Uzasadnienie
Decyzją z dnia 11 marca 1997 r. Drugi Urząd Skarbowy w S. na podstawie art. 5 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ oraz art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. "b" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./ i par. 65 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 października 1991 r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 90 poz. 405/ i par. 66 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1992 r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 53 poz. 253/, określił Andrzejowi G. i Zbigniewowi K. oraz Czesławie M. od umów najmu nr 116/92 z 1.07.1992 r. nr 86/93 z 1.03.1993 r. i nr 90/93 z 1.03.1993 r. oraz aneksów do umów z 1.03.1993 r. solidarnie zobowiązanie w opłacie skarbowej której wysokość ustalił na kwotę 2.988 zł.
W uzasadnieniu decyzji Urząd Skarbowy wskazał, że przedmiotem umów były stoiska handlowe, wynajęte na czas określony a czynsz najmu płatny był w stawkach miesięcznych co w oparciu o przepisy powołanej ustawy i przepisów wykonawczych uzasadnia określenie opłaty skarbowej wobec stron umowy.
Zdaniem organu podatkowego, w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "b" ustawy o opłacie skarbowej bowiem przesłanki uzasadniające zwolnienie umowy najmu z opłaty skarbowej będą spełnione wówczas gdy wynajem będzie dla danego podmiotu gospodarczego działalnością usługową czyli działalnością podlegającą podatkowi obrotowemu jako świadczenie usług polegające na wynajmie rzeczy, a taki najem ma miejsce wówczas, gdy stanowi następstwo uprzedniego zlecenia usługobiorcy, a należność za świadczone usługi według cen tych usług jest obrotem.
Skoro zatem, istotnym składnikiem umowy najmu jest czynsz swobodnie ustalony przez strony, który nie ma nic wspólnego z "obrotem za świadczone usługi", to oznacza, że te umowy nie podlegają podatkowi obrotowemu, a to oznacza że podlegają opłacie skarbowej.
Dlatego, strony umowy najmu /stoisk handlowych/ zawieranych przez Spółkę Cywilną "S.", opartej o przepis art. 659Kc, podlegają opłacie skarbowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik Czesławy M. zarzucił decyzji rażące naruszenie prawa i wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że organ podatkowy bezzasadnie pominął wyjaśnienia podatniczki, że umowa dzierżawy stoisk handlowych od Spółki Cywilnej "S.", była zawierana w ramach prowadzonej przez tę Spółkę działalności gospodarczej i tym samym taka umowa nie podlega opłacie skarbowej.
Powyższe wynika z pozostających w dyspozycji organu podatkowego dowodów w postaci zgłoszenia przez Spółkę "S." obowiązku podatkowego w podatku obrotowym i dochodowym oraz obowiązku podatkowego Cz. M. Spółka Cywilna "S." jako główne źródło przychodów wykazała wynajem stoisk handlowych o czym świadczą składane deklaracje na podatek obrotowy /dotyczą 1993 r./ w których wykazano obroty z dzierżawy stoisk handlowych oraz zapisy umowy spółki cywilnej z 18 maja 1991 r. gdzie cel tworzenia Spółki wyraźnie określa "zamiar organizowania i oddawania w najem stanowisk handlu detalicznego".
Fakt zwolnienia przychodów z najmu z podatku obrotowego rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 1991 r. w sprawie stawek podatku obrotowego od osób fizycznych oraz nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej /Dz.U. nr 38 poz. 165 ze zm./ nie zmienia oceny, że umowy najmu zawierane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przez Spółkę "S." były zwolnione od opłaty skarbowej.
Potwierdza tą ocenę fakt zmiany w dniu 12.10.1992 r. przez Spółkę "S." treści wpisu do ewidencji działalności gospodarczej przez określenie, że Spółka m. innymi prowadzi "wynajem stanowisk handlowych" w ramach prowadzonej hali targowej.
Ponieważ, mimo posiadania, przy ocenie materiału dowodowego, organy podatkowe powyższe dokumenty i wyjaśnienia podatniczki organy pominęły, naruszyły zasady postępowania administracyjnego określone w art. 6 i art. 7 Kpa, co uzasadnia wniosek o uchylenie decyzji.
Rozpatrując odwołanie, Izba Skarbowa w S., decyzją z dnia 1 września 1997 r. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa podzieliła ocenę faktyczną i prawną zaprezentowaną przez Urząd Skarbowy i zaskarżoną decyzję utrzymała w mocy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik Czesławy M., zarzucił decyzji naruszenie przepisu art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "b" ustawy o opłacie skarbowej przez ich niezastosowanie do stanu faktycznego sprawy i wniósł o jej uchylenie i uchylenie decyzji Urzędu Skarbowego.
Zdaniem skarżących zostały spełnione przesłanki określone przepisami ustawy o podatku obrotowym /art. 4/ by przychody Spółki "S." z najmu uznać za obrót, a zawierane umowy najmu stanowisk handlowych za prowadzenie działalności gospodarczej. Tym samym brak jest podstaw do odmowy zastosowania do stanu faktycznego sprawy cytowanego wyżej przepisu ustawy o opłacie skarbowej.
W odpowiedzi na skargę, Izba Skarbowa powołując argumenty z uzasadnienia zaskarżonych decyzji, a nadto, że zmiany wprowadzone do ustawy o opłacie skarbowej, ustawy o podatku od towarów i usług potwierdzają słuszność oceny organów podatkowych, że naliczenie opłaty od umów najmu stanowisk handlowych było w pełni uzasadnione, skoro obecnie od 5.07.1993 r. umowy najmu podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z przepisami art. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy o podatku obrotowym, opodatkowaniu tym podatkiem podlega działalność wytwórcza, usługowa i handlowa, wykonywana na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej przez osoby fizyczne (...) i inne jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej /np. Spółki Cywilne/, którą tę działalność wykonują w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania świadczeń w sposób częstotliwy, aby mieć stąd główne lub uboczne źródła przychodów, choćby świadczenie było wykonane jednorazowo.
W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane, że przedmiotem najmu były stoiska handlu detalicznego znajdujące się w obiekcie prowadzonym przez Spółkę Cywilną "S.", którą wspólnicy powołali umową z 18 maja 1991 r. dla osiągnięcia celu gospodarczego podlegającego w szczególności na "prowadzeniu obiektu handlu detalicznego w L., organizacji sieci handlu hurtowego i detalicznego, organizowaniu i oddawaniu w najem stanowisk handlu detalicznego (...). Zgłaszając do ewidencji działalności gospodarczej działalność Spółka "S." przedmiot działalności określała nie zmieniając umowy Spółki jako: - prowadzenie obiektu handlu detalicznego w L., organizacji sieci handlu hurtowego i detalicznego, organizowanie stanowisk handlu detalicznego "(...)" - stan na 22.05.1991 r., - następnie "prowadzenie działalności handlowej (...) organizacji sieci handlu detalicznego i hurtowego (...) stan na 18.07.1991 r. i od 12.10.1992 r. - m. innymi "prowadzenie hali targowej - wynajmowanie stanowisk handlowych". Składając za okres od września 1992 r. do lipca 1993 r. deklaracje miesięczne na podatek obrotowy, wykazywała jako obrót zwolniony od podatku - obrót z wynajmu stoisk handlowych.
Na podkreślenie zasługuje fakt, że w deklaracjach zaliczek miesięcznych na podatek obrotowy, Spółka "S." jako przedmiot prowadzonej działalności wskazywała wynajem stanowisk.
Jeśli zatem, w 1992 i 1993 r. przedmiotem działalności Spółki "S.", ta również działalność polegająca na wynajmie w hali targowej stoisk handlowych innym przedmiotom gospodarczym była dla Spółki źródłem przychodów, brak jest podstaw do nieuznania tej działalności jako działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku obrotowym.
Takiej oceny nie zmienia fakt, że świadczenie usług wynajmu stoisk handlowych w zakresie wzajemnych praw i obowiązków stron regulowała umowa cywilnoprawna, skoro również działalność wytwórcza i handlowa opiera się na umowach regulowanych przepisami tego prawa. Usługi te były świadczone na zasadzie oferty wynajmu, w sposób częstotliwy /umowy na czas nieokreślony/, a uzyskiwany miesięczny czynsz najmu, stanowił dla Spółki źródło przychodów.
Takiej oceny wbrew twierdzeniom organów podatkowych nie zmieniają przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 1991 r. w sprawie stawek podatku obrotowego od osób fizycznych oraz nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, ulg i zwolnień i trybu płatności tego podatku. Żaden przepis tego rozporządzenia nie wyłącza działalności polegającej na wynajmie "rzeczy" - stoisk handlowych w domu towarowym, która to działalność stanowi źródło przychodów prowadzącego taką działalność podmiotu, z uznania tej działalności za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku obrotowym.
Cytowane rozporządzenie określając stawki podatku obrotowego od świadczonych usług, dla najmu takich stawek nie określa.
Inaczej mówiąc, w tabeli stawek podatku obrotowego, stanowiącej załącznik do powyższego rozporządzenia w poz. 31 wymienia się ten zakres usług jako zwolnionych od podatku co nie znaczy, że najem stoisk handlowych prowadzony przez podmiot który taką działalność prowadzi i dla którego uzyskiwany czynsz stanowi źródło przychodu, nie jest działalnością gospodarczą - usługową, w rozumieniu przepisów o podatku obrotowym.
Jeśli zatem, Spółka Cywilna "S." świadczyła w ramach prowadzonej działalności usługi najmu, które należy uznać za działalność usługową w rozumieniu przepisów ustawy o podatku obrotowym, to zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "b" zawierane przez nią umowy najmu stoisk nie podlegają opłacie skarbowej.
Dlatego, uznając że zaskarżone decyzje naruszyły prawo przez obrazę cytowanego przepisu, Sąd na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ zaskarżone decyzje uchylił i zasądził na rzecz skarżącej od organu podatkowego poniesione koszty postępowania.