Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], wydanym z powołaniem się na przepis art. 273 § 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 241 § 2 i 3 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), Dyrektor Urzędu Celnego orzekł wobec "W." s. c. w składzie U. i J. W. w przedmiocie zaliczenia na poczet należności celnych i podatkowych sumy pieniężnej w kwocie [...] zł uzyskanej ze sprzedaży towaru zajętego tytułem zabezpieczenia tych należności. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że w dniu [...] r. wydana została wobec w/w spółki decyzja wymierzająca cło w wysokości [...] zł i obliczono podatek VAT w kwocie [...] zł za sprowadzony z zagranicy statek pełnomorski L. Na poczet wymaganych należności postanowieniem z dnia [...] r. zajęty został towar w postaci w/w statku wraz ze sprzętem nawigacyjnym wymontowanym.
W związku z nie uiszczeniem należności w ustawowym terminie, w dniu [...] r. skierowane zostało do strony upomnienie, a następnie wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne w stosunku do zajętego towaru stosownie do art. 241 § 2 Kodeksu celnego. Ze sprzedaży tego towaru w dniu [...] r. uzyskana została suma pieniężna w kwocie [...] zł, która zaliczona została w sposób określony postanowieniem, tj. na poczet kosztów likwidacji - kwota [...] zł, na poczet cła - kwota [...] zł oraz na poczet podatku VAT - kwota [...] zł.
Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego przez s. c. W. zażalenia na powyższe postanowienie, w którym domagała się ona jego uchylenia i ustalenia wartości statku pełnomorskiego na kwotę [...] zł, zarzucając naruszenie przy jego wydaniu wskazanych przepisów ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną z powołaniem się na przepis art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 241 § 3 oraz art. 262 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.), orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] r., Nr [...], w przedmiocie zaliczenia sumy pieniężnej uzyskanej ze sprzedaży towaru zajętego na poczet należności celnych i podatkowych.
Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że w pełni podzielił on stanowisko organu pierwszej instancji co do istnienia faktycznych i prawnych podstaw do wydania postanowienia w kwestii zaliczenia uzyskanej z egzekucji sumy pieniężnej na poczet poszczególnych egzekwowanych należności. Wskazując na wynikający z art. 241 § 3 Kodeksu celnego obowiązek zarachowywania uzyskanej ze sprzedaży zajętego towaru celnego sumy pieniężnej na pokrycie kolejno: kosztów sprzedaży tego towaru, kosztów jego składowania poniesionych przez Skarb Państwa oraz należności celnych i podatków, organ ten stwierdził, iż dokonane zaskarżonym postanowieniem rozstrzygnięcie nie uchybia tej regulacji, zauważając nadto, iż podniesione w zażaleniu zarzuty, odnoszące się do sposobu przeprowadzenia sprzedaży zajętego towaru i wysokości uzyskanej stąd sumy pieniężnej, pozostają poza zakresem rozpatrywanej sprawy, jaką jest jedynie sposób zarachowania uzyskanej ze sprzedaży kwoty, stanowić natomiast mogły przedmiot środków prawnych podnoszonych w postępowaniu zabezpieczającym lub egzekucyjnym.
W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wyraził jednocześnie zapatrywanie, iż wprawdzie błędną była przyjęta przez organ celny pierwszej instancji forma rozstrzygnięcia w postaci postanowienia, właściwą formą dla orzekania na podstawie art. 241 § 3 Kodeksu celnego jest bowiem rozstrzygnięcie w postaci decyzji administracyjnej, to jednakże uchybienie to pozostało bez wpływu na wynik postępowania i nie pozbawiło strony możliwości wniesienia środka odwoławczego.
Powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego zaskarżone zostało do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie przez pełnomocnika s. c. "W.". Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji skarżący nie kwestionuje samego zarachowania uzyskanej w drodze egzekucji sumy pieniężnej na poczet poszczególnych należności wynikających z decyzji celnej, zarzuca natomiast naruszenie przepisów art. 99 § 1 i 4, art. 105 § 1 i art. 106 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący kwestionuje sposób przeprowadzenia przez organ celny postępowania egzekucyjnego oraz dokonaną w tym postępowaniu wycenę zajętego towaru celnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Będąc powołanym z mocy art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, obejmującej orzekanie w sprawach skarg m. in. na decyzje administracyjne i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, jak również na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które również służy zażalenie, sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy, które zakreślone zostały przez przedmiot zaskarżonego rozstrzygnięcia (art. 134 § 1 w/w ustawy).
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia jest, jak to wynika z jego treści, sprawa zaliczenia sumy pieniężnej uzyskanej ze sprzedaży towaru celnego zajętego w celu zabezpieczenia kwoty należności celnych do czasu ich uiszczenia. W związku z takim przedmiotem tego rozstrzygnięcia wskazać należy, iż stosownie do przepisu art. 241 Kodeksu celnego zarówno w sytuacji, gdy nie zostało złożone zabezpieczenie w celu zagwarantowania pokrycia kwoty wynikającej z długu celnego albo gdy kwota złożonego zabezpieczenia nie pokryła długu celnego, towar, na którym ciążą należności, może być przez organ celny zatrzymany lub zajęty do czasu ich uiszczenia, a jeżeli kwota należności za ten towar nie zostanie uiszczona - może on zostać sprzedany przez organ celny w celu jej pokrycia, zaś kwotą uzyskaną z tej sprzedaży pokrywa się, w następującej kolejności: koszty samej sprzedaży, poniesione przez Skarb Państwa koszty przewozu, przeładunku i składowania, kwotę samej należności celnej oraz należności obciążające towar na podstawie przepisów odrębnych, natomiast nadwyżkę pozostałą po ich pokryciu zwraca się osobie uprawnionej.
Dokonanie sprzedaży zajętego towaru celnego w celu pokrycia ciążącej na nim kwoty należności dokonuje się w trybie przepisów ustawy z dnia 17.06. 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mającej odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed organami celnymi stosownie do regulacji zawartej w art. 243 Kodeksu celnego, co oznacza, iż dłużnikowi przysługują środki prawne określone w tej ustawie, a po ich wykorzystaniu - ewentualna skarga do sądu administracyjnego.
Odsyłając do stosowania w postępowaniu przed organami celnymi przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie dotyczącym pokrycia kwoty wynikającej z długu celnego, Kodeks celny stanowi zarazem, że do postępowania w sprawach celnych zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Zważywszy, że przepisy prawa celnego nie zawierają odmiennej regulacji i nie określają formy prawnej, w jakiej dokonuje się zarachowanie sumy pieniężnej wyegzekwowanej w drodze sprzedaży towaru, za uzasadnione uznać należy zapatrywanie, iż w postępowaniu przed organami celnymi znajduje również odpowiednie zastosowanie przepis art. 273 Ordynacji podatkowej, obowiązujący w dacie podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia, nakazujący organowi podatkowemu wydanie postanowienia w sprawie zaliczenia na poczet zaległości podatkowych wpłaty dokonanej przez podatnika, które to postanowienie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia do organu wyższego rzędu, a w konsekwencji także zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Skoro zatem w rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia było jedynie zaliczenie na poczet poszczególnych należności kwoty uzyskanej w wyniku sprzedaży zajętego towaru celnego, nie zaś kwestia samego prowadzenia postępowania egzekucyjnego zmierzającego do uzyskania tej kwoty, to za w zupełności nieuzasadnioną uznać należy skargę, która nie kwestionując sposobu zarachowania wyegzekwowanej kwoty wykracza poza przedmiot zaskarżonego rozstrzygnięcia i kwestionuje sam sposób przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, a w szczególności wysokość kwoty uzyskanej ze sprzedaży zajętego towaru celnego.
Nie znajdując w tych warunkach podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja ostateczna narusza przepisy prawa materialnego, względnie uchybia przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozstrzyganej nią sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).