Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 lutego 2002r, wydanym na podstawie art. 29 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1996r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 1991r. Nr 36, poz. 161 ze zm./, Naczelnik Urzędu Skarbowego po zbadaniu dopuszczalności egzekucji administracyjnej obowiązku "nienależnie pobrane uposażenie 12 miesięczne" egzekwowanego przez wierzyciela W. B. E. na podstawie tytułu wykonawczego nr 1 z dnia 6 lutego 2002r. dotyczącego zobowiązania S. G. nie przystąpił do egzekucji administracyjnej i zwrócił tytuł wykonawczy wierzycielowi.
Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika, że badając tytuł wykonawczy, który zgodnie z art. 27 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej powinien zawierać między innymi treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku a także zgodnie z § 2 wymienionego wyżej artykułu wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji, Naczelnik Urzędu doszedł do wniosku, że wymienione w tytule wykonawczym przepisy art. 40 ust.1 i 2 i art. 41 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy /Dz.U. z 1995r. Nr 5, poz. 18 ze zm./ nie stanowią podstawy prawnej obowiązku "nienależnie pobrane uposażenie 12 miesięczne" oraz nie wskazują podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej, Przepisy te stanowią, zdaniem Naczelnika Urzędu, upoważnienie dla pracodawcy /Jednostka Wojskowa/ do potrącenia wynagrodzenia za pracę w wyniku zastosowania przez administracyjny organ egzekucyjny lub sądowy organ egzekucyjny środka egzekucyjnego - zajęcie wynagrodzenia za pracę w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym przeciwko żołnierzowi zawodowemu lub żołnierzowi służby okresowej.
Według Naczelnika Urzędu wymienione w tytule wykonawczym przepisy nie są adekwatne do stanu faktycznego, nie wynika z nich, że egzekwowanie obowiązku wymienionego w tytule wykonawczym "nienależnie pobrane uposażenie 12 miesięczne" ma nastąpić w trybie egzekucji administracyjnej. Stwierdzono dalej w uzasadnieniu postanowienia, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranego uposażenia 12 miesięcznego przez żołnierza zawodowego nie został poddany egzekucji administracyjnej, co wynika wprost z art. 2 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Natomiast przepisy szczególne, którymi są ustawa z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy /Dz.U. z 1995r. Nr 5, poz. 18 ze zm./ oraz ustawa z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin /Dz.U. z 1994r. Nr 10, poz. 36 ze zm./ nie wykazują, że wymieniony przez wierzyciela obowiązek podlega egzekucji administracyjnej. Wymieniony w tytule egzekucyjnym obowiązek nie ma też charakteru rentowego lub emerytalnego lecz jest należnością pieniężną wynikającą z ostatnio pobranego przez żołnierza zawodowego wynagrodzenia za pracę. Jest zatem świadczeniem cywilnoprawnym, którego zwrot może nastąpić w drodze postępowania sądowego.
W zażaleniu wniesionym do Dyrektora Izby Skarbowej opisano, że S. G. został w dniu 10 czerwca 2000r. zwolniony z zawodowej służby wojskowej i pobrał z W. B. E. kwotę [...] zł W dniu 9 listopada 2000r. D. P. O. W. przywrócił S. G. do zawodowej służby wojskowej. Pobrane przez S. G. 12 miesięczne uposażenie stało się nienależnym i podlegało zwrotowi. Wyjaśniono też w zażaleniu, że W. B. E. w [...] jako organ administracji podległy Ministrowi Obrony Narodowej zgodnie z § 17 ust.2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy /Dz.U. z 2000r. nr 62, poz. 729/ jest uprawniony do wypłaty wspomnianego uposażenia, a tym samym do żądania w trybie postępowania egzekucyjnego jego zwrotu w przypadku, gdy okaże się ono świadczeniem nienależnym.
Jak podano w zażaleniu, mimo wydania decyzji nakazującej S. G. zwrot pobranego uposażenia, zwrot ten nie został dokonany dlatego zasadne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...]. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], mimo, że nie podzielił stanowiska co do tego, że egzekucja obowiązku wymienionego w tytule wykonawczym jest niedopuszczalna.
Według Dyrektora Izby Skarbowej należało utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie orzekające o zwrocie tytułu wykonawczego wierzycielowi ponieważ nie spełniał on wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Skarbowej tak jak organ I instancji uznał, że art. 40 ust.1 i 2 oraz art. 41 ustawy o uposażeniu żołnierzy nie stanowią podstawy prawnej obowiązku określonego jako "nienależnie pobrane uposażenie 12-miesięczne" oraz nie wskazują podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej. Przepisy te stanowią jedynie upoważnieni dla pracodawcy /Jednostka Wojskowa/ do dokonywania potrąceń z uposażenia żołnierza na podstawie prawomocnych orzeczeń lub tytułów egzekucyjnych.
Wobec stwierdzenia, że tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] wystawiony przez W. B. E nie spełnia przewidzianych prawem wymogów, Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że zasadne było, wobec treści art. 29 § 2 ustawy egzekucyjnej, orzeczenie o jego zwrocie wierzycielowi.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podniesiono ogólny zarzut naruszenia ustawy z dnia 21 czerwca 1996r. o urzędach i izbach skarbowych /Dz.U. z 1996r. Nr 106, poz. 489/ polegający na uniemożliwieniu skarżącemu organowi administracji publicznej wyegzekwowania należności Skarbu Państwa oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie za wyłączną podstawę utrzymania w mocy orzeczenia organu egzekucyjnego nie wyeliminowania przez stronę skarżącą uchybień w tytule wykonawczym, wskazanych przez ten organ, podczas gdy skarżący bezzwłocznie przesłał organowi egzekucyjnemu tytuł wykonawczy poprawiony zgodnie ze wskazówkami określonymi w piśmie organu nr [...] z dnia 29 stycznia 2002r.
Według stanowiska strony skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej powinien uchylić postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego skoro uznał, że wyegzekwowanie należności wykazanej w tytule wykonawczym może nastąpić wyłącznie w trybie egzekucji administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż na mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który jest właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Skarga jest niezasadna, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem.
Organ egzekucyjny po otrzymaniu tytułu wykonawczego wraz z wnioskiem o prowadzenie egzekucji na mocy art. 29 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1996r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 1991r. nr 36, poz. 161 ze zm./, jest zobowiązany do badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz badania czy tytuł egzekucyjny spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 ustawy. Z przepisu tego wynika bowiem jakie dane powinien zawierać tytuł wykonawczy. W przypadku ustalenia, iż obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej, lub że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 2 organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji zwracając tytuł wierzycielowi zgodnie z zapisem art. 29 § 2 ustawy egzekucyjnej.
Nie jest dopuszczalne uzupełnienie braków tytułu wykonawczego w piśmie wierzyciela skierowanym do organu egzekucyjnego lub modyfikacja przez wierzyciela tytułu wykonawczego w toku badania przez organ egzekucyjny dopuszczalności egzekucji. Tytuł wykonawczy nie spełniający wymagań formalnych musi zostać zwrócony wierzycielowi. W miejsce zwróconego tytułu wykonawczego wierzyciel może wystawić tytuł spełniający wymagania formalne i ponownie złożył wniosek o wszczęcie egzekucji.
Z akt administracyjnych wynika, że organ egzekucyjny zwrócił stronie skarżącej tytuł wykonawczy 6 lutego 2002r. stwierdził bowiem, że wierzyciel nie wskazał podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wymienione w tytule wykonawczym przepisy art. 40 ust. 1 i 2 oraz art. 41 ustawy o uposażeniu żołnierzy nie stanowią podstawy prawnej obowiązku określonego jako "nienależnie pobrane uposażenie 12-miesięczne". Z treści tych przepisów wynika bowiem upoważnienie pracodawcy /Jednostki Wojskowy/ do dokonywania potrąceń z uposażenia żołnierzy na podstawie prawomocnych orzeczeń lub tytułów egzekucyjnych.
Zgodzić się należy, że wskazane przez stronę skarżącą przepisy nie mogą być uznane za wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej. Oznacza to, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów jakie zostały zawarte w art. 27 ust.1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tym samym niezależnie od oceny czy dopuszczalna jest w ogóle egzekucja administracyjna czy też nie wobec faktu, że tytuł egzekucyjny zawierał braki, zasadne było orzeczenie przez organ odwoławczy o utrzymaniu w mocy postanowienia organu administracyjnego I instancji, który obok twierdzenia, że egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna wskazał również na to, że wierzyciel nie wskazała podstawy prawnej prowadzenia egzekwowanego obowiązku.
Z tych przyczyn, nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa materialnego, lub uchybia przepisom postępowania mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.