Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta obciążył H. i M. G. kosztami postępowania w wysokości [...] zł za wykonanie przez rzeczoznawcę wyceny nieruchomości oznaczonej jako działka [...] obręb [...] [...] o pow. [...] m2, położonej przy ul. T.. Organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia powołał art. 262 § 1 pkt 2 kpa, który to przepis dopuszcza obciążenie strony kosztami postępowania poniesionymi w interesie lub na żądanie strony, a które nie wynikają z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie.
W zażaleniu na postanowienie strona podniosła, że powołanie rzeczoznawcy było zbędne, ponieważ działka miała ustaloną wartość.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 i art. 262 § 1 pkt 2 kpa uchyliło postanowienie organu I instancji w całości oraz umorzyło postępowanie przed organem I instancji w sprawie obciążenia kosztami postępowania w wysokości [...] – jako bezprzedmiotowe.
Organ II instancji ustalił, że zgodnie z art. 4a ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz.U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.), jeżeli nie wcześniej niż w okresie 2 ostatnich lat przed dniem złożenia wniosku o przekształcenie była dokonana aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, dla ustalenia opłaty za przekształcenie przyjmuje się wartość określoną dla celów tej aktualizacji. Wprawdzie strona złożyła wniosek o przekształcenie w dniu [...] r. a oferta nowej wysokości opłaty została doręczona w dniu [...] r., to zdaniem Kolegium nie ulega wątpliwości, że użycie ustaleń z tej aktualizacji opłaty mogło być wykorzystane do celów określonych w ustawie z dnia 4 września 1997 r. Skoro ustawodawca – zdaniem organu odwoławczego – dopuszcza posługiwanie się wyceną wynikającą z aktualizacji sporządzonej do [...] lat przed data złożenia wniosku, to tym bardziej wartość nieruchomości można ustalić w oparciu o wycenę sporządzona do celów aktualizacji opłaty rocznej sporządzoną po dacie złożenia wniosku. Powołanie biegłego i obciążenie strony kosztami wyceny nieruchomości było zdaniem organu II instancji zbędne i nie zostało poniesione w interesie strony.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. wniosła Gmina Miasto reprezentowana przez pełnomocnika działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta. Skarżąca zarzuca zaskarżonemu postanowieniu niewłaściwą interpretację art. 262 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 4a ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo organ ten podniósł zarzut braku legitymacji gminy do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).
Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 z późn.zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Kwestia, czy jednostka samorządu terytorialnego ma legitymację do wniesienia skargi, budziła liczne wątpliwości zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, jak i w literaturze. Spór ten można uznać za rozstrzygnięty uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia [...] r., sygn. akt [...] ([...]), w której sąd stwierdził, że "rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa jednak może organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on reprezentował interes jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie.
Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do NSA ani legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego."
Niniejszy skład orzekający w całej rozciągłości podziela to stanowisko, również pod rządami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skoro organ I instancji – Prezydent Miasta – wydał postanowienie będąc organem właściwym na podstawie art. 4a ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz.U. z 2001 r. Nr 120, poz.1299) oraz art. 262 § 1 pkt 2 kpa, skargi na postanowienie wydane w II instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego nie może wnieść Prezydent Miasta sprawujący funkcję organu wykonawczego Gminy Miasta i funkcję jej ustawowego przedstawiciela.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) odrzucił skargę jako niedopuszczalną.