzji przywołano okoliczność dokonania przez P.J. międzylokatorskiej zamiany mieszkań w związku z czym [...] r. P.J. stał się najemcą mieszkania komunalnego przy ul. [...].
W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, iż z uwagi na fakt, że nie ma już w obiegu prawnym decyzji od której wniesiono odwołanie, bowiem stwierdzono jej wygaśnięcie, dlatego też prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego stało się bezprzedmiotowe.
P.J. złożył na tą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnoszą o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, przyznanie kosztów postępowania i uznanie obowiązujących przepisów o dodatkach mieszkaniowych za niezgodne z normami konstytucyjnymi. W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., że dodatek został mu przyznany za okres od [...] r. do [...] r. Zatem decyzja winna być uchylona dopiero od dnia sporządzenia aktu notarialnego, tj. [...] r. Ponadto, powinno to nastąpić w innym trybie. Mając powyższe na uwadze P.J. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, bowiem decyzja błędnie zinterpretowała obowiązujące przepisy. Skarżący złożył wniosek aby NSA zadał pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego o wyjaśnienie, czy ówczesne i obecne ustawy o dodatkach mieszkaniowych są zgodne z ustawą zasadniczą.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego [...] utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy podkreślić, że przedmiotem zaskarżenia i kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Kolegium badając stan faktyczny i prawny sprawy na dzień orzekania stwierdziło, iż będąca przedmiotem wcześniejszego odwołania decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez jej wygaszenie przez organ I instancji. Treść art. 162 k.p.a. dopuszcza wygaszenie decyzji ostatecznych jak i nieostatecznych.
W doktrynie przedmiotu popartej orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że niedopuszczalne byłoby wygaszenie przez organ I instancji własnej decyzji, od której wniesiono odwołanie i która zawisła przez organem odwoławczym /por. B.Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz", Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2000, s. 693: wyrok NSA z 5 grudnia 1989r., SA/Wr 335/89, ONSA 1990, Nr 1, poz. 11/. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. W dniu wydania decyzji opartej na art. 162 kpa funkcjonowała w obrocie prawnym ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nie uwzględniająca zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji z dnia 16 marca 2001r.
Wszystkie zmiany mające miejsce w toku postępowania kończą się z chwilą doręczenia decyzji. W ten sposób strona uzyskuje informację o definitywnym, w danym stanie sprawy stanowisku organu, wyrażającym się w jej załatwieniu w odpowiedniej instancji.
Skoro decyzja z [...] r., znak: [...] o wygaśnięciu pierwotnej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. stała się ostateczna – P.J. nie wniósł od niej odwołania jak również nie została w żaden sposób wzruszona w trybie nadzwyczajnym, za spóźnione należy uznać zarzuty podniesione w skardze odnoszące się do właściwości dokonanego w niej rozstrzygnięcia, czy też zasadności zastosowanego trybu przy jej podjęciu. Wobec nie wniesienia od niej odwołania nie mogła ona zostać poddana merytorycznej ocenie przez organ II instancji. Skarga do sądu administracyjnego nie może stanowić konkurencyjnego środka zaskarżenia decyzji wobec prawa odwołania z którego strona nie skorzystała.
Kolegium przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy, po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r., prawidłowo postąpiło biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy na dzień orzekania, który okazał się odmienny od tego, który istniał w momencie podejmowania wcześniejszej decyzji z [...] r. Wobec wygaszenia przez Prezydenta Miasta decyzji z [...]r. prowadzenie postępowania odwoławczego w stosunku niej w ' istocie stało się bezprzedmiotowe.
Bezprzedmiotowość decyzji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej. Bezprzedmiotowość decyzji oznacza jej nierealność z punktu widzenia możliwości osiągnięcia celu i wiąże się ze zmianą stanu faktycznego, gdyż każda decyzja wiąże tak długo, jak długo istnieją stosunki faktyczne stanowiące podstawę jej wydania.
Skoro przestała obowiązywać decyzja będąca przedmiotem odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ ten zobowiązany był postępowania takie umorzyć na podstawie art 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Przyczyną umorzenia postępowania odwoławczego była bowiem wiążąca moc decyzji organu 1 instancji.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących niekonstytucyjności przepisów o dodatkach mieszkaniowych i skierowanego wniosku o zadanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, Sąd działając z urzędu nie podzielił subiektywnych opinii skarżącego w tym zakresie i nie dostrzegł potrzeby wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w trybie art. 3 ustawy z dnia 01 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.).
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skoro wydana decyzja nie narusza prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw musiała ulec oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).