Uzasadnienie
W dniu [...] r. Komendant Policji wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko nadkom. T. P. zarzucając mu trzy czyny naruszające dyscyplinę służbową.
Komendant Policji orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] r., uznał nadkomisarza T. P. winnym popełnienia trzech czynów polegających na naruszeniu § 5 pkt 1, § 6 ust.1-4 i § 13 zarządzenia Nr 21 KGP z dnia 20 maja 1993r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji i wymierzył T. P. karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.
Na skutek odwołania nadkom. T. P., Komendant Policji orzeczeniem z dnia [...] r., uchylił orzeczenie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Komendant, orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] r., uznał nadkom. T. P. winnym popełnienia dwóch czynów polegających na naruszeniu § 13 zarządzenia Nr 1/2001 KGP z dnia 4 stycznia 2001r. w sprawie pełnienia służby na drogach przez policjantów i § 13 pkt 1 i 2 zarządzenia Nr 21 KGP z dnia 20 maja 1993r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji i wymierzył mu karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.
T. P. od tej decyzji wniósł odwołanie do Komendanta Policji, który orzeczeniem z dnia [...] r. uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Z przedłożonych akt administracyjnych ponadto wynika, że Komendant Policji rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] r., na podstawie art. 41 ust.1 pkt 3 w związku z art. 45 ust.3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji /tekst jednolity Dz.U. z 2002r. Nr 7, poz. 58 ze zm./ oraz § 36 ust.1 pkt 6 Rozporządzenia MSWiA z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U. z 1998r., Nr 4, poz. 14/ - zwolnił nadkomisarza T. P. ze służby w Policji z dniem [...] r., w związku z wymierzeniem kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.
Na podstawie art. 108 § 1 kpa decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu tej decyzji organ orzekający podniósł, że Komendant Policji w dniu [...] r. wydał orzeczenie Nr [...] o ukaraniu nadkom. T. P. karę dyscyplinarną wydalenia ze służby, od orzeczenia tego T. P. nie złożył odwołania, zatem orzeczenie o karze wydalenia ze służby stało się prawomocne i podlega wykonaniu.
Zgodnie z § 36 ust.1 pkt 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów – wykonanie kary polega na zwolnieniu policjanta ze służby. Zgodnie z art. 41 ust.1 pkt 3 ustawy o Policji, policjant podlega obligatoryjnemu zwolnieniu ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.
Orzeczeniu o zwolnieniu nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na interes społeczny, związany z koniecznością niezwłocznego zwolnienia policjanta ukaranego prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym o wydaleniu ze służby.
Wobec wydania powyższego orzeczenia o zwolnieniu ze służby, Komendant Policji postanowieniem z dnia [...] r., działając na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie dyscyplinarne wszczęte [...] r. przeciwko nadkom. T. P., gdyż uznał, że wobec zwolnienia ze służby dalsze prowadzenie postępowania dyscyplinarnego stało się bezprzedmiotowe.
Zgodnie z pouczeniem zawartym w orzeczeniu o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego, T. P. wniósł zażalenie, domagając się uchylenia postanowienia o umorzeniu i wydania orzeczenia merytorycznego tj. o uniewinnieniu. Odwołujący się zarzucił, że organ I instancji po wydaniu w dniu [...] r. orzeczenia przez II instancję umyślnie przedłużał to postępowanie, celem szybkiego zakończenia innego postępowania dyscyplinarnego, karą wydalenia ze służby. W ocenie strony, zebrany materiał dowodowy jednoznacznie dowodzi o Jego niewinności.
Komendant Policji decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia nadkom. T. P. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, nie podzielił zarzutów odwołującego i wskazał, że zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu.
W dniu [...] r. został wydany rozkaz o zwolnieniu ze służby T. P. Z tą chwilą prowadzenie postępowania dyscyplinarnego stało się bezprzedmiotowe, gdyż T. P. przestał pełnić służbę w Policji i nie można wobec niego stosować przepisów rozporządzenia MSWiA z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów. Dlatego postępowanie dyscyplinarne przeciwko T. P. nie mogło być kontynuowane i zakończone merytorycznym orzeczeniem. Organ odwoławczy podzielił zarzut dotyczący przewlekłości postępowania przed organem I instancji, uznał jednak, że takie uchybienie nie skutkuje stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia o umorzeniu.
Ponadto organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji umarzając postępowanie dyscyplinarne winien uczynić to w formie decyzji, a nie postanowienia. Zdaniem organu uchybienie to nie jest istotne, gdyż postanowienie zawiera właściwą dla decyzji podstawę prawną i rozstrzygnięcie.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. P. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją postanowienia organu I instancji.
Skarżący zarzucił, że organy wydając orzeczenia rażąco naruszyły prawo tj. 1/ § 19 ust1 i 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U. Nr 98, poz. 4/ oraz art. 8 i art. 12 kpa w związku z § 45 cyt. rozporządzenia polegające na długotrwałym prowadzeniu postępowania dowodowego bez przedłużenia przez przełożonego, co świadczy o bezczynności i działaniu w celu jego zakończenia po ustaniu stosunku służbowego skarżącego.
2/ art. 123 i art. 104 kpa w związku z § 45 cyt. rozporządzenia, polegające na zakończeniu postępowania dyscyplinarnego w formie postanowienia, a nie decyzji.
3/ § 24 ust.1 pkt 1 i § 23 ust.1 i 2 oraz § 12 cyt. rozporządzenia polegające na umorzeniu postępowania podczas gdy § 24 ust.1 pkt 1 wymaga wydania rozstrzygnięcia o uniewinnieniu.
Skarżący w uzasadnieniu skargi opisał przebieg postępowania dyscyplinarnego podkreślając jego przewlekłość. Wskazał też, że równolegle z tym postępowaniem toczyło się inne postępowanie dyscyplinarne, które zakończyło się orzeczeniem z [...] r. o zwolnieniu ze służby w związku z orzeczeniem o wydaleniu ze służby.
W ocenie skarżącego, błędne jest stanowisko organów, że prowadzenie postępowania dyscyplinarnego stało się bezprzedmiotowe, gdyż nie jest już policjantem albowiem decyzja o zwolnieniu ze służby wobec złożenia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest prawomocna. Przepis art. 105 § 1 kpa jest lex specialis wobec przepisów rozporządzenia MSWiA z dnia 19 grudnia 1997r., dlatego przepisy tego rozporządzenia mają zastosowanie i przewidują możliwość umorzenia postępowania dyscyplinarnego w formie postanowienia, ale w ściśle określonych przypadkach, którym nie jest ustanie stosunku służbowego.
Komendant Policji, odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 zwanej dalej P.p.s.a/.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 ustawy P.p.s.a. doprowadziła do stwierdzenia, że skarga w aktualnym stanie sprawy nie jest zasadna.
Trafnie podnosi skarżący, że obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz prowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U. Nr 4, poz. 14 ze zm./ w § 23 ust.1 określa przesłanki umorzenia postępowania dyscyplinarnego, wśród których istotnie nie wymienia się jako podstawy umorzenia ustania stosunku służbowego.
Zgodnie jednak z § 45 cyt. rozporządzenia, w zakresie nie uregulowanym niniejszym rozporządzeniem stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższy przepis uprawniał zatem organy orzekające do zastosowania art. 105 § 1 kpa.
W tym miejscu należy podnieść, że celem każdego postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty. Jeżeli ten zasadniczy cel nie może zostać osiągnięty z uwagi na bezprzedmiotowość, organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania /art. 105 § 1 kpa/.
Postępowanie dyscyplinarne prowadzone w stosunku do policjantów, jest również postępowaniem administracyjnym tyle tylko, że o szczególnym charakterze i jest prowadzone na podstawie odrębnych przepisów, zaś w zakresie w nich nie uregulowanym stosuje się przepisy kpa.
Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co powoduje, że nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.
Bezsporne jest bowiem, że na skutek rozkazu personalnego z dnia [...] r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, skarżący przestał pełnić służbę w Policji. Wydanie powyższego rozkazu było następstwem wydania przez organ I instancji prawomocnego orzeczenia Nr [...] z dnia [...] r. o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.
Tak więc na skutek wydania powyższych orzeczeń został rozwiązany stosunek służbowy skarżącego jako policjanta, odpadł zatem element stosunku administracyjno-prawnego. Bezsporne jest, że postępowanie dyscyplinarne prowadzi się tylko wobec policjantów, dlatego w zaistniałej sytuacji, gdy skarżący przestał być policjantem bezprzedmiotowe stało się prowadzenie postępowania dyscyplinarnego.
Odnosząc się do dalszych zarzutów, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że niewątpliwie wydanie przez organ I instancji postanowienia o umorzeniu postępowania, a nie decyzji o umorzeniu stanowi naruszenie art. 105 § 3 kpa, uchybienie to nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, podobnie jak bez wpływu na jej wynik pozostają podnoszone w skardze okoliczności wskazujące na przewlekłość postępowania.
Z powyższych względów, uznając że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.