Uzasadnienie
Starosta decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 2 i art. 6 pkt 6 lit. b oraz art. 37 k i art. 37 l ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) i art. 104 Kpa odmówił przyznania C. K. prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że C. K. zarejestrowała się w P.U.P. w dniu [...] r. W dniu rejestracji przedłożyła świadectwa pracy oraz zaświadczenie z ZUS o podleganiu ubezpieczeniu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. Potwierdzono łącznie [...] lat [...] miesiące i [...] dni stażu pracy. Decyzją z dnia [...] r. C. K. został przyznany zasiłek dla bezrobotnych. W dniu [...] r. strona wniosła odwołanie od tej decyzji w którym zawarła wniosek o przyznanie Jej świadczenia przedemerytalnego. Organ I instancji wniosek ten rozpoznał i decyzją z dnia [...] r. odmówił C. K. przyznania świadczenia przedemerytalnego. Organ II instancji, po rozpatrzeniu odwołania uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Ponownie rozpatrując sprawę Starosta wyjaśnił, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:
- 1. osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat, lub
- 2. do dnia rozwiązania stosunku pracy była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury co najmniej 30 lat, lub
- 3. do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet, lub
- 4. do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy.
Organ stwierdził, że strona w dniu rejestracji spełniała tylko część warunków określonych w art. 37 k ust.1 pkt 2 tj. osiągnęła wiek 50 lat i staż pracy 30 lat, ale nie została zwolniona z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy. Ustalił bowiem, że C. K. w okresie przed rejestracją podlegała ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Stwierdził zatem, że zlikwidowania działalności gospodarczej nie można potraktować jako rozwiązania stosunku pracy (stosunku służbowego) z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ponieważ zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 20 " z przyczyn dotyczących zakładu pracy" - oznacza to rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, także wygaśnięcia stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i nie zaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy.
C. K. domagając się uchylenia powyższej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy lub przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia zarzuciła w odwołaniu naruszenie art. 9 Kpa z powodu nie wyjaśnienia dlaczego w decyzji przyjęto, że likwidacja zakładu pracy w którym była zatrudniona nie spełnia ustawowych przesłanek do świadczenia przedemerytalnego.
Wojewoda decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 37k ust 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514), po rozpatrzeniu odwołania - utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
Z uzasadnienia wynika, że organ odwoławczy poczynił takie same ustalenia faktyczne co do dotychczasowego toku sprawy oraz co do okoliczności wynikających z zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak organ I instancji.
Wojewoda podzielił też w całości stanowisko tego organu o braku podstaw do przyznania stronie świadczenia przedemerytalnego i zacytował pełne brzmienie art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania.
Organ II instancji, podobnie jak wcześniej Starosta, cytując art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wyjaśnił co należy rozumieć pod pojęciem "przyczyny leżące po stronie zakładu pracy" użytym w art. 37k ust. 1 pkt 2 tej ustawy i stwierdził, że do przyczyn tych nie należy zlikwidowanie działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie lub w ramach współpracy.
Zdaniem organu odwoławczego, decyzja organu I instancji nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego oraz ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Uzasadnienie decyzji Wojewoda uznał za wyczerpujące i wskazujące w sposób należyty podstawę odmowy prawa do świadczenia przedemerytalnego.
W konkluzji organ II instancji stwierdził, że strona nie spełnia warunków niezbędnych do uzyskania świadczenia przedemerytalnego określonych w pkt 1, 3, 4 i 5 artykułu 37k ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ponieważ nie osiągnęła wieku [...] lat (pkt 1) oraz nie rozwiązała stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (pkt 3 i 5), czy też z powodu niewypłacalności pracodawcy (pkt 4). Strona nie spełnia również warunków określonych w art. 37k ust.1 pkt2 cyt. ustawy, ponieważ nie rozwiązała stosunku pracy z zakładem pracy, ale z dniem [...] r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, jak również do dnia likwidacji działalności nie osiągnęła wieku [...]lat.
C. K. wniosła skargę na wyżej opisaną decyzję ostateczną do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się pozytywnego rozpatrzenia Jej odwołania i problemu życiowego.
W ocenie skarżącej, w dniu rejestracji spełniała Ona wszelkie warunki do otrzymania świadczenia przedemerytalnego. Strona wyjaśniła, że w dniu tym przedłożyła świadectwa pracy oraz zaświadczenie z ZUS o podleganiu ubezpieczeniu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Działalność tę prowadził jej mąż, który był [...], a Ona była osobą współpracującą. Co raz gorsza sytuacja gospodarcza zmusiła [...] do [...], w którym była zatrudniona i w dniu [...]r. mąż zgłosił wykreślenie z ewidencji [...]. Likwidacja zakładu pracy w którym była zatrudniona spełnia, zdaniem skarżącej, ustawowe przesłanki uprawniające Ją do świadczenia przedemerytalnego.
Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sady administracyjne- stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - sprawują wymiar sprawiedliwości miedzy innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną według zgodności z prawem.
Dokonana w niniejszej sprawie sądowa kontrola zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego obowiązującymi w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi.
Przedmiotem rozstrzygnięcia organów orzekających w niniejszej sprawie było, zgodnie z wnioskiem strony, prawo do świadczenia przedemerytalnego.
Materialno-prawne przesłanki prawa do zasiłku przedemerytalnego określone zostały w art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514). Przepis ten, w dacie zaskarżonej decyzji, stanowił: " Świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:
- 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
- 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub
- 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła wiek uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
- 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. 2002 r. Nr 9, poz. 85, Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287), lub
- 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a, i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3, lub 4."
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego bezsporne jest, że skarżąca w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w Myśliborzu tj. w dniu [...]r. przedłożyła świadectwa pracy oraz zaświadczenie z ZUS o podleganiu ubezpieczeniu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od dnia [...] r. do [...] r., z których wynikał staż pracy strony wynoszący łącznie [...] lat, [...] miesiące i [...] dni. Skarżąca urodziła się [...]r., a więc w dniu rejestracji miała ukończone [...] lat. Bezsporne jest także, że C. K. spełniała określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych (art. 2 ust.1 pkt 2 i art. 23 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu).
W tym stanie sprawy, rozpatrzenie wniosku strony, jak trafnie zakwalifikowały to organy obu instancji, możliwe było wyłącznie w aspekcie przesłanek określonych w art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Warunkami przyznania zatem C. K. prawa do świadczenia przedemerytalnego na tej podstawie prawnej byłoby łączne spełnienie wszystkich niżej wymienionych przesłanek:
- 1) spełnienie określonych w ustawie warunków do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych,
- - 2) rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, przy czym do dnia rozwiązania tego stosunku pracy lub stosunku służbowego:
- - zatrudnienie w tym zakładzie pracy przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy,
- - ukończenie co najmniej 50 roku życia,
- - osiągnięcia okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego co najmniej 30 lat.
Jak z powyższego zestawienia wynika, rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy jest jedną z przesłanek warunkujących przyznanie prawa do zasiłku. Pojęcie "przyczyn dotyczących zakładu pracy" jest kategorią prawną, zdefiniowaną w art. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zawierającym tzw. słowniczek wyrażeń ustawowych, a zatem nie może być rozumiane inaczej niż wynika to z tej definicji.
W myśl art. 2 ust. 20a omawianej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o " przyczynach dotyczących zakładu pracy"- oznacza to rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji oraz likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i nie zaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy.
Dlatego jeśli art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy do przesłanek prawa do świadczenia przedemerytalnego zalicza rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z przyczyn dotyczących zakładu pracy to należy rozumieć przez to rozwiązanie stosunku pracy w rozumieniu Kodeksu pracy oraz przyczyny dotyczące zakładu pracy w rozumieniu art. 2 ust. 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Skarżąca, jak wynika to z akt sprawy, bezpośrednio przed rejestracją nie była zatrudniona w ramach stosunku pracy (stosunku służbowego), o jakim mowa w Kodeksie pracy, a zatem nie doszło w jej wypadku także do rozwiązania stosunku pracy(stosunku służbowego). Przypomnieć wypada, że zgodnie z ustawą z dnia 26 czerwca 1974 r. kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz.94 ze zm.) pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę (art. 2 K.p.). Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem (art. 22 § 1 K.p.). C. K. natomiast prowadziła wraz z mężem działalność gospodarczą i z tego tytułu podlegała ubezpieczeniu społecznemu. Wynika to z zawartych w aktach administracyjnych zarówno zaświadczeń z ZUS, jak i decyzji Burmistrza z dnia [...]r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] r. wpisu dokonanego w dniu [...]r. pod nr [...] prowadzonej przez K. H. i K. C., jak i z oświadczeń samej skarżącej.
W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do ustalenia, że skarżąca wykonywała pracę w ramach pracowniczego stosunku pracy (lub stosunku służbowego), a zatem nie może też być, co do niej, mowy o wygaśnięciu stosunku pracy (stosunku służbowego) z przyczyn dotyczących zakładu pracy, co starały się wykazać w uzasadnieniach prawnych swoich decyzji organy obu instancji.
Mając powyższe na uwadze, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza i dlatego oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).